Hướng phát triển du lịch cộng đồng Đà Bắc bền vững

Nằm nép mình bên dòng sông Đà hùng vĩ, thơ mộng, các xã của huyện vùng cao Đà Bắc (cũ) đang chuyển mình mạnh mẽ, biến những tiềm năng thiên nhiên và văn hóa bản địa để phát triển du lịch. Với việc xây dựng Nhãn hiệu chứng nhận “Du lịch cộng đồng Đà Bắc - Phú Thọ”, vùng đất này không chỉ khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch mà còn mở ra một chương mới cho sự phát triển bền vững, gắn liền với lợi ích của cộng đồng các dân tộc Mường, Dao, Tày.

Xóm Ké, xã Đà Bắc với cảnh đẹp nên thơ của lòng hồ Hoà Bình được đầu tư phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.

Rời xa phố thị, chị Nguyễn Thu Hằng - du khách đến từ Hà Nội chọn xóm Ké, xã Đà Bắc để tận hưởng kỳ nghỉ cuối tuần. Nằm bình yên trong vịnh Hiền Lương, một nhánh của hồ Hòa Bình, nơi được ví như “vịnh Hạ Long trên cạn”. Đây là nơi sinh sống của hơn 100 hộ dân tộc Mường, xóm Ké hiện có nhiều hộ tham gia làm du lịch, tạo nên một mô hình cộng đồng gắn kết.

Chị Hằng chia sẻ: Tại đây, tôi được hòa mình vào nhịp sống thuần khiết của người dân, chèo thuyền trên vịnh, thưởng thức cá sông nướng, rau rừng và trải nghiệm văn hóa Mường đặc sắc. Chính sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và sự chân chất của con người đã tạo nên sức hút riêng biệt cho điểm du lịch cộng đồng nơi đây.

Người dân bản Sưng, xã Cao Sơn chú trọng bảo tồn văn hoá dân tộc Dao để phát triển du lịch cộng đồng.

Các xã vùng cao nơi đây sở hữu những lợi thế hiếm có để phát triển du lịch cộng đồng. Với độ cao trung bình 560m so với mặt nước biển, khí hậu nơi đây luôn trong lành, mát mẻ. Trên địa bàn có gần 80km bờ hồ Hòa Bình với các vịnh, đảo nổi và bán đảo kỳ thú, nằm trong Quy hoạch tổng thể phát triển Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình đến năm 2030.

Sự đa dạng về văn hóa của các dân tộc Tày, Mường, Dao, Kinh, Thái đã tạo nên những bản làng bình yên nhưng đầy bản sắc. Hiện nay, trên địa bàn đã hình thành và phát triển nhiều điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng như: Bản Đá Bia (xã Tiền Phong) nổi tiếng với văn hóa người Mường Ao Tá và dịch vụ chèo Kayak, bơi lội trên hồ. Bản Ké (xã Đà Bắc) là điểm đến của những người yêu thích trekking và khám phá rừng già. Bản Sưng (xã Cao Sơn) - nơi lưu giữ vẹn nguyên nghề làm giấy bản và thêu thổ cẩm của người Dao Tiền thu hút du khách trong và ngoài nước.

Bản Mó Hém (xã Tiền Phong) với những địa danh gắn liền với đền bà Chúa Thác Bờ linh thiêng và cảnh quan hoang sơ thu hút du khách vào dịp đầu năm Tết đến, Xuân về. Thời gian qua, các điểm du lịch cộng đồng trên địa bàn đã có những bước tiến dài về lượng khách và doanh thu, góp phần quan trọng vào việc xóa đói giảm nghèo và chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.

Dù đạt được nhiều kết quả khả quan, nhưng để du lịch cộng đồng thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và phát triển bền vững, việc xây dựng một thương hiệu bài bản là yêu cầu cấp thiết. Chính vì vậy, việc triển khai xây dựng Nhãn hiệu chứng nhận “Du lịch cộng đồng Đà Bắc - Phú Thọ” với sự tham gia của các xã Đà Bắc, Cao Sơn, Đức Nhàn, Quy Đức, Tân Pheo, Tiền Phong và các doanh nghiệp thành viên đang được đẩy mạnh.

Nhãn hiệu này không đơn thuần là một logo nhận diện, mà là một cam kết về chất lượng dịch vụ, bảo vệ môi trường và bảo tồn văn hóa. Các tiêu chí của Nhãn hiệu chứng nhận bao gồm: Tính bản địa: Sản phẩm du lịch phải phản ánh đúng đặc trưng văn hóa của các dân tộc tại địa phương. Sự tham gia của cộng đồng: Người dân địa phương phải là chủ thể, được đào tạo và hưởng lợi trực tiếp từ hoạt động du lịch. Bảo vệ môi trường: Quy trình xử lý rác thải, nước thải tại các homestay phải đạt chuẩn, hạn chế tối đa tác động đến hệ sinh thái hồ Hòa Bình.

Đồng chí Vũ Nam Hà - Phó trưởng Phòng Quản lý Du lịch (Sở VH-TT&DL) nhấn mạnh: Việc xây dựng Nhãn hiệu chứng nhận “Du lịch cộng đồng Đà Bắc - Phú Thọ” là một bước đi chiến lược. Nó không chỉ tạo ra “giấy thông hành” giúp các sản phẩm du lịch địa phương tiếp cận các thị trường cao cấp và khách quốc tế, mà còn là công cụ quản lý hiệu quả để đảm bảo các homestay, điểm du lịch hoạt động theo đúng tiêu chuẩn bền vững.

Trong giai đoạn tới, các xã trên địa bàn định hướng tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoàn thiện về pháp lý, nâng cấp hạ tầng giao thông và hệ thống điện lưới. Sự kết hợp giữa vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ, bản sắc văn hóa độc đáo và sự bài bản trong quản lý thương hiệu sẽ là đòn bẩy để du lịch cộng đồng Đà Bắc ngày càng phát triển.

Khi Nhãn hiệu chứng nhận được đi vào cuộc sống, những điểm đến như Đá Bia, Bản Ké hay Bản Sưng... sẽ không chỉ là nơi để du khách đến thăm, mà còn là niềm tự hào của người dân về một “thương hiệu quê hương” xanh, sạch và bền vững.

Hương Lan