An toàn thực phẩm mùa lễ hội: Không thể “tặc lưỡi" cho qua

Mùa Xuân là mùa lễ hội. Bên cạnh những chuyến du xuân, trẩy hội, chuyện ăn uống của du khách là một vấn đề đáng quan tâm, bởi nếu không cẩn thận rất dễ xảy ra không chỉ một số vụ lẻ tẻ mà cả những vụ ngộ độc thực phẩm tập thể, gây ra nhiều hệ lụy khôn lường.

Tam Đảo là khu du lịch nghỉ dưỡng không chỉ nổi tiếng trong tỉnh mà vươn tầm quốc gia và khu vực. Thế nhưng, nếu nói đến đặc sản địa phương, ngoài rau su su được trồng tại chỗ, dường như các món ăn khác đều được nhập nguyên liệu về để chế biến. Chính vì vậy, nguồn gốc xuất xứ, chất lượng thực phẩm để chế biến các món ăn ở đây luôn là vấn đề quan tâm hàng đầu của cơ quan chức năng và chính quyền địa phương.

Rau su su là một trong những đặc sản địa phương được đông đảo du khách tìm mua khi đến với Khu du lịch Tam Đảo.

Không chỉ du khách ở xa, ít có điều kiện kiểm chứng, mà ngay những người dân địa phương cũng chỉ phỏng đoán rằng chất lượng các món ăn được quảng cáo trong các lều quán, quầy ăn di động trên vỉa hè tại một số tuyến phố của Khu du lịch Tam Đảo chưa hẳn đã đảm bảo như lời cam kết.

Điển hình như lời giới thiệu của nhiều nhà hàng có bán thịt lợn rừng, thịt nhím, chồn, gà bản, dê rừng... với cam kết “tự nhiên 100%”. Tuy nhiên, không khó để đặt câu hỏi về tính xác thực bởi phần lớn những loại động vật hoang dã như trên đều nằm trong danh mục cấm săn bắn dưới mọi hình thức. Nếu có thật, hoạt động kinh doanh này khó có thể diễn ra công khai mà không bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Như vậy, những món ăn trên, chưa nói đến chuyện có đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm (ATTP) hay không, chỉ nói đến nguồn gốc xuất xứ cũng đã là câu chuyện đáng bàn.

Đồ nướng vỉa hè tại Khu du lịch Tam Đảo dù được du khách thích thú nhưng các hộ kinh doanh cần làm tốt công tác đảm bảo vệ sinh ATTP.

Tại Lễ hội chọi trâu Hải Lựu (xã Hải Lựu), nhiều năm qua, bên cạnh phần lễ được đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh quan tâm, thịt trâu chọi cũng chiếm sự chú ý đặc biệt của giới sành ăn bởi hương vị độc đáo và độ ngon hiếm có. Chính vì vậy, giá 1 kg thịt trâu chọi có thể lên tới 700 nghìn đồng nếu thua ở vòng ngoài và hơn 2 triệu đồng nếu lọt tới trận chung kết.

Nắm bắt được tâm lý này, hàng trăm người dân đã chuẩn bị sẵn từ nhiều tháng trước để kịp thời tung trâu ra mổ thịt đúng dịp lễ hội. Nếu lần đầu đi dự hội chọi trâu Hải Lựu, du khách ắt không khỏi choáng ngợp trước cảnh nhà nhà bán thịt trâu, người người mua thịt trâu suốt ngả đường dài cả chục km dẫn đến khu vực tổ chức lễ hội. Dọc ngả đường đó, vô số hàng quán, lều tạm mọc lên để phục vụ nhu cầu “ăn tươi cho nóng” của các thực khách. Dự những “cuộc ăn” này, khách khó tính chỉ có nước chạy dài nếu tận mắt thấy cảnh chế biến bữa ăn.

Không chỉ tại những điểm đến vừa nêu, tại nhiều địa phương, trong điều kiện lều quán tạm bợ, du khách thường xác định ăn uống cho qua bữa, chống đói nên vấn đề vệ sinh ATTP vốn phải được đặt lên hàng đầu thì nhiều khi bị tặc lưỡi cho qua. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngộ độc thực phẩm diễn ra ở nhiều nơi trên cả nước. Đặc biệt, nếu điều này trở thành chuyện thường ngày, ấn tượng của du khách với địa phương sẽ là rất xấu, ảnh hưởng đến tỉnh nói chung và sự phát triển của ngành du lịch nói riêng.

Đại diện Đội Quản lý thị trường số 3 (phụ trách quản lý khu vực Đoan Hùng, Thanh Ba và Hạ Hòa) cho biết: Là khu vực tập trung nhiều điểm du lịch tâm linh nổi tiếng của tỉnh như Đền Tổ Mẫu Âu Cơ, Đền Du Yến, Đền Năng Yên, dịp đầu Xuân năm nào cũng vậy, lượng du khách thập phương đổ về tham quan, vãn cảnh và chiêm bái tăng đột biến. Nhu cầu tiêu dùng tăng cao, kéo theo sự phát triển mạnh mẽ của các dịch vụ hàng hóa, ăn uống. Nhận định đây là môi trường tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh nếu không được giám sát chặt chẽ, đội đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt.

Với mục tiêu cao nhất là bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, lực lượng quản lý thị trường đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng và ban tổ chức các lễ hội rà soát toàn diện nguồn gốc, xuất xứ, giá bán các loại hàng hóa cũng như chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm tại các cơ sở dịch vụ ăn uống quanh khu vực lễ hội.

Song song với công tác thanh tra, kiểm tra, các đội quản lý thị trường cũng đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật và yêu cầu các tổ chức, cá nhân ký cam kết chấp hành nghiêm quy định trong kinh doanh. Nhờ đó, tình hình thị trường được duy trì ổn định, không xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm cũng như hiện tượng chèn ép giá du khách, góp phần tạo ấn tượng tốt đẹp về một mùa lễ hội văn minh, an toàn trên địa bàn.

Đoàn kiểm tra Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh kiểm tra hoạt động kinh doanh ăn uống tại nhà hàng Garden, phường Việt Trì.

Đồng chí Đào Anh Thái - Chi cục trưởng Chi cục An toàn thực phẩm tỉnh cho biết: Đồng hành cùng người dân và du khách nhằm đảm bảo ATTP mùa lễ hội Xuân 2026, Chi cục đã chủ động tham mưu Ban Chỉ đạo liên ngành về ATTP tỉnh thành lập các đoàn kiểm tra từ tỉnh đến địa phương. Đối tượng kiểm tra tập trung vào các cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm, các nhà hàng và dịch vụ ăn uống.

Theo Chi cục trưởng Chi cục An toàn thực phẩm tỉnh, về cơ bản, các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống cố định trên địa bàn đều chấp hành tốt các quy định về ATTP. Tuy nhiên, tại một số nơi, ở một số thời điểm, có những cơ sở kinh doanh ăn uống, nhất là cơ sở lưu động phục vụ lễ hội theo mùa còn chưa đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh ATTP, cần kịp thời chấn chỉnh. Do vậy, các đoàn kiểm tra sẽ duy trì hoạt động đến hết dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các Trung tâm Y tế khu vực nhằm kịp thời cảnh báo sớm nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Quang Nam