Đặc sắc lễ hội Xuống đồng của đồng bào Cao Lan ở Yên Lãng

Trong không khí rộn ràng của những ngày đầu Xuân, xã Yên Lãng tưng bừng tổ chức Lễ hội Xuống đồng (hay còn gọi là lễ hội Lồng Tồng) của đồng bào dân tộc Cao Lan. Đây là nét sinh hoạt văn hóa - tâm linh đặc sắc, thể hiện ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Lễ hội thu hút hàng chục nghìn người và du khách thập phương tham gia.

Lễ hội gồm 2 phần là phần lễ và phần hội. Phần Lễ được cử hành trang nghiêm, lễ vật được dâng lên đình làng.

Các đại biểu, người dân địa phương thực hiện nghi lễ dâng hương, rước lễ vào đình làng.

Tại lễ hội, Ban tổ chức đã công bố Quyết định của Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch về việc đưa Lễ hội Xuống đồng của người Cao Lan xã Yên Lãng vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thị Kim Nga trao Chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với Lễ hội Xuống đồng của người Cao Lan xã Yên Lãng cho Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương.

Sau phần lễ là các tiết mục văn nghệ đặc sắc mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống như điệu múa “Lên nương”, múa “ Xúc tép”, múa cầu mùa...

Điệu múa “Lên nương” do Câu lạc bộ dân ca, dân vũ thôn Đồng Dong thể hiện đã tái hiện sinh động nhịp sống lao động cần cù, khéo léo của người Cao Lan.

Điệu “Múa Xúc tép” do các em thiếu nhi thôn Đồng Dạ biểu diễn đem đến không khí tươi vui, hồn nhiên, gửi gắm ước vọng về cuộc sống ấm no, đủ đầy.

Điểm nhấn của chương trình là màn trình diễn trang phục truyền thống của dân tộc Cao Lan và dân tộc Dao đến từ thôn Đồng Dong và Thành Công. Những bộ trang phục thêu tay tinh xảo, họa tiết cầu kỳ đã tôn lên vẻ đẹp mộc mạc mà rực rỡ của phụ nữ vùng cao. Phần trình diễn không chỉ tôn vinh bản sắc văn hóa mà còn góp phần gìn giữ, lan tỏa giá trị truyền thống đến thế hệ trẻ.

Trang phục của dân tộc Cao Lan.

Trang phục của dân tộc Dao.

Đặc biệt, để người dân và du khách thập phương hiểu rõ hơn về lễ hội Xuống đồng, tại sân khấu của lễ đón nhận Chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, phần nghi lễ được tái hiện sinh động. Thầy mo - chủ lễ - tiến hành nghi thức cúng cầu mùa. Sau bốn vái trang trọng, thầy đọc bài cúng cổ, kính mời các vị Thần linh chứng giám, phù hộ cho dân làng nhân khang vật thịnh, mưa thuận gió hòa, lúa đầy bồ, gà đầy sân, trâu bò sinh sôi.

Thầy mo - chủ lễ tái hiện nghi thức cúng cầu mùa trên sân khấu

Kết thúc bài cúng, thầy mo rót rượu, tung hai đồng tiền cổ xin âm dương. Khi một đồng sấp, một đồng ngửa - tín hiệu được Thần linh chấp thuận - phần hội diễn ra sôi nổi với điệu múa cầu mùa - nghi thức không thể thiếu trong Lễ hội “Lồng Tồng”.

Những động tác nhịp nhàng mô phỏng hoạt động sản xuất nông nghiệp thể hiện ước vọng về mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no. Theo truyền thuyết xưa, từ câu chuyện “mẹ lúa” giận dữ rời bỏ con người, người Cao Lan đã hình thành tục cầu cúng và Lễ hội Xuống đồng, nhắc nhở con cháu trân trọng hạt thóc, quý trọng lao động.

Sau nghi thức, đoàn người chia làm hai tốp: Một tốp xuống ruộng cấy lúa trên thửa ruộng đã chuẩn bị sẵn mạ.

Một tốp tra hạt. Thửa ruộng cấy trong ngày hội sẽ được chăm sóc đến vụ thu hoạch, hạt gạo đầu mùa dâng cúng trong lễ cơm mới.

Trong ngày diễn ra lễ hội, Ban tổ chức đã bố trí các gian hàng trưng bày, bán các sản vật của địa phương. Người dân và du khách thập phương hào hứng tham gia các trò chơi dân gian như ném còn, chọi dê, bịt mắt đập niêu...

Hàng nghìn khán giả được thót tim trước những pha đấu đầy kịch tính của những chú dê.

Các đại biểu và du khách thập phương được trải nghiệm cách đồng bào dân tộc nơi đây làm ra bộ trang phục của dân tộc mình.

Được tìm hiểu cách làm ra đồ chơi cho con nít bằng lá cây.

Được giới thiệu món xôi ngũ sắc - món ăn truyền thống của dân tộc mình.

Lễ hội Xuống đồng ở Yên Lãng không chỉ là sinh hoạt văn hóa thường niên mà còn là dịp để cộng đồng gặp gỡ, giao lưu, thắt chặt tình đoàn kết, nơi truyền thống được tiếp nối, niềm tin được bồi đắp, gửi gắm khát vọng về một mùa xuân no ấm, an lành.

Lễ hội khép lại nhưng âm vang của tiếng trống hội, sắc màu thổ cẩm và tinh thần đoàn kết vẫn còn đọng mãi trong lòng người dân nơi đây và du khách thập phương.

Thuý Hường