Khai thác tiềm năng du lịch homestay

Sự chủ động chuyển mình của cộng đồng cư dân trong việc đầu tư, vận hành các không gian lưu trú bản địa đang thổi luồng sinh khí mới, đưa du lịch homestay trên địa bàn tỉnh trên đà bứt phá mạnh mẽ.

Khát vọng vươn tầm

Mô hình du lịch lưu trú trải nghiệm (homestay) trên địa bàn tỉnh những năm qua đang từng bước khẳng định vị thế trở thành một trong những động lực thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Không đơn thuần là điểm dừng chân nghỉ ngơi, mỗi không gian lưu trú do chính người dân địa phương gây dựng còn trở thành một “bảo tàng sống”, lưu giữ và lan tỏa sinh động những giá trị văn hoá truyền thống cùng vẻ đẹp tự nhiên của vùng đất cội nguồn.

Nắm bắt được xu hướng du lịch ngày càng chú trọng tính bản địa và sự thư thái, đặc biệt của du khách đến từ Hà Nội, người dân làm homestay tại nhiều địa bàn trọng điểm du lịch trong tỉnh đã tiên phong cải tạo không gian, thay đổi phong cách phục vụ. Họ khéo léo kết hợp giữa vẻ đẹp nguyên sơ của kiến trúc truyền thống với chuỗi tiện ích chỉn chu, đồng thời thiết kế các hành trình trải nghiệm phong phú. Việc chủ động biến chính ngôi nhà của mình thành sản phẩm dịch vụ độc đáo đã giúp các chủ homestay trở thành những người kết nối, đưa tinh hoa văn hóa, ẩm thực và đời sống bản địa đến gần hơn với du khách.

Phát triển mô hình homestay tại xã Tu Vũ.

Không chỉ phát triển riêng lẻ, nhiều chủ homestay còn chủ động liên kết, thành lập các hội nhóm để cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm quản lý, cập nhật xu hướng thị trường và hỗ trợ quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, đặc sản địa phương. Hệ sinh thái này còn tạo đòn bẩy cho nhiều ngành nghề phụ trợ phát triển song hành như dệt thổ cẩm, chăn nuôi gia súc, nuôi cá lồng hay cung ứng nông sản sạch, từ đó mở ra nguồn sinh kế vững chắc cho lực lượng lao động tại chỗ.

Minh chứng cho hướng đi đúng đắn này là kết quả ấn tượng tại xã Mai Hạ, nơi 86 hộ gia đình kinh doanh du lịch cộng đồng đã đón 6.972 lượt khách lưu trú chỉ trong 6 tháng đầu năm, trong đó có hơn 2.870 lượt khách quốc tế.

Đồng chí Vì Văn Mạnh - Trưởng phòng Văn hóa xã Mai Hạ cho biết: “Chính quyền địa phương đánh giá cao tinh thần chủ động của các chủ cơ sở khi lấy sự trải nghiệm của du khách làm trung tâm để từng bước nâng tầm sản phẩm du lịch”.

Sự sôi động của hoạt động homestay cũng lan tỏa đến Bản Nhót (xã Mai Châu), nơi có nhiều cơ sở lưu trú do người dân địa phương đầu tư, từng bước đáp ứng nhu cầu nghỉ dưỡng, trải nghiệm của du khách. Trong đó, Mai Châu Golden Serenade Homestay do chị Nguyễn Diệu Thúy làm chủ bắt đầu đón khách từ đầu năm 2026, với quy mô 45 - 50 khách. Với không gian lưu trú thư thái, chất lượng dịch vụ được chú trọng, cơ sở đang từng bước tạo dấu ấn, trở thành điểm hẹn lý tưởng.

Theo anh Hà Công Thành, một chủ cơ sở homestay tại xã Mai Châu, chìa khóa để giữ chân du khách nằm ở chiều sâu văn hóa và chất lượng dịch vụ. Các gia đình kinh doanh homestay trong bản đã cùng thống nhất chuẩn hóa phong cách phục vụ, niêm yết giá công khai, minh bạch và không ngừng lắng nghe phản hồi để hoàn thiện chất lượng dịch vụ, hướng tới mục tiêu xây dựng một điểm đến an toàn, hấp dẫn và đậm đà bản sắc.

Định hình thương hiệu

Trong chiến lược phát triển du lịch những năm tới, tỉnh tiếp tục phát huy hài hòa các giá trị sinh thái, văn hoá và lịch sử. Từ cảnh quan lòng hồ Hòa Bình, Vườn quốc gia Xuân Sơn, đồi chè Long Cốc đến các điểm du lịch khoáng nóng Thanh Thủy, Kim Bôi..., cùng hệ thống di tích lịch sử, văn hoá, tâm linh phong phú là những lợi thế để tỉnh khai thác, phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch.

Việc gìn giữ cảnh quan tự nhiên, bảo vệ môi trường, đồng thời tạo điều kiện cho các mô hình homestay phát triển không chỉ góp phần nâng cao chất lượng điểm đến mà còn tạo tiền đề để các loại hình lưu trú bền vững ngày càng phát triển.

Bản Lác (xã Mai Hạ) phát triển homestay thu hút nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế.

Trải nghiệm thực tế từ du khách là lời khẳng định thuyết phục nhất cho giá trị mà các homestay đem lại. Chị Phạm Thanh Thúy (du khách đến từ Hà Nội) sau hành trình trải nghiệm trên hồ Hoà Bình chia sẻ: “Tôi và gia đình hoàn toàn bị chinh phục khi được đắm mình giữa không gian núi rừng, sông nước, hít thở bầu không khí trong lành. Nhiều dịch vụ tại đây đều đang hướng tới sự bền vững, từ những homestay lợp mái lá thân thiện với môi trường đến trải nghiệm văn hoá, ẩm thực tại chỗ. Đây chính là không gian thư giãn lý tưởng mà đông đảo người dân đô thị tìm đến”.

Sự chung sức giữa chính quyền, cộng đồng làm homestay và doanh nghiệp đã mang lại những kết quả tích cực. Theo số liệu thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ước tính trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã chào đón hơn 10,5 triệu lượt du khách. Trong đó, lượng khách chọn dịch vụ lưu trú đạt trên 3,2 triệu lượt, với 3.859 nghìn ngày khách. Khách quốc tế đạt 74 nghìn lượt với 148 nghìn ngày khách. Doanh thu toàn ngành du lịch ước đạt 10.755 tỷ đồng. Mạng lưới hạ tầng lưu trú được củng cố mạnh mẽ với hơn 600 cơ sở, trong đó có hàng trăm mô hình homestay sinh thái đóng vai trò là trụ cột quan trọng.

Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển nhanh chóng, loại hình homestay cũng đặt ra những yêu cầu về quy hoạch mà địa phương phải đối mặt, như nguy cơ gia tăng áp lực lên hạ tầng sinh thái, sự không đồng đều về tay nghề dịch vụ giữa các cơ sở hay vấn đề xử lý chất thải du lịch. Nhận diện rõ thách thức, các địa phương đã chủ động siết chặt quản lý nhằm hạn chế tình trạng bê tông hóa, bảo đảm các công trình homestay hài hòa với cảnh quan tự nhiên...

Thực tế cho thấy, phát triển mô hình homestay xanh trên địa bàn tỉnh không còn là xu hướng ngắn hạn mà đang trở thành nền tảng cốt lõi cho sự phát triển lâu dài. Bằng chiến lược rõ ràng và sự vào cuộc của chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư, cùng tinh thần đổi mới của những người làm homestay, du lịch tỉnh nhà có thêm điều kiện để khẳng định thương hiệu điểm đến an toàn, thân thiện, giàu bản sắc, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm ngày càng đa dạng của du khách, đồng thời là nơi du khách luôn khao khát tìm về.

Hồng Trung