Khi măng rừng xuất ngoại

Nồi xương sôi lục bục. Túi măng vừa mở, những miếng măng nứa đã nở mềm được thả vào làn nước dùng bốc khói. Vẫn độ giòn, vị ngọt nhẹ và hương thơm gợi nhớ những mùa măng trên núi, người nội trợ không còn phải mất nhiều giờ ngâm, luộc, thay nước. Từ việc làm mới cách chế biến một món ăn quen, Công ty cổ phần Kim Bôi đã đưa măng nứa khô nấu ngay vào hệ thống phân phối hiện đại và nâng sản phẩm lên hạng OCOP 5 sao cấp quốc gia.

Công nhân Công ty cổ phần Kim Bôi thực hiện công đoạn đóng gói sản phẩm tại nhà máy.

Làm mới vị măng quen

Tại nhà máy của Công ty cổ phần Kim Bôi, xã An Nghĩa, măng nứa đi qua nhiều công đoạn trước lúc thành phẩm được đóng vào những túi nhỏ, dán nhãn OCOP 5 sao. Măng nguyên liệu được lựa chọn, làm sạch, luộc sơ chế rồi phơi, sấy. Phần khó nhất nằm ở công đoạn xử lý măng khô thành sản phẩm có thể nấu ngay. Miếng măng phải nở mềm, loại bỏ vị đắng nhưng không nhũn, giữ được độ giòn, vị ngọt nhẹ và mùi thơm đặc trưng.

Mỗi mẻ măng đòi hỏi sự chính xác về nhiệt độ và thời gian. Quá lửa, thớ măng mềm, mất độ giòn; xử lý chưa đủ, chất lượng giữa các mẻ khó đồng đều. Sau sơ chế, măng được đóng gói, thanh tiệt trùng trên dây chuyền khép kín. Các khâu sản xuất được kiểm soát theo hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000:2018. Ông Vũ Nhật Huy - Giám đốc công ty cho biết: Doanh nghiệp xác định hương vị truyền thống là giá trị cốt lõi của sản phẩm. Máy móc giúp kiểm soát quy trình, nâng năng suất và bảo đảm an toàn thực phẩm, song miếng măng vẫn phải giữ được đặc trưng vốn có.

Bài toán doanh nghiệp đặt ra vì thế không dừng ở việc kéo dài thời gian bảo quản. Sản phẩm phải giải quyết được sự bất tiện từng khiến nhiều gia đình ngại nấu măng khô. Với sản phẩm nấu ngay, phần việc đó được thực hiện tại nhà máy. Người dùng chỉ cần mở túi, rửa hoặc sơ chế nhanh trước lúc chế biến. Bà Nguyễn Mai Phương ở Hà Nội cho biết, gia đình bà thích canh măng, nhất là trong những dịp sum họp, nhưng công đoạn chuẩn bị thường chiếm nhiều thời gian. Từ ngày có măng khô nấu ngay, món ăn ấy xuất hiện thường xuyên hơn trong bữa cơm gia đình. Muốn ăn vào bữa chiều, sáng không còn phải tất bật chuẩn bị.

Thời gian qua, Công ty cổ phần Kim Bôi không ngừng hoàn thiện quy trình sản xuất. Phía sau dấu sao được in trên bao bì là hàng loạt tiêu chí về chất lượng, an toàn thực phẩm, năng lực sản xuất, sở hữu trí tuệ, khả năng tiếp cận thị trường và câu chuyện của sản phẩm.

Sản phẩm măng nứa khô nấu ngay của Công ty cổ phần Kim Bôi được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia.

Mở đường cho búp măng đi xa

Rời dây chuyền chế biến, những túi măng được đóng thùng, chuyển tới các đại lý, siêu thị, khách hàng đặt mua trực tuyến và một số thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu. Nhờ sơ chế, sấy khô và đóng gói, măng nứa từ sản vật có thời gian bảo quản ngắn đã trở thành hàng hóa có thể tiêu thụ quanh năm. Giá trị tăng thêm được tạo nên từ công nghệ chế biến, tiêu chuẩn chất lượng, bao bì và hệ thống phân phối.

Theo ông Vũ Nhật Huy, vùng nguyên liệu của Công ty cổ phần Kim Bôi trải rộng tại khu vực Hòa Bình cũ và một số tỉnh miền núi phía Bắc. Trong đó, khu vực phía Nam tỉnh Phú Thọ cung cấp khoảng 50-60% lượng nguyên liệu. Măng được người dân thu hái theo mùa, phân loại, sơ chế rồi chuyển về nhà máy. Sự tham gia của doanh nghiệp giúp người dân có thêm đầu mối tiêu thụ, giảm sức ép phải bán nhanh lúc măng vào chính vụ.

Tại vùng Đồi Thung, xã Mường Vang, mùa măng cũng là mùa lao động của nhiều gia đình. Từ sáng sớm, người dân lên đồi tìm những búp măng vừa nhú, đủ độ non. Măng đưa về được làm sạch, phân loại và chuyển đi sớm để giữ độ giòn, đáp ứng yêu cầu chế biến. Mỗi năm, khu vực này khai thác trên 700 tấn măng. Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Quý Hòa thu mua khoảng 200 tấn; số còn lại được Công ty cổ phần Kim Bôi và các tiểu thương thu mua. Liên kết tiêu thụ giúp người dân chủ động hơn trong khai thác; doanh nghiệp có nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất; địa phương từng bước tổ chức chuỗi từ thu hái, sơ chế đến tiêu thụ.

Thương hiệu OCOP 5 sao giúp măng nứa Kim Bôi có thêm lợi thế nhận diện. Mỗi túi măng đến tay người mua tiếp tục là một lần thương hiệu được kiểm chứng. Giữ được độ giòn, vị ngọt và an toàn thực phẩm qua từng lô hàng mới là cách duy trì giá trị của thương hiệu.

Từ một sản vật theo mùa, măng nứa đã có tên gọi, quy cách, tiêu chuẩn và vị trí trong hệ thống phân phối. Người nội trợ bớt thời gian chuẩn bị; doanh nghiệp có sản phẩm đủ sức bước vào những thị trường yêu cầu cao; người dân miền núi có thêm đầu ra cho nguyên liệu. Hành trình tạo thêm giá trị cho búp măng vì thế còn tiếp tục ở vùng nguyên liệu, trong từng mẻ chế biến và qua sự lựa chọn của người tiêu dùng.

Nguyễn Yến