Kiến tạo thị trường, nâng cao năng lực doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam

Tiếp tục chương trình Hội thảo khoa học quốc gia “Định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam”, phần tham luận dưới sự điều hành của các đồng chí: Nguyễn Thanh Nghị - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; Lê Mạnh Hùng - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Công Thương; Phạm Đại Dương - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ; Nguyễn Ngọc Tuấn, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.

Các đồng chí lãnh đạo chủ trì hội thảo.

Nội dung tham luận tập trung vào các vấn đề về chủ trương, chính sách và định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ trong giai đoạn mới, gồm: Đề xuất chủ trương phát triển công nghiệp hỗ trợ; thực trạng và định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045; chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam.

Bên cạnh đó, các tham luận đề cập đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong công nghiệp hỗ trợ; trong đó tập trung vào thể chế, chính sách thúc đẩy doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Một số tham luận đi sâu vào thực tiễn triển khai và yêu cầu hoàn thiện chính sách như: nhìn lại quá trình phát triển công nghiệp hỗ trợ ở Việt Nam và yêu cầu tăng cường theo dõi, đánh giá; phát triển công nghiệp hỗ trợ trong giai đoạn mới - từ thực tiễn Phú Thọ và một số đề xuất chính sách; phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam: thực tiễn từ doanh nghiệp và những kiến nghị chủ trương, chính sách.

Đồng chí Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu tại hội thảo.

Phát biểu tham luận với chủ đề “Phát triển công nghiệp hỗ trợ trong giai đoạn mới – Từ thực tiễn Phú Thọ và một số đề xuất chính sách, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông khẳng định: Sau hợp nhất, quy mô và không gian mới mở ra điều kiện tổ chức lại các nguồn lực và tạo những liên kết phát triển mới.

Tỉnh có dân số hơn 4 triệu người, quy mô kinh tế năm 2025 trên 412 nghìn tỷ đồng, đứng thứ 6/34 tỉnh, thành phố; đã hình thành nền tảng công nghiệp hỗ trợ trong các ngành ô tô, xe máy, điện tử, cơ khí, vật liệu, cùng hệ thống doanh nghiệp FDI và mạng lưới nhà cung ứng trong và nước ngoài.

Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông tham luận tại Hội thảo.

Năm 2025, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 26,37%, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 42 tỷ USD, đứng thứ 4 cả nước; 8 tháng đầu năm 2026 tương ứng tăng 21,8% và đạt 37,3 tỷ USD.

Toàn tỉnh hiện có 31 khu công nghiệp, trong đó 18 khu đang hoạt động; 752 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 15,3 tỷ USD. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh định hướng nâng tổng số lên 40 khu công nghiệp, gắn mở rộng không gian công nghiệp với nâng cao hiệu quả sử dụng đất, vốn, lao động, thu hút công nghệ cao và tăng cường liên kết doanh nghiệp.

Đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, đơn vị và doanh nghiệp tham luận tại Hội thảo.

Đồng chí nhấn mạnh: Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I xác định mục tiêu xây dựng Phú Thọ trở thành một cực tăng trưởng của vùng Thủ đô; giai đoạn 2026-2030 tăng trưởng GRDP bình quân 11 - 12%/năm, năng suất lao động tăng trên 12%/năm, đóng góp của TFP (năng suất các nhân tố tổng hợp) đạt 55 - 60%, kinh tế số chiếm trên 30% GRDP. Trong định hướng phát triển đó, công nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ cột của tăng trưởng.

Đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, đơn vị và doanh nghiệp tham luận tại Hội thảo.

Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ đề xuất một số nội dung trọng tâm như: Hoàn thiện cơ chế, chính sách về không gian phát triển công nghiệp hỗ trợ; tập trung chính sách hỗ trợ nâng cao năng lực doanh nghiệp và những mắt xích còn thiếu của chuỗi sản xuất; phát triển mạng lưới hạ tầng kỹ thuật và dữ liệu dùng chung theo ngành, theo vùng; hoàn thiện chính sách tài chính, tín dụng cho công nghiệp hỗ trợ; hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với công nghệ, tiêu chuẩn và phương thức sản xuất mới.

Đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, đơn vị và doanh nghiệp tham luận tại Hội thảo.

Phát biểu kết luận Hội thảo, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đánh giá cao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Bộ Công Thương và Tỉnh ủy Phú Thọ đã chuẩn bị công phu; ghi nhận trí tuệ, trách nhiệm và tinh thần thẳng thắn của các đại biểu tham luận tại Hội thảo.

Đồng chí nhấn mạnh: Phát triển công nghiệp hỗ trợ là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước, được xác định trong Nghị quyết số 29-NQ/TW và được tiếp thêm động lực mới từ Nghị quyết số 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.

Quán triệt tinh thần đó và từ những nội dung mà Hội thảo đã làm rõ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đề nghị các cấp, ngành đổi mới mạnh mẽ cách tiếp cận theo 5 hướng: Chuyển từ “nội địa hóa theo tỷ lệ” sang “làm chủ năng lực”; chuyển từ hỗ trợ dàn trải theo tên ngành sang tập trung theo chuỗi, theo công đoạn và theo các bài toán lớn của đất nước; chuyển từ ưu đãi đầu vào sang hỗ trợ theo kết quả, có điều kiện, có thời hạn; chuyển từ chú trọng “thu hút FDI” sang “sử dụng hiệu quả FDI”; chuyển từ quản lý theo hoạt động sang quản lý theo kết quả.

Đồng chí cũng chỉ rõ nguyên tắc nhất quán trong quá trình triển khai là: Doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, trong đó doanh nghiệp tư nhân là lực lượng nòng cốt; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt và tạo thị trường ban đầu; thị trường trong nước là điểm tựa, xuất khẩu là thước đo cuối cùng của năng lực cạnh tranh.

Đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, đơn vị và doanh nghiệp tham luận tại hội thảo.

Để đạt được các mục tiêu, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đề nghị phấn đấu chặn được đà suy giảm của giá trị gia tăng trong nước trong xuất khẩu; mỗi tập đoàn, doanh nghiệp đầu chuỗi trong nước có mạng lưới nhà cung ứng cấp 1, cấp 2 là doanh nghiệp Việt Nam được công bố công khai; mỗi vùng công nghiệp trọng điểm có trung tâm thử nghiệm - chứng nhận dùng chung được quốc tế thừa nhận. Đến năm 2045, phấn đấu để công nghiệp hỗ trợ Việt Nam làm chủ công nghệ lõi của các ngành công nghiệp nền tảng, tham gia ở những khâu giá trị cao của chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu...

Toàn cảnh Hội thảo.

Trên cơ sở mục tiêu đề ra, đồng chí yêu cầu các cấp, các ngành tập trung thực hiện 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp: Hoàn thiện thể chế; kiến tạo thị trường dẫn dắt, nghiên cứu cơ chế để đầu tư công, các dự án hạ tầng chiến lược, mua sắm công và mua sắm của doanh nghiệp nhà nước trở thành “đơn đặt hàng đầu tiên” cho doanh nghiệp trong nước.

Phát huy vai trò doanh nghiệp đầu chuỗi và gắn kết khu vực FDI; xây dựng hạ tầng chất lượng và nghiên cứu ứng dụng dùng chung; phát triển nguồn nhân lực, ưu tiên kỹ sư thiết kế, kỹ sư hệ thống, tổng công trình sư.

Đồng thời, đổi mới công cụ tài chính, tín dụng; tổ chức lại không gian phát triển theo cụm liên kết ngành; đo lường để quản lý, xây dựng hệ thống chỉ tiêu theo dõi, đánh giá, cơ sở dữ liệu và bản đồ năng lực nhà cung ứng quốc gia.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị: Sau Hội thảo, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp với Bộ Công Thương, tỉnh Phú Thọ tổng hợp kết quả Hội thảo, báo cáo lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Bộ Công Thương với vai trò cơ quan thường trực Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ, ban hành kế hoạch hành động chương trình, giai đoạn 2026-2028; khẩn trương hoàn thiện dự án Luật Công nghiệp trọng điểm, trình Chính phủ theo đúng tiến độ.

Đức Anh