Lời giải cho bài toán nhân lực chất lượng cao: Khi nhà trường và doanh nghiệp “hòa cùng nhịp đập”

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế, yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng trở nên cấp thiết. Tại Phú Thọ, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đang tạo ra sự chuyển biến rõ nét khi chủ động thu hẹp khoảng cách giữa giảng đường và nhà máy. Trọng tâm của sự thay đổi này là mối liên kết chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp: Đào tạo gắn với nhu cầu thực tế, lấy doanh nghiệp làm môi trường thực hành và đánh giá năng lực người học.

Tại Trường Cao đẳng Công nghệ - Kỹ thuật Vĩnh Phúc sinh viên được thực hành tại xưởng và được tiếp xúc với hệ thống máy móc hiện đại.

Từ tư duy “Học đi đôi với hành”...

Những năm gần đây, yêu cầu nhân lực tại các khu công nghiệp buộc các cơ sở đào tạo nghề phải đổi mới mạnh mẽ phương thức giảng dạy. Thay cho cách tiếp cận nặng lý thuyết, nhiều trường cao đẳng, trung cấp trên địa bàn tỉnh đã lấy kỹ năng thực hành làm trung tâm.

Tại Trường Cao đẳng FPT PolySchool Vĩnh Phúc, tỉnh Phú Thọ, mô hình đào tạo 30/70 được triển khai hiệu quả, trong đó 30% thời lượng dành cho lý thuyết nền tảng, 70% cho thực hành và dự án thực tế. Cách làm này giúp sinh viên sớm tiếp cận môi trường làm việc thực tiễn, rèn luyện kỹ năng và tư duy nghề nghiệp

Tại Trường Cao đẳng FPT PolySchool Vĩnh Phúc đã mạnh dạn áp dụng công thức 30/70: chỉ 30% lý thuyết nền tảng, còn lại 70% thời lượng dành cho thực hành và dự án thực tế.

Theo bà Nguyễn Khánh Ngọc - Giám đốc FPT PolySchool Vĩnh Phúc, nhà trường không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn tạo môi trường để sinh viên trực tiếp giải quyết các bài toán của doanh nghiệp. Giảng viên đóng vai trò cố vấn, giúp người học hình thành tư duy chủ động, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng xử lý tình huống thực tế.

Chính định hướng này đã tạo động lực học tập cho sinh viên. Em Tạ Quang Hợp, Khoa Phát triển phần mềm, cho biết các giờ thực hành liên tục giúp em tự tin hơn về cơ hội việc làm sau tốt nghiệp. Trong khi đó, em Phạm Minh Quân, Khoa Marketing, đánh giá cao việc được rèn luyện kỹ năng mềm và tham gia các sân chơi học thuật, qua đó, khắc phục những điểm yếu, hoàn thiện năng lực bản thân trước khi bước vào thị trường lao động.

... Đến mô hình “Đào tạo tại xưởng”

Cách đó không xa, Trường Cao đẳng Công nghệ - Kỹ thuật Vĩnh Phúc cũng đang khẳng định vị thế là “cái nôi” cung ứng nhân lực kỹ thuật trọng điểm cho địa phương. Điểm sáng tại đây chính là mô hình đào tạo “2+1”: Hai năm học tại trường và một năm thực hành trực tiếp tại doanh nghiệp.

Thầy giáo Tạ Phúc Lợi - Phó Hiệu trưởng nhà trường, cho biết việc đổi mới chương trình theo hướng hiện đại, lấy kỹ năng nghề làm trung tâm là yêu cầu tất yếu. Thực tập tại doanh nghiệp không chỉ giúp sinh viên nâng cao tay nghề mà còn rèn luyện tác phong công nghiệp, ý thức kỷ luật - những yếu tố then chốt mà doanh nghiệp đòi hỏi.

Tại các xưởng cơ khí, điện - điện tử, công nghệ ô tô, sinh viên được làm việc trên hệ thống thiết bị hiện đại, sát với dây chuyền sản xuất thực tế. Em Nguyễn Duy Hải chia sẻ, điều kiện học tập và phương pháp giảng dạy tại trường giúp sinh viên tự tin đảm nhận công việc ngay sau khi ra trường.

Theo thầy Trịnh Tiến Dũng - Phó Trưởng khoa Cơ khí, tỷ lệ thực hành chiếm 70-80% thời lượng đào tạo đã giúp sinh viên “chạm nghề” sớm, giảm đáng kể sự bỡ ngỡ khi tiếp nhận công việc chính thức.

Doanh nghiệp: Từ “người quan sát” thành “người trong cuộc”

Sự thay đổi lớn nhất trong công tác giáo dục nghề nghiệp hiện nay là sự tham gia sâu của doanh nghiệp vào quy trình đào tạo. Doanh nghiệp không còn đứng ở “cuối con đường” để đợi đón nhân sự, mà họ đồng hành cùng nhà trường ngay từ khâu xây dựng chương trình, cử chuyên gia hướng dẫn và trực tiếp đánh giá chất lượng đầu ra.

Ông Trần Văn Thiêm, đại diện Công ty TNHH Sản xuất hàng may mặc (KCN Bình Xuyên), đánh giá cao nguồn nhân lực được đào tạo theo mô hình gắn kết. Theo ông, sinh viên Trường Cao đẳng Công nghệ - Kỹ thuật Vĩnh Phúc đáp ứng tốt các yêu cầu chuyên môn, kỹ thuật; nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp hiện vẫn rất lớn, đặc biệt với lao động đã qua đào tạo bài bản.

Tại các xưởng cơ khí, điện - điện tử, hay công nghệ ô tô, sinh viên được tiếp xúc với hệ thống máy móc hiện đại, tương thích với dây chuyền sản xuất thực tế

Sự “bắt tay” chặt chẽ này đã mang lại những con số biết nói. Tại Trường Trung cấp FPT Vĩnh Phúc, tỷ lệ sinh viên có việc làm ổn định sau tốt nghiệp đạt trên 97%. Đây là minh chứng hùng hồn nhất cho hiệu quả của việc đào tạo gắn liền với nhu cầu thực tế.

Kỷ nguyên số và làn sóng đầu tư FDI vào tỉnh đang mở ra cơ hội vàng nhưng cũng là thách thức lớn. Việc chuyển dịch từ đào tạo số lượng sang chất lượng, từ đào tạo những gì mình có sang đào tạo những gì thị trường cần đang là hướng đi đúng đắn của các trường nghề trên địa bàn tỉnh.

Với nhiều sinh viên, khát vọng về một công việc phù hợp, thu nhập ổn định đang dần trở thành hiện thực nhờ những “nhịp cầu” vững chắc giữa nhà trường và doanh nghiệp. Có thể khẳng định, mô hình đào tạo gắn kết doanh nghiệp không chỉ là giải pháp trước mắt mà là chiến lược lâu dài, góp phần giải quyết căn cơ bài toán thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, tạo động lực cho kinh tế Phú Thọ phát triển bền vững trong tương lai.

Ngọc Thắng