Mẹo giúp tăng gấp đôi tốc độ khởi động cho máy tính Windows

Mẹo dùng công cụ bí mật của Microsoft để ’triệt hạ“tận gốc các driver ’ma” làm chậm máy tính Windows.

Trong quá trình vận hành hệ thống máy tính Windows, người dùng thường phải đối mặt với tình trạng máy bị chậm dần theo thời gian mà không rõ nguyên nhân. Một trong những thủ phạm nguy hiểm nhưng ít ai ngờ tới chính là vấn nạn “rác driver” (driver bloat) - sự tích tụ của các trình điều khiển lỗi thời từ các thiết bị ảo đã ngắt kết nối, phần mềm chống gian lận game cũ hay tàn dư từ các dịch vụ VPN đã hủy bỏ. Những driver tàn dư này không chỉ làm tiêu tốn tài nguyên ổ đĩa mà còn can thiệp trực tiếp vào tiến trình khởi động hệ thống, khiến thời gian mở máy bị kéo dài một cách khó chịu.

Windows tích lũy dữ liệu cập nhật là nguyên nhân gây chậm máy. Ảnh: Phong Đỗ

Cách giải quyết “rác driver” để lấy lại phong độ cho máy tính Windows

Cơ chế gây chậm của rác driver xuất phát từ việc phần lớn các trình điều khiển khi cài đặt đều được cấp quyền truy cập cấp “hạt nhân” của hệ thống (kernel-level access) để giao tiếp thẳng với phần cứng. Do nhân hệ thống sẽ được tải lên trước khi người dùng đăng nhập, mọi driver lỗi thời còn sót lại đều bị ép phải khởi chạy theo, từ đó kéo lùi tốc độ khởi động của toàn bộ máy tính.

Để giải quyết triệt để vấn đề này, người dùng có thể tận dụng một công cụ chính chủ của Microsoft mang tên 'Autoruns' thuộc bộ Sysinternals. Bằng cách mở hộp thoại Run (dùng tổ hợp phím Win+R), nhập dòng lệnh \\live.sysinternals.com ools\autoruns64.exe để chạy trực tiếp phiên bản trực tuyến với quyền quản trị. Vào tiếp menu Options > tích chọn các dòng của Windows/Microsoft để ẩn driver của hệ thống. Sau đó chú ý các dòng trong cột Description và Publisher để tìm và vô hiệu hóa an toàn các driver của các phần mềm đã gỡ bỏ từ lâu.

Bên cạnh các driver chạy ngầm, Windows còn có thói quen lưu trữ toàn bộ các gói cài đặt driver cũ trong thư mục hệ thống nhằm phục vụ tính năng hạ cấp (roll back) khi dính lỗi. Đối với các máy tính sử dụng card đồ họa rời của NVIDIA hay AMD, mỗi gói dữ liệu này thường có dung lượng vượt quá 1 GB, khiến ổ cứng bị hao hụt hàng gigabyte dung lượng vô ích.

Để dọn dẹp sạch sẽ và an toàn kho lưu trữ này, giải pháp tối ưu là sử dụng công cụ mã nguồn mở Driver Store Explorer. Để cài đặt, bạn nhấp phải vào biểu tượng Windows > chọn Terminal (Admin) > nhập lệnh winget install lostindark.DriverStoreExplorer và nhấn Enter.

Sau khi cài đặt xong, hãy mở cửa sổ CMD > gõ rapr và nhấn Enter. Phần mềm sẽ khởi động, sau đó tự quét toàn bộ hệ thống, tự động lọc ra các gói driver cũ đã có phiên bản thay thế mới hơn, người dùng chỉ việc bấm nút Select Old Driver(s) để chọn và thực hiện lệnh xóa nhanh với nút Delete Driver(s) mà không sợ ảnh hưởng đến các trình điều khiển đang vận hành.

Lưu ý, để đảm bảo an toàn, bạn có thể bấm Export Driver(s) để sao lưu, dự phòng trường hợp lỗi hệ thống sau khi xóa driver.

Phần mềm Driver Store Explorer giúp quét và xóa an toàn các driver chiếm dung lượng

Việc loại bỏ rác driver và các thiết bị ẩn không còn sử dụng trong Device Manager là một thói quen bảo trì hệ thống cần thiết để duy trì hiệu suất cho máy tính. Việc dành ra vài phút để thực hiện tối ưu hóa này sẽ mang lại hiệu quả dọn dẹp bộ nhớ và tăng tốc khởi động rõ rệt, trả lại sự mượt mà tuyệt đối cho chiếc máy tính của bạn.

Theo thanhnien.vn