Nâng cao đời sống, giảm nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số

Trong không khí hối hả của những ngày cuối năm, trở lại các bản Mường, bản Dao, bản Mông..., dễ dàng nhận thấy những đổi thay rõ nét: Đường giao thông được bê tông hóa, những nếp nhà mới khang trang, trường học, trạm y tế được đầu tư đồng bộ. Những chuyển biến ấy là minh chứng cho hiệu quả triển khai Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021 - 2030, hướng đến mục tiêu nâng cao đời sống, giảm nghèo bền vững cho hơn 1 triệu đồng bào dân tộc thiểu số (ĐBDTTS), tạo luồng sinh khí mới cho các xã miền núi, vùng cao.

Khách hàng tham quan gian sản phẩm chả ốc Mơ Đức, xã Lạc Sơn.

Tháo gỡ khó khăn - khơi thông nguồn lực

Chiến lược công tác dân tộc và Chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai với 10 dự án, 14 tiểu dự án, 36 nội dung đầu tư trên diện rộng, liên quan nhiều lĩnh vực. Quy mô lớn, phạm vi rộng khiến việc thực hiện không tránh khỏi khó khăn. Tỉnh đã chủ động rà soát, đề xuất tháo gỡ vướng mắc; kiện toàn Ban chỉ đạo; tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ cơ sở. Việc xử lý kịp thời những điểm nghẽn đã giúp chương trình triển khai đúng hướng, tạo chuyển biến tích cực ở vùng ĐBDTTS.

Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo, giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã huy động hơn 4.365 tỷ đồng, gồm 2.410 tỷ đồng vốn đầu tư phát triển và 1.954 tỷ đồng vốn sự nghiệp, ưu tiên cho các xã đặc biệt khó khăn. Từ nguồn lực này, hàng loạt công trình hạ tầng thiết yếu được xây dựng, tạo bước chuyển căn bản đời sống người dân.

Ở xóm Dài, xã Lạc Sơn, nhà văn hóa mới khang trang nằm giữa khuôn viên rộng 4.000m2 đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, đáp ứng niềm mong mỏi của bà con. Từ khi có nhà văn hóa, hơn 100 hộ dân có nơi sinh hoạt cộng đồng, tổ chức văn nghệ, giữ gìn phong tục. Buổi tối, ánh điện từ hội trường hắt ra ấm áp; tiếng cười, tiếng nói hòa cùng tiếng chiêng của đội văn nghệ luyện tập cho hội xuân vang rộn cả bản Mường.

Không xa đó, Hợp tác xã gà đồi Hương Nhượng cũng đang tận dụng hiệu quả vốn vay chính sách hỗ trợ sinh kế cho thành viên. Bà Quách Thị Hòa - Giám đốc Hợp tác xã cho biết: Nhờ nguồn vốn từ chương trình, các thành viên được tập huấn kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Chất lượng sản phẩm được nâng cao, thị trường tiêu thụ mở rộng, đời sống thành viên ổn định hơn.

Trên phạm vi toàn tỉnh, 765 công trình giao thông, trường học, nhà văn hóa, y tế được đầu tư mới; 1.110 công trình tại các thôn, xã đặc biệt khó khăn được sửa chữa; 42 công trình nước sinh hoạt tập trung được xây dựng; 19.899 hộ được hỗ trợ nước sạch; 1.596 căn nhà mới được hỗ trợ xây dựng; 360 hộ được bố trí ổn định dân cư, 93 hộ di chuyển đến nơi ở mới an toàn. Những con số ấy thể hiện nỗ lực lớn và tạo niềm tin mới cho người dân vùng khó.

Sinh kế bền vững - trao “cần câu” để thoát nghèo

Hạ tầng tốt là nền móng, nhưng muốn thoát nghèo bền vững, người dân phải có sinh kế ổn định. Tỉnh đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ sản xuất theo chuỗi giá trị: 6.850 hộ được hỗ trợ phát triển sinh kế; 6 dự án chuỗi giá trị thu hút 961 hộ tham gia; đào tạo nghề cho 12.712 người; tư vấn việc làm hơn 12.000 lượt; gần 1.900 lao động dân tộc thiểu số được giới thiệu việc làm.

Trong lĩnh vực văn hóa - du lịch, tỉnh khảo sát 834 di sản văn hóa, tổ chức 53 lớp truyền dạy văn hóa phi vật thể, hỗ trợ 5 điểm du lịch tiêu biểu - một hướng đi mới vừa gìn giữ bản sắc, vừa mở ra sinh kế.

Chị Bùi Thị Dỉm, dân tộc Mường xã Quyết Thắng chia sẻ: “Trước chỉ trồng ngô, sắn và trông chờ vào vụ thu hoạch dổi nên cuộc sống bấp bênh, chật vật. Giờ tôi được tham gia các chương trình tập huấn, biết ươm giống cây dổi, biết chế biến dổi thành sản phẩm muối, biết cách quảng bá, giới thiệu sản phẩm và bán có giá trị cao hơn nên thu nhập khá hơn, Tết này nhà tôi sắm được thêm đồ mới cho các cháu”.

Nhờ chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số, người Dao xóm Sưng, xã Cao Sơn giữ gìn, khôi phục và phát huy nghề dệt truyền thống của dân tộc.

Nhờ chương trình đồng bộ, đời sống người dân cải thiện rõ rệt. Giai đoạn triển khai, toàn tỉnh giảm 23.904 hộ nghèo - tương đương 5,5%; tỷ lệ hộ nghèo vùng ĐBDTTS giảm 1,3%/năm; 100% hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ bảo hiểm y tế; tỷ lệ trẻ em đi học đúng độ tuổi đạt 96,79%... Những con số ấy được minh chứng bằng hình ảnh đường mới mở khang trang, trường học vùng cao rộn ràng tiếng trẻ, những vườn cây trái sai trĩu, những homestay mới đón khách... Tất cả báo hiệu một tương lai tươi sáng.

Tầm nhìn mới đến 2030 - niềm tin lan tỏa từ bản làng

Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh xác định mục tiêu: Tiếp tục đầu tư mạnh mẽ, dự kiến huy động hơn 6.600 tỷ đồng cho vùng dân tộc thiểu số, phấn đấu thu nhập người dân tộc thiểu số đạt 70% mức bình quân chung; cơ bản không còn hộ nghèo; 85% xã vùng đồng bào dân tộc đạt chuẩn nông thôn mới; 40% lao động dân tộc thiểu số có nghề, 50% trong đó là lao động nữ... Đồng chí Nguyễn Hùng Cường - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo nhấn mạnh: “Đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc không chỉ là giải quyết khó khăn trước mắt, mà là tạo nền tảng lâu dài để người dân tự phát triển”.

Rời bản làng trong ánh chiều rực rỡ, trong âm vang chiêng Mường của các nghệ nhân chuẩn bị cho lễ hội xuân. Gương mặt ai cũng ánh lên niềm vui bởi sự đổi thay nơi mình đang sống. Trong sắc xuân mới, niềm tin của người dân càng vững vàng, mỗi bản làng sẽ vươn lên mạnh mẽ, no ấm, an vui trên con đường phát triển bền vững và toàn diện.

Hồng Duyên