Người lặng lẽ giữ gìn vốn quý của dân tộc

Xã Thanh An, huyện Minh Long, Quảng Ngãi không chỉ có Thác Trắng hùng vĩ mà còn lưu giữ nhiều nét văn hóa độc đáo của người Hrê. Giữa núi rừng ấy có bà Đinh Thị Đơ lặng lẽ gìn giữ từng làn điệu dân ca, tiếng đàn, nghề thủ công cổ truyền. Cả cuộc đời bà gắn bó với văn hóa Hrê bằng niềm say mê bền bỉ và tình yêu sâu nặng.

Bà Đinh Thị Đơ chỉnh chiếc đàn brâu

Hằng ngày, bà Đinh Thị Đơ cặm cụi đan lát, dùng mây tre để tạo ra những vật dụng sinh hoạt gắn bó với đời sống của người Hrê. Bà còn thành thạo chế tác nhiều loại nhạc cụ truyền thống như đàn brood, đàn brâu. Không chỉ vậy, bà còn thuộc và hát nhuần nhuyễn những bài dân ca Hrê với các làn điệu đặc trưng như ta lêu, ka choi - những giai điệu chất chứa hồn cốt văn hóa của đồng bào mình.

Cuộc sống có lúc chật vật, nhưng bà Đinh Thị Đơ chưa từng buông tay khỏi cây đàn brood hay những chiếc khung đan bằng tre, mây. Khi du lịch Thác Trắng phát triển, nhiều đoàn khách tìm đến tham quan, bà Đơ lại mang đàn ra chơi, cất tiếng hát dân ca Hrê để phục vụ du khách. Vừa góp phần giới thiệu nét đẹp văn hóa dân tộc, bà vừa có thêm chút thu nhập, cải thiện cuộc sống gia đình.

Bà Đinh Thị Đơ miệt mài với công việc đan lát hằng ngày

Sản phẩm do bà Đơ làm ra

Lo sợ những nét văn hóa cổ truyền của người Hrê sẽ dần mai một, ngày ngày, bà Đinh Thị Đơ kiên trì truyền dạy nghề đan lát, chế tác đàn và hát dân ca cho con cháu trong làng. Bà tâm sự, bà sẵn sàng truyền dạy cho bất cứ ai yêu thích văn hóa Hrê, đặc biệt là những em nhỏ có tình yêu với bản sắc dân tộc.

Bà Đinh Thị Đơ tâm sự, cuối năm ngoái (năm 2024), người em gái ruột của bà là Đinh Thị Đê đã ra đi về với núi rừng. Nỗi buồn mất đi người em ruột thịt vô cùng tâm huyết với văn hóa truyền thống khiến bà Đơ thêm trăn trở. Nhưng chính niềm đam mê và trách nhiệm với văn hóa Hrê đã giúp bà mạnh mẽ tiếp tục. Bà nói: “Mình còn khỏe là còn làm. Không giữ gìn, bảo tồn thì con cháu sau này chẳng biết văn hóa người Hrê đâu. Buồn lắm”.

Phụ nữ Hrê biểu diễn đàn vinh vút (Bà Đinh Thị Đê mặc áo xanh ngồi giữa)

Đồng bào Hrê biểu diễn múa chiêng bên Thác Trắng Minh Long, Quảng Ngãi

Lắng nghe những tâm sự của bà Đinh Thị Đơ, tôi không khỏi xúc động và thêm trân quý những người phụ nữ Hrê bình dị mà bền bỉ. Cả cuộc đời bà chính là hành trình âm thầm “giữ lửa” và truyền lửa cho thế hệ mai sau. Với đồng bào Hrê, bà chính là bông hoa rừng ngát hương thơm bốn mùa giữa đại ngàn Quảng Ngãi.

Trần Đình Quang/Báo Dân tộc và phát triển