Chăm lo đồng bào dân tộc thiểu số - từ chính sách đến cuộc sống

Tỉnh Phú Thọ hiện có 51 dân tộc thiểu số (DTTS), chiếm 26,1% dân số toàn tỉnh. Trên địa bàn có 1.195 thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi, trong đó 487 thôn đặc biệt khó khăn; 72 xã vùng đồng bào DTTS và miền núi. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển được mở rộng, đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với công tác dân tộc.

Kỳ 1: Từ những Nghị quyết hợp lòng dân đến phát huy vai trò “cây cao bóng cả”

Với quan điểm lấy người dân làm trung tâm của sự phát triển, thời gian qua, tỉnh Phú Thọ đã dành sự quan tâm đặc biệt cho vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Hệ thống chính sách ngày càng được hoàn thiện, nguồn lực được ưu tiên, tập trung vào những nhu cầu thiết yếu như đất đai, giáo dục, giảm nghèo, sinh kế, cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Qua đó, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo nền tảng để đồng bào DTTS chủ động vươn lên. Tỉnh cũng quan tâm chăm lo và phát huy vai trò đội ngũ người có uy tín - những cây cao bóng cả của bản làng.

Cán bộ xã Pà Cò tăng cường tuyên truyền, phổ biến đến người dân các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Những Nghị quyết hợp lòng dân

Công tác dân vận ở vùng DTTS khó đạt hiệu quả bền vững nếu chỉ dừng ở tuyên truyền, vận động. Vì vậy, thời gian qua, Phú Thọ triển khai nhiều chính sách, chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi; chú trọng tạo sinh kế, nâng cao thu nhập, giảm nghèo, phát triển sản xuất và từng bước cải thiện chất lượng cuộc sống.

Chỉ vài tháng sau sáp nhập, HĐND tỉnh Phú Thọ đã ban hành Nghị quyết 46/2025/NQ-HĐND ngày 25/11/2025 quy định chính sách hỗ trợ đất đai đối với đồng bào DTTS sinh sống trên địa bàn tỉnh.

Đối tượng thụ hưởng bao gồm cộng đồng dân cư DTTS chưa có đất sinh hoạt cộng đồng theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; cá nhân là người DTTS thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng DTTS và miền núi chưa được giao đất, cho thuê đất hoặc còn thiếu đất so với hạn mức.

Đây là chính sách hướng trực tiếp vào những nhu cầu thiết yếu của người dân như đất ở, đất sản xuất và đất sinh hoạt cộng đồng.

Trong lĩnh vực giáo dục, ngày 8/5/2026, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 05/2026/NQ-HĐND về kinh phí hỗ trợ dạy và học tiếng Việt cho trẻ em là người DTTS trước khi vào lớp một.

Theo đó, giáo viên được hỗ trợ 110.000 đồng/tiết; trẻ em được hỗ trợ 350.000 đồng/trẻ để cơ sở giáo dục mua đồ dùng học tập và tài liệu học tiếng Việt.

Chính sách góp phần giúp trẻ em vùng đồng bào DTTS có nền tảng tiếng Việt trước khi vào lớp một, giảm bất lợi về ngôn ngữ, tạo điều kiện tiếp cận giáo dục bình đẳng hơn, nhất là đối với trẻ em ở vùng đặc biệt khó khăn.

Tiếp đó, ngày 30/6/2026, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 18/2026/NQ-HĐND quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030, trong đó có Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Đây là cơ chế tài chính quan trọng để cụ thể hóa chủ trương chăm lo vùng DTTS bằng các chương trình, dự án và nguồn lực cụ thể.

Ông Sùng A Màng ở xã Pà Cò cho biết: "Các chính sách của Đảng, Nhà nước triển khai thời gian qua rất thiết thực, sát với nhu cầu của bà con.

Từ đất ở, đất sản xuất đến hỗ trợ giáo dục cho con em, người dân chúng tôi đều cảm nhận rõ sự quan tâm. Có chính sách hỗ trợ, bà con có thêm điều kiện phát triển kinh tế, chăm lo cho con cái và ổn định cuộc sống.

Chúng tôi rất phấn khởi và mong các chính sách tiếp tục được triển khai hiệu quả, đến đúng đối tượng, để người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số có thêm động lực vươn lên".

Phát huy vai trò của người có uy tín

Một trong những nét đặc thù của công tác dân vận ở vùng đồng bào DTTS là phát huy tốt vai trò của người có uy tín (NCUT), già làng, trưởng bản, chức sắc, chức việc và những người có ảnh hưởng tích cực trong cộng đồng.

Đây là lực lượng kết nối chính quyền với Nhân dân, truyền tải chủ trương, chính sách đến từng hộ gia đình, đồng thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của đồng bào tới cấp ủy, chính quyền.

Người có uy tín được cung cấp thông tin thời sự chính thống để thực hiện công tác tuyên truyền, vận động hiệu quả.

Hiện nay, tỉnh Phú Thọ có 2.141 NCUT trong đồng bào DTTS. Tỉnh thường xuyên quan tâm, chăm lo, phát huy vai trò của đội ngũ này.

Từ đầu năm 2026 đến nay, lãnh đạo tỉnh đã tổ chức 4 đoàn công tác thăm hỏi, chúc Tết, tặng quà 235 NCUT tại 8 xã nhân dịp Tết Nguyên đán 2026; đồng thời thăm viếng, động viên, gửi thư chia buồn đến gia đình 9 NCUT và 7 thân nhân trong gia đình NCUT qua đời.

Tỉnh cũng tổ chức 3 đoàn đại biểu NCUT trong đồng bào DTTS với 210 đại biểu đi học tập, gặp mặt, tọa đàm, trao đổi kinh nghiệm tại các tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Trị, thành phố Huế; đồng thời đón 1 đoàn đại biểu NCUT tỉnh Cao Bằng đến làm việc, giao lưu, tọa đàm, trao đổi kinh nghiệm tại Phú Thọ. Kinh phí thực hiện công tác chăm lo đội ngũ NCUT trong 6 tháng đầu năm gần 1 tỷ đồng.

Đặc biệt, cuối tháng 9, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tổ chức Hội nghị biểu dương chức sắc, chức việc tôn giáo và NCUT trong đồng bào DTTS năm 2026.

Toàn tỉnh hiện có 83 NCUT được Nhân dân tín nhiệm bầu tham gia HĐND các cấp, cùng hàng nghìn cá nhân tiêu biểu tích cực đóng góp trong hệ thống MTTQ các cấp.

Không chỉ gương mẫu chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đội ngũ NCUT trong vùng đồng bào DTTS còn là lực lượng tuyên truyền nòng cốt, tích cực vận động Nhân dân hưởng ứng các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước; tham gia phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo đảm an ninh, trật tự tại cơ sở.

Qua đó, tâm tư, nguyện vọng chính đáng của đồng bào được phản ánh kịp thời tới cấp ủy, chính quyền; nhiều vụ việc phát sinh từ cơ sở được phối hợp giải quyết, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân.

Kỳ 2: Quan tâm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần vùng đồng bào DTTS

Đức Anh