Cập nhật:  GMT+7

Ứng dụng công nghệ nâng tầm nếp Gà gáy Mỹ Lung

Vài chục năm trước, giống nếp Gà gáy của đồng bào dân tộc Mường ở xã Mỹ Lung (nay là xã Sơn Lương) chủ yếu được gieo trồng để phục vụ nhu cầu dịp Tết. Có thời điểm, diện tích sản xuất chỉ còn khoảng 2-3ha, năng suất thấp, đứng trước nguy cơ mai một. Nhờ tâm huyết của người dân và chính quyền địa phương trong công tác bảo tồn, phục tráng và phát triển sản xuất, giống nếp quý này ngày càng được mở rộng diện tích, từng bước trở thành nông sản hàng hóa có giá trị.

Ông Khúc Ngọc Tung - Giám đốc HTX sản xuất và kinh doanh gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung cho biết: Trước đây, giống nếp Gà gáy chủ yếu được biết đến tại khu vực xã Sơn Lương và huyện Yên Lập (cũ). Dù nổi tiếng thơm ngon nhưng do diện tích gieo trồng ít, năng suất thấp nên sản phẩm chưa thể phát triển thành hàng hóa. Đến nay, nếp Gà gáy đã trở thành nông sản chủ lực của địa phương, có giá bán lên tới 55.000 đồng/kg. Kết quả này có được nhờ ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất, chuẩn hóa chất lượng, xác lập bảo hộ chỉ dẫn địa lý “Gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung” và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm.

Ứng dụng công nghệ nâng tầm nếp Gà gáy Mỹ LungỨng dụng công nghệ dây chuyền đóng gói và hút chân không trong chế biến, bảo quản gạo ở HTX sản xuất và kinh doanh gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung, xã Sơn Lương.

Ông Bùi Tiến Vỹ - nguyên Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Lập (cũ), người có nhiều năm công tác trong lĩnh vực nông nghiệp chia sẻ: “Từ năm 1970 đến năm 2005, do việc duy trì giống chủ yếu dựa vào kinh nghiệm canh tác truyền thống, sản xuất nhỏ lẻ, tự cung tự cấp nên diện tích trồng nếp Gà gáy thu hẹp, chỉ còn khoảng 5ha, đứng trước nguy cơ thoái hóa, mai một. Bước ngoặt xuất hiện khi các chương trình nghiên cứu khoa học được triển khai, tập trung phục tráng giống lúa và phát triển thành sản phẩm hàng hóa đặc trưng”.

Việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất đã tạo chuyển biến rõ nét về quy mô và năng suất. Giai đoạn 2006-2008, diện tích gieo trồng tăng lên 200ha, sản lượng đạt khoảng 754 tấn. Sau khi điều chỉnh quy hoạch vùng trồng năm 2019, diện tích còn 80ha, năng suất đạt 40 tạ/ha. Đến năm 2022, diện tích sản xuất tăng lên 134,5ha, năng suất đạt 42 tạ/ha, sản lượng 564 tấn.

Đến nay, tổng diện tích gieo cấy nếp Gà gáy ổn định ở mức trên 300ha, năng suất bình quân khoảng 42 tạ/ha. Việc mở rộng vùng sản xuất gắn với liên kết tiêu thụ, bao tiêu sản phẩm của HTX giúp người dân yên tâm đầu tư, nâng cao hiệu quả kinh tế.

Cùng với mở rộng quy mô sản xuất, chất lượng và thương hiệu gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung ngày càng được khẳng định qua nhiều giải thưởng, danh hiệu. Năm 2007, công trình nghiên cứu phục tráng và phát triển giống nếp Gà gáy Mỹ Lung được trao Giải thưởng KOVA. Năm 2019, sản phẩm đoạt Cúp Vàng sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh; năm 2021 được vinh danh là 1 trong 200 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia. Năm 2020, sản phẩm đạt OCOP 3 sao và được nâng hạng lên 4 sao vào năm 2022.

Ứng dụng công nghệ nâng tầm nếp Gà gáy Mỹ LungHTX sản xuất và kinh doanh gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung ứng dụng máy bay không người lái trong phun thuốc bảo vệ thực vật.

Để nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí nhân công và kéo dài thời gian bảo quản sản phẩm, HTX chủ động ứng dụng cơ giới hóa, công nghệ vào các khâu sản xuất, chế biến. Máy móc được sử dụng trong làm đất, thu hoạch; máy bay không người lái phục vụ phun thuốc bảo vệ thực vật; dây chuyền phân loại gạo, đóng túi và hút chân không được đầu tư đồng bộ. Qua đó, từng bước nâng cao năng suất lao động, chất lượng và giá trị sản phẩm.

Một dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển thương hiệu là việc triển khai Dự án khoa học và công nghệ cấp quốc gia “Đăng ký bảo hộ và quản lý Chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm nếp Gà gáy Mỹ Lung của tỉnh Phú Thọ”. Dự án thực hiện trong 54 tháng, từ tháng 1/2022 đến tháng 6/2026, với tổng kinh phí 2,55 tỷ đồng.

Thông qua phân tích chuyên sâu 61 mẫu gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung, các nhà khoa học đã xác định được những chỉ tiêu thành phần, hàm lượng dinh dưỡng đặc trưng, góp phần khẳng định giá trị của sản phẩm. Ngày 30/6/2026, Cục Sở hữu trí tuệ ban hành Quyết định cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý “Mỹ Lung” cho sản phẩm nếp Gà gáy. Đây là cơ sở quan trọng để bảo vệ thương hiệu, nâng cao uy tín và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Cùng với bảo hộ chỉ dẫn địa lý, mô hình sản xuất gạo nếp Gà gáy Mỹ Lung theo chuỗi giá trị khép kín, quy mô 50ha, được xây dựng với sự tham gia của HTX và các hộ nông dân liên kết. Điểm nổi bật của mô hình là ứng dụng công nghệ số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Hệ thống mã QR Code và tài khoản quản trị phần mềm truy xuất nguồn gốc được bàn giao cho HTX, các đơn vị sản xuất để tích hợp trên bao bì, tem nhãn. Qua đó, người tiêu dùng có thể sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR để tra cứu thông tin về vùng nguyên liệu, quy trình canh tác và nguồn gốc sản phẩm.

Ứng dụng công nghệ nâng tầm nếp Gà gáy Mỹ LungSử dụng máy gặt trong thu hoạch giúp HTX tiết kiệm được thời gian, nhân công và chi phí sản xuất.

Song song với số hóa quy trình quản lý chất lượng, HTX đẩy mạnh quảng bá, mở rộng thị trường tiêu thụ trên không gian mạng thông qua xây dựng và vận hành trang thông tin điện tử. Đây là kênh giới thiệu sản phẩm, quảng bá giá trị văn hóa và chất lượng gạo nếp Gà gáy của đồng bào Mường đến khách hàng, đối tác phân phối trong và ngoài tỉnh.

Từ những thửa ruộng nhỏ lẻ, sản xuất theo tập quán truyền thống, nếp Gà gáy Mỹ Lung đã từng bước trở thành sản phẩm hàng hóa có thương hiệu, hiện diện tại thị trường nhiều đô thị lớn. Sự kết hợp giữa bảo tồn giống lúa bản địa, ứng dụng khoa học, công nghệ, cơ giới hóa và chuyển đổi số đang mở ra hướng phát triển mới, góp phần nâng cao giá trị nông sản, tăng thu nhập cho người dân và đưa đặc sản địa phương vươn xa.

Quân Lâm


Quân Lâm

 {name} - {time}
{body}
 {name} - {time}
{body}

0 bình luận

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Xem thêm

Tạo sinh kế từ tiềm năng ở Minh Đài

Tạo sinh kế từ tiềm năng ở Minh Đài
2026-11-16 08:30:00

baophutho.vn Xã Minh Đài đang tập trung đẩy mạnh phát triển các sản phẩm OCOP, nâng cao chất lượng, gắn sản xuất với du lịch nông thôn, chuyển đổi số và...

Tin liên quan

Gợi ý

POWERED BY
Việt Long