Vì sao một giải thưởng số gắn với Liên Hợp Quốc lại chọn nền tảng từ thiện của Việt Nam?

Giữa hàng loạt giải pháp thương mại điện tử và công nghệ tài chính, WSA 2025 chọn vinh danh một nền tảng giải bài toán niềm tin trong hoạt động nhân đạo.

Không gian giới thiệu Nền tảng Thiện nguyện tại World Summit Awards 2025.

Trong danh sách các giải pháp số chiến thắng WSA 2025, đại diện của Việt Nam không đến từ một sản phẩm thương mại điện tử, một ứng dụng giải trí hay một nền tảng tài chính tiêu dùng. Cái tên được lựa chọn là Nền tảng Thiện nguyện, một giải pháp công nghệ tập trung vào bài toán tưởng như rất đời thường: làm sao để hoạt động nhân đạo trở nên minh bạch hơn và đáng tin hơn trong mắt cộng đồng.

World Summit Awards (WSA) là hệ thống giải thưởng quốc tế được triển khai từ năm 2003 trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh Thế giới về Xã hội Thông tin của Liên Hợp Quốc. Khác với những sân chơi công nghệ chỉ đánh giá sản phẩm ở khía cạnh kỹ thuật, WSA tập trung vào các giải pháp số tạo tác động xã hội tích cực, có khả năng đóng góp cho các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc. Theo thông tin từ Ban tổ chức, mạng lưới WSA hiện vận hành tại 182 quốc gia.

Hạng mục Quản trị công và Sự tham gia của Công dân ghi nhận những giải pháp số thúc đẩy kết nối giữa tổ chức và người dân, nâng cao tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và mở rộng sự tham gia của cộng đồng trong các hoạt động phục vụ lợi ích chung. Đây cũng là những giá trị cốt lõi mà Nền tảng Thiện nguyện theo đuổi trong suốt quá trình hình thành và vận hành.

Trong hoạt động thiện nguyện, câu hỏi thường gặp không phải là có còn lòng tốt hay không. Lòng tốt luôn hiện diện trong xã hội, nhất là mỗi khi có thiên tai, dịch bệnh, hoàn cảnh khó khăn hoặc những chương trình hỗ trợ người yếu thế. Vấn đề khó hơn là làm sao để người đóng góp biết rằng nguồn lực của mình được ghi nhận đúng, chuyển tới đúng nơi và sử dụng đúng mục đích. Đây là khoảng trống mà công nghệ có thể tham gia giải quyết.

Nền tảng Thiện nguyện là giải pháp số do Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) xây dựng, phát triển và vận hành. Trung tâm của nền tảng là tài khoản thanh toán minh bạch 4 chữ số, được MB cung cấp miễn phí cho các tổ chức và cá nhân vận động đóng góp. Điểm khác biệt nằm ở chỗ toàn bộ giao dịch phát sinh qua tài khoản này được tự động cập nhật, sao kê và công khai theo thời gian thực, giúp người đóng góp có thể theo dõi dòng tiền mà không phải chờ báo cáo thủ công.

Theo tư liệu truyền thông, nền tảng vận hành theo nguyên tắc minh bạch, trung lập và không vì mục tiêu lợi nhuận. MB không thu phí sử dụng nền tảng, đồng thời không trực tiếp đứng ra vận động, tiếp nhận hoặc phân phối nguồn đóng góp của cộng đồng. Thiết kế này giúp vai trò của đơn vị phát triển được đặt ở vị trí cung cấp hạ tầng công nghệ, còn quyết định vận động và phân bổ nguồn lực thuộc về các tổ chức, cá nhân thực hiện chiến dịch.

Theo Ban tổ chức, ba giá trị giúp Nền tảng Thiện nguyện được lựa chọn là niềm tin, minh bạch và khả năng phối hợp. Niềm tin được xây dựng bằng cơ chế công khai dữ liệu. Minh bạch được thể hiện ở việc sao kê theo thời gian thực. Khả năng phối hợp thể hiện ở việc nền tảng cho phép nhiều chủ thể cùng tham gia, từ tổ chức vận động, cá nhân đóng góp đến cộng đồng giám sát.

TS. Dương Thị Kim Liên, chuyên gia quốc gia của WSA tại Việt Nam, nhận định nền tảng đã giải quyết được bài toán khó nhất trong hoạt động thiện nguyện: niềm tin. Theo bà, cơ chế minh bạch, công khai thông tin theo thời gian thực và khả năng giám sát từ cộng đồng là yếu tố khiến giải pháp được nhiều chiến dịch quy mô quốc gia và quốc tế lựa chọn.

Việc WSA vinh danh Nền tảng Thiện nguyện vì thế cho thấy một xu hướng đáng chú ý: công nghệ có giá trị nhất khi giải quyết được những vấn đề xã hội cụ thể, chứ không chỉ dừng ở việc tạo ra tính năng mới. Với Việt Nam, đây là một dẫn chứng cho thấy các bài toán đặc thù trong nước, nếu được thiết kế thành giải pháp phù hợp và có tác động, hoàn toàn có thể có chỗ đứng trên bản đồ đổi mới sáng tạo toàn cầu.

“Nền tảng đã giải quyết được bài toán khó nhất trong hoạt động thiện nguyện: Niềm tin.”