Bảo đảm các điều kiện để chính quyền ba cấp vận hành thông suốt, hiệu quả

Sau một năm thực hiện cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, mô hình chính quyền ba cấp (Trung ương - tỉnh - xã) đã tạo ra những chuyển biến sâu sắc trong hệ thống chính trị, quản trị nhà nước và đời sống xã hội. Bên cạnh những kết quả bước đầu đáng ghi nhận, vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện để bộ máy mới vận hành thông suốt, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Những thay đổi sâu sắc của hệ thống chính trị và xã hội

Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền ba cấp (Trung ương, tỉnh, xã) gắn với tinh gọn tổ chức bộ máy và đổi mới phương thức quản trị đã tạo ra những thay đổi toàn diện từ Trung ương đến cơ sở.

Từ khi bỏ cấp huyện, cấp tỉnh chuyển từ vai trò quản lý gián tiếp sang trực tiếp chỉ đạo, hỗ trợ và chịu trách nhiệm đối với hoạt động của cấp xã. Trong khi đó, cấp xã được trao thêm thẩm quyền, nguồn lực và trách nhiệm, trở thành cấp trực tiếp tổ chức thực thi chính sách, giải quyết phần lớn công việc trước đây thuộc cấp huyện và một phần nhiệm vụ của cấp tỉnh.

Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu rất cao đối với đội ngũ cán bộ, công chức. Khối lượng công việc tăng lên nhưng đồng thời cũng tạo môi trường để đội ngũ cán bộ được rèn luyện, nâng cao năng lực quản trị, kỹ năng tổ chức thực hiện và khả năng thích ứng với những yêu cầu mới.

Cùng với đó, việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số đã góp phần định hình phương thức quản trị hiện đại, thúc đẩy xây dựng Chính phủ điện tử, chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và công dân số. Công khai, minh bạch thông tin ngày càng được tăng cường; trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước được nâng cao; chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp từng bước được cải thiện.

Những chuyển động tích cực trong khu vực công cũng lan tỏa sang khu vực tư nhân. Doanh nghiệp và hộ sản xuất kinh doanh ngày càng chú trọng tuân thủ pháp luật, đổi mới quản trị doanh nghiệp và tăng đầu tư cho ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số. Nhờ nỗ lực của cả hệ thống chính trị, kinh tế năm 2025 của nước ta ước tăng 8,02% so với năm trước, tạo nền móng thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trong giai đoạn 2026-2030.

Phú Thọ bắt nhịp nhanh, nỗ lực vận hành bộ máy mới

Tỉnh Phú Thọ được hình thành trên cơ sở hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ - Vĩnh Phúc - Hòa Bình, sau sáp nhập, Phú Thọ đối mặt với nhiều khó khăn trong quá trình tổ chức lại bộ máy. Tuy nhiên, sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh đã từng bước ổn định tổ chức và duy trì hoạt động thông suốt.

Theo Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương, cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy đã mở ra cơ hội để tỉnh tái cấu trúc không gian phát triển, tinh gọn tổ chức bộ máy, bố trí, sắp xếp, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, chuyển đổi tư duy quản lý sang quản trị, điều hành hành chính sang kiến tạo và phục vụ.

Thực tiễn cho thấy mô hình mới đang vận hành tương đối ổn định, không để xảy ra khoảng trống quản lý nhà nước. Các trung tâm phục vụ hành chính công cấp tỉnh và cấp xã được duy trì hoạt động hiệu quả; nhiều thủ tục hành chính được giải quyết nhanh hơn; khả năng phản ứng chính sách và xử lý các vấn đề phát sinh ở cơ sở được nâng lên.

Một điểm đáng chú ý là phương pháp làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức đã có nhiều thay đổi theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và sát cơ sở hơn. Tinh thần “gần dân, sát dân” ngày càng được phát huy, góp phần giải quyết nhiều vụ việc tồn đọng kéo dài.

Người dân xã Vĩnh Tường tự thực hiện thủ tục hành chính trên máy tính.

Tuy nhiên, áp lực lớn nhất hiện nay đang dồn lên cấp xã. Sau sáp nhập, nhiều xã có diện tích và quy mô dân số tăng mạnh nhưng số lượng cán bộ, công chức không tăng tương ứng, thậm chí giảm so với trước. Một công chức phải đảm nhiệm nhiều lĩnh vực khác nhau, trong khi nhiều địa phương còn thiếu nhân lực chuyên môn về đất đai, tài chính, đầu tư, xây dựng, công nghệ thông tin và văn hóa - xã hội.

Đồng chí Vũ Thị Thu Hòa, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hội Thịnh nhận định: “Từ khi áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cán bộ, công chức xã làm việc vất vả hơn nhưng người dân được hưởng lợi nhiều hơn”.

Để hỗ trợ cấp xã, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phú Thọ đã triển khai nhiều giải pháp như tăng cường công chức về xã, hỗ trợ xã về chuyển đổi số, mở rộng họp trực tuyến và nâng cao hiệu quả dịch vụ công trực tuyến. Tuy nhiên, hạ tầng công nghệ ở một số địa phương vẫn chưa đáp ứng yêu cầu; kỹ năng số của một bộ phận cán bộ còn hạn chế; việc xử lý các dự án tồn đọng, các vi phạm đất đai kéo dài từ trước sáp nhập vẫn gặp nhiều khó khăn do vướng mắc về cơ chế, chính sách.

Một vấn đề khác là tâm lý của đội ngũ cán bộ, công chức sau sắp xếp bộ máy. Áp lực công việc tăng lên, địa bàn rộng hơn, trách nhiệm lớn hơn trong khi chế độ hỗ trợ chưa theo kịp thực tiễn khiến một bộ phận cán bộ còn tâm tư, lo lắng. Một số cán bộ xin chuyển công tác về gần nơi cư trú hoặc xin nghỉ việc, tạo áp lực về nhân sự cho một số cơ quan, đơn vị. Nếu không có giải pháp phù hợp, nguy cơ thiếu hụt cán bộ ở cơ sở hoàn toàn có thể xảy ra trong thời gian tới.

Hoàn thiện chính sách, pháp luật để vận hành bộ máy mới

Thực tiễn một năm triển khai mô hình chính quyền mới cho thấy, việc sắp xếp tổ chức bộ máy chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là phải tiếp tục hoàn thiện các điều kiện bảo đảm để bộ máy hoạt động hiệu quả, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.

Đối với Phú Thọ, nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là tiếp tục củng cố tổ chức bộ máy ở cơ sở, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức và bảo đảm nguồn lực cho cấp xã thực hiện nhiệm vụ. Tỉnh cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với những địa phương có địa bàn rộng, dân số đông và khối lượng công việc lớn.

Về lâu dài, Trung ương cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về phân cấp, phân quyền; rà soát, điều chỉnh những quy định còn chồng chéo; đồng thời có chính sách đặc thù về tiền lương, phụ cấp, nhà ở công vụ và đào tạo cán bộ nhằm giữ chân đội ngũ công chức ở cơ sở. Bên cạnh đó, cần tiếp tục đổi mới phương thức làm việc trong toàn hệ thống chính trị theo hướng giảm hội họp, giảm thủ tục hành chính nội bộ, tăng ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao hiệu quả quản trị và tiết kiệm nguồn lực xã hội.

Nhìn tổng thể, những kết quả đạt được sau một năm vận hành mô hình chính quyền ba cấp là rất đáng ghi nhận. Không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy còn củng cố niềm tin của Nhân dân vào quyết tâm đổi mới của Đảng và Nhà nước.

Dù phía trước vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức, nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương, sự chủ động của các địa phương và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, bộ máy mới sẽ ngày càng hoàn thiện, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.

Sau một năm đi vào hoạt động theo mô hình mới, tỉnh Phú Thọ đã bắt nhịp nhanh, nỗ lực vận hành bộ máy theo đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương. Đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức phải căng mình làm việc, nhưng “đã chọn con đường dựng xây đất nước phồn vinh thì không được nản lòng trước khó khăn”, như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắn nhủ khi gặp gỡ Nhân dân tại Đền Hùng năm 2026.

Công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Hội Thịnh hướng dẫn người dân sử dụng phần mềm dịch vụ công.

Thực tiễn chỉ ra rằng, hành trình tiến đến thịnh vượng, độc lập, tự do, hạnh phúc, không có con đường nào bằng phẳng. Kết quả chắc chắn sẽ đến nếu toàn Đảng, toàn dân ta quyết tâm xây dựng đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn như Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng mong ước.

Hà Hồng Hà (Báo Nhân dân)