Chìa khóa thu hẹp khoảng cách số

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai tại xã An Nghĩa đã và đang trở thành điểm tựa quan trọng, giúp người dân từng bước làm chủ công nghệ, không bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên số. Đặc biệt, khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đặt ra yêu cầu ngày càng cao về phân cấp, phân quyền gắn với ứng dụng công nghệ số, đòi hỏi phải nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

Phổ cập kỹ năng số

Người dân xã An Nghĩa thực hiện quét mã QR tìm hiểu về thủ tục hành chính trước khi giao dịch.

Qua đánh giá thực tế tại các cơ quan, đơn vị trên địa bàn xã, hạ tầng công nghệ thông tin từng bước được đầu tư; hệ thống mạng nội bộ, Internet băng thông rộng cơ bản đáp ứng yêu cầu xử lý công việc. Các cơ quan đã triển khai phần mềm quản lý văn bản, chữ ký số, dịch vụ công trực tuyến, cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Đa số cán bộ trẻ, cán bộ chuyên môn có khả năng tiếp cận và sử dụng các phần mềm, nền tảng số; nhận thức về chuyển đổi số từng bước được nâng cao. Tuy nhiên, mức độ đồng bộ chưa cao; một số đơn vị còn thiếu trang thiết bị, đường truyền chưa ổn định; một bộ phận cán bộ lớn tuổi còn tâm lý e ngại, kỹ năng số chưa đồng đều.

Đối với người dân và doanh nghiệp, tỷ lệ người dân sử dụng điện thoại thông minh, Internet ngày càng tăng; khả năng tiếp cận các dịch vụ số, nền tảng trực tuyến thuận lợi hơn trước; nhận thức về lợi ích của chuyển đổi số ngày càng được cải thiện. Tuy vậy, ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, người cao tuổi, người lao động tự do, khả năng tiếp cận công nghệ số còn hạn chế; thói quen sử dụng dịch vụ trực tuyến chưa đồng đều.

Để lan tỏa phong trào “Bình dân học vụ số”, UBND xã thành lập 35 Tổ công nghệ số cộng đồng thực hiện nhiệm vụ trực tiếp hỗ trợ, hướng dẫn người dân sử dụng các ứng dụng công nghệ thông minh, thương mại điện tử, dịch vụ công trực tuyến; tham gia các khóa học của phong trào “Bình dân học vụ số” do Trung ương, tỉnh triển khai. Phát huy các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook, YouTube trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các nội dung, nền tảng học trực tuyến phong trào “Bình dân học vụ số”. Đến nay, 35/35 khu dân cư đã thực hiện cài đặt định danh điện tử và cập nhật hệ thống thông tin dữ liệu. Tỷ lệ người dân từ 14 tuổi trở lên có danh tính điện tử sử dụng được cho các giao dịch điện tử đạt 80,06%. Tỷ lệ người dân trong độ tuổi lao động được tập huấn, hướng dẫn kỹ năng số cơ bản, an toàn thông tin trên không gian mạng và hành vi ứng xử trên các mạng xã hội đạt 90%.

Bà Trần Thị Tám - Trưởng thôn Lão Nội cho biết: “Trước đây tôi sợ điện thoại thông minh lắm, không dám bấm. Nay biết dùng Zalo, quét mã QR, nộp hồ sơ online, thấy cuộc sống thuận tiện hơn rất nhiều.”

Nền tảng cho xã hội số bền vững

Thời gian qua, xã An Nghĩa phát huy mô hình Tổ công nghệ số cộng đồng tại 100% thôn; lồng ghép phong trào “Bình dân học vụ số” với mô hình “Học tập suốt đời” tại Trung tâm học tập cộng đồng xã. Xây dựng nhóm Zalo hỗ trợ của các thôn giúp người dân dễ dàng tham gia và tiếp cận các lớp học. Đồng thời tham gia các lớp tập huấn trực tiếp, trực tuyến về các nền tảng của Trung ương triển khai đảm bảo 100% quân số tham gia.

Công chức xã An Nghĩa sử dụng thành thạo các nền tảng số phục vụ công việc.

Kết quả, 95% cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan, đơn vị có hiểu biết về chuyển đổi số, kiến thức và kỹ năng số, sử dụng được các nền tảng, dịch vụ số phục vụ công việc. 70% người dân trong độ tuổi trưởng thành có tri thức cơ bản về chuyển đổi số, có kỹ năng số, sử dụng được thiết bị thông minh để bảo vệ bản thân trên môi trường số. 50% người dân trong độ tuổi trưởng thành được xác nhận đạt phổ cập tri thức về chuyển đổi số, kỹ năng số trên nền tảng VNeID. 70% người lao động trong các doanh nghiệp, hợp tác xã có kiến thức cơ bản về kỹ năng số để phục vụ sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng suất lao động...

Bí thư Đảng ủy xã An Nghĩa Nguyễn Thanh Long cho biết: "Bình dân học vụ số là nhiệm vụ lâu dài, gắn trực tiếp với mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số. Chúng tôi không chạy theo hình thức mà chú trọng hiệu quả thực chất. Mỗi người dân biết thêm một kỹ năng số là xã tiến thêm một bước trong chuyển đổi số".

Từ những kết quả ban đầu, xã đặt mục tiêu đến năm 2027, 100% hộ gia đình có ít nhất một người thành thạo kỹ năng số cơ bản, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Phong trào “Bình dân học vụ số” không chỉ là sự tiếp nối tinh thần “xóa mù chữ” năm xưa, mà còn là bước đi tất yếu, giúp tri thức số lan tỏa đến từng khu dân cư, người dân, tạo nền tảng vững chắc cho một xã hội số toàn diện và nhân văn.

Đinh Thắng