Iran bắn hạ Hermes 900 - ‘mắt thần’ công nghệ tối tân của Israel

Iran bắn hạ UAV Hermes 900 công nghệ tối tân của Israel tại Ahvaz, Khamaneh, Tabriz. Đây là đòn giáng mạnh vào công nghệ trinh sát vượt trội của Tel Aviv, khiến dư luận đặt câu hỏi liệu máy bay không người lái này có còn bất khả xâm phạm?

Giữa bối cảnh xung đột Mỹ-Israel-Iran leo thang vào cuối tháng 2, việc Iran tuyên bố bắn hạ UAV Hermes 900 của Israel tại các khu vực như Ahvaz, Khamaneh và Tabriz đã làm nổi bật sức mạnh công nghệ của máy bay không người lái này.

Được sản xuất bởi Elbit Systems, Hermes 900 không chỉ là biểu tượng của khả năng trinh sát vượt trội mà còn tích hợp các hệ thống điện tử hiện đại, nhưng liệu những thông số kỹ thuật ấn tượng có đủ để tránh né hệ thống phòng không Iran hay không?

Dựa trên các nguồn tin từ Aviation Safety Network, Defence Blog và RIA Novosti, bài viết sẽ khám phá sâu công nghệ và thông số kỹ thuật của Hermes 900, giúp làm rõ vai trò của nó trong các chiến dịch quân sự hiện đại.

UAV Hermes 900 của Israel. Ảnh: wikipedia

UAV Hermes 900, hay còn gọi là Kochav trong Không quân Israel, là máy bay không người lái loại MALE (Medium Altitude Long Endurance) được phát triển từ năm 2009, với chuyến bay đầu tiên vào tháng 12 cùng năm và chính thức hoạt động từ năm 2010.

Được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ trinh sát, giám sát và tình báo, UAV Hermes 900 kế thừa nền tảng từ dòng Hermes 450 nhưng được nâng cấp đáng kể về kích thước và khả năng mang tải.

Với chiều dài thân máy 8,3 mét và sải cánh lên đến 15 mét, UAV Hermes 900 có trọng lượng cất cánh tối đa 1.180kg, bao gồm trọng lượng rỗng khoảng 970kg và khả năng mang tải trọng hữu ích lên đến hơn 200kg.

Điều này cho phép nó lắp đặt một khoang mô-đun lớn, với dung lượng lên đến 250kg theo tài liệu từ Elbit Systems, giúp tích hợp đa dạng các thiết bị mà không làm giảm hiệu suất bay.

Về mặt động lực học, UAV Hermes 900 được trang bị động cơ Rotax 916 với công suất 210 mã lực, cho phép đạt tốc độ tối đa 220 km/h và tốc độ hành trình ổn định ở mức 112 km/h.

Độ cao hoạt động tối đa lên đến 9.100 mét, kết hợp với thời gian bay liên tục kéo dài 36 giờ, biến Hermes 900 thành công cụ lý tưởng cho các sứ mệnh kéo dài mà không cần tiếp đất thường xuyên.

Những thông số này không chỉ giúp Hermes 900 hoạt động hiệu quả trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt mà còn hỗ trợ các hoạt động vượt quá tầm nhìn, nhờ hệ thống liên lạc vệ tinh (SATCOM) và liên kết dữ liệu đường ngắm (LOS).

Trong vụ việc được Iran tuyên bố bắn hạ vào ngày 28/2, như chiếc Hermes 900 số hiệu 935 theo Aviation Safety Network, khả năng bay cao và xa của nó có lẽ đã được sử dụng để trinh sát sâu vào lãnh thổ Iran, nhưng cũng khiến nó dễ bị phát hiện bởi radar phòng không hiện đại.

Công nghệ cốt lõi của Hermes 900 nằm ở hệ thống avionics tiên tiến, bao gồm trạm kiểm soát mặt đất và các thiết bị hỗ trợ tích hợp, cho phép hoạt động tự động cao độ với chỉ hai nhân viên điều khiển từ xa.

UAV Hermes 900 nổi bật với khả năng mang đa tải trọng, từ cảm biến quang điện/hồng ngoại (EO/IR) kết hợp chỉ thị laser để phát hiện mục tiêu chính xác, đến radar khẩu độ tổng hợp (SAR) và chỉ thị mục tiêu di chuyển mặt đất (GMTI) tích hợp hệ thống nhận diện tàu biển tự động (AIS).

UAV Hermes 900 của Israel. Ảnh: wikipedia

Ngoài ra, các tùy chọn tác chiến điện tử (EW) như thu thập tình báo điện tử (ELINT), tình báo liên lạc (COMINT), gây nhiễu liên lạc (COMJAM) và thu thập tình báo điện tử (EW) giúp Hermes 900 thực hiện vai trò tình báo điện tử toàn diện.

Các cảm biến siêu phổ (Hyper Spectral) và hệ thống giám sát diện rộng cho phép quét địa hình lớn, trong khi chức năng chuyển tiếp liên lạc biến nó thành trạm trung chuyển dữ liệu giữa các đơn vị.

Trong phiên bản nâng cấp như Hermes 900 HFE (ADS-15) được sử dụng ở Thụy Sĩ, công nghệ tránh va chạm “Detect-and-Avoid” (DAA) được tích hợp để hoạt động an toàn trong không phận dân sự, chứng tỏ tính linh hoạt của thiết kế.

Vai trò hoạt động của Hermes 900 vượt xa trinh sát cơ bản, bao gồm tuần tra biển, chống ngầm, nhắm mục tiêu vượt tầm nhìn, tìm kiếm cứu nạn và thậm chí khảo sát môi trường như phát hiện dầu loang ở Bắc Cực Canada.

Trong các xung đột thực tế, như Chiến dịch Protective Edge năm 2014 của Israel hay các cuộc đụng độ với Hezbollah ở Lebanon, Hermes 900 đã chứng minh hiệu quả trong việc thu thập dữ liệu thời gian thực mà không rủi ro cho người điều khiển.

Tuy nhiên, các nguồn từ Defence Blog và RIA Novosti chỉ ra rằng trong xung đột Mỹ-Israel-Iran năm 2026, Iran đã nhầm lẫn Hermes 900 với MQ-9 Reaper của Mỹ khi trưng bày xác UAV, nhưng thực tế đây là tổn thất đầu tiên được xác định của Israel.

Điều này nhấn mạnh hạn chế của công nghệ tàng hình ở Hermes 900, khiến nó dễ bị bắn hạ bởi hệ thống phòng không như của Iran, dù có khả năng hoạt động ở độ cao cao và thời gian dài.

UAV Hermes 900 đại diện cho đỉnh cao công nghệ UAV Israel với thông số kỹ thuật vượt trội về độ bền, tải trọng và tích hợp đa năng, nhưng các vụ bắn hạ gần đây ở Iran nhắc nhở về nhu cầu nâng cấp liên tục để đối phó với mối đe dọa phòng không hiện đại.

Với hơn 15 năm phát triển và được xuất khẩu rộng rãi sang các nước như Ấn Độ, Brazil và châu Âu, Hermes 900 tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tác chiến không đối xứng, hứa hẹn các phiên bản tương lai tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và tàng hình tốt hơn.

Nguồn Vietnamnet