Chủ động thích ứng khi giá vật tư nông nghiệp tăng cao

Do ảnh hưởng của tình hình thế giới, đặc biệt là xung đột vũ trang tại khu vực Trung Đông thời gian gần đây, chi phí sản xuất vật tư nông nghiệp tăng mạnh, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất của nông dân. Trước sức ép chi phí đầu vào ngày càng lớn, nhiều hộ dân đã chủ động tìm hướng thích ứng, từng bước giảm phụ thuộc vào vật tư nhập khẩu.

Tận dụng đất trống trồng thêm các loại cây như cỏ ngọt, ngô sinh khối, chế biến thành thức ăn gia súc giúp trang trại của ông Nguyễn Duy Thành, xã Bản Nguyên giảm được chi phí đầu vào, tăng hiệu quả kinh tế.

Giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi là những yếu tố quan trọng quyết định năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Từ năm 2021 đến nay, đặc biệt từ cuối tháng 2/2026, giá nhiều loại vật tư nông nghiệp tăng cao so với cùng kỳ, ảnh hưởng lớn đến khả năng đầu tư thâm canh của người dân. Khảo sát thị trường cho thấy, giá phân bón tăng mạnh, nhất là đạm urê và kali nhập khẩu.

Cụ thể, phân đạm khoảng 16 nghìn đồng/kg, tăng 37%; phân lân khoảng 7 nghìn đồng/kg, tăng 19%; kali khoảng 13 nghìn đồng/kg, tăng 19%. Các loại thuốc bảo vệ thực vật tăng từ 10-15%; giá giống cây trồng như ngô, thóc tăng 5-10%. Trong lĩnh vực chăn nuôi, từ ngày 1/4/2026, giá thức ăn chăn nuôi tiếp tục tăng thêm khoảng 200-400 đồng/kg tùy loại.

Theo các đơn vị kinh doanh, nguyên nhân chủ yếu do xung đột địa chính trị tại Trung Đông làm gián đoạn chuỗi cung ứng, chi phí vận tải tăng cao. Bên cạnh đó, một số quốc gia sản xuất và cung ứng phân bón lớn trên thế giới, trong đó có Trung Quốc, đang áp dụng chính sách hạn chế xuất khẩu nhằm ưu tiên nhu cầu trong nước, khiến nguồn cung toàn cầu bị thu hẹp.

Sản xuất theo hướng thâm canh, sử dụng phân bón hữu cơ giúp các thành viên HTX rau an toàn Đỗ Xuyên, xã Liên Minh nâng cao hiệu quả sản xuất.

Trước biến động giá vật tư, nhiều chủ trang trại, hợp tác xã, tổ hợp tác trong các lĩnh vực chăn nuôi, trồng trọt đã chủ động điều chỉnh cơ cấu sản xuất theo hướng tuần hoàn, qua đó vừa tiết kiệm chi phí, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế.

Trang trại tổng hợp nuôi bò và trồng cây ăn quả của ông Nguyễn Duy Thành (xã Bản Nguyên) với tổng đàn gần 400 con đã tận dụng tối đa diện tích đất để trồng cỏ ngọt, ngô sinh khối làm thức ăn tươi cho bò. Đồng thời, trang trại thu mua phụ phẩm nông nghiệp như rau già, thân cây ngô, rơm rạ từ người dân trong vùng, qua đó giảm đáng kể chi phí thức ăn.

Chất thải chăn nuôi được tái chế thành phân bón hữu cơ, phần để bón cho các loại cây trồng của trang trại, phần bán cho các HTX và người dân trồng rau hữu cơ. Ông Thành chia sẻ: Nhờ chủ động nguồn thức ăn và phân bón, chi phí đầu vào của trang trại giảm khoảng 30%, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp xanh, an toàn.

Tương tự, trang trại nuôi gà thịt và gà lấy trứng của gia đình anh Phan Kim Hùng, xã Hùng Việt đang nuôi hơn 4 nghìn con gà mỗi tháng chi phí hàng chục triệu đồng mua thức ăn chăn nuôi. Từ cuối năm 2024, khi giá thức ăn chăn nuôi có xu hướng tăng, gia đình anh đã áp dụng giải pháp tăng cường dùng thức ăn chăn nuôi chế biến từ phụ phẩm nông nghiệp, giảm bớt chi phí thức ăn công nghiệp.

Thân, lá, bã từ cây dược liệu được băm nhỏ, phối trộn cùng ngô, khoai, sắn, đậu tương, bột cá, cám gạo, sau đó ép thành viên thức ăn chăn nuôi. Khi sử dụng thức ăn có nguồn gốc từ thảo dược, vật nuôi tăng sức đề kháng, sinh trưởng, phát triển tốt, thịt săn chắc, bổ dưỡng.

Chủ động sản xuất thức ăn cho từ phụ phẩm nông nghiệp giúp gia đình anh Phan Kim Hùng, xã Hùng Việt tối ưu được chi phí sản xuất khi giá vật tư nông nghiệp tăng cao.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Tiến - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh, Phú Thọ là địa phương có diện tích sản xuất nông nghiệp lớn, quy mô chăn nuôi gia súc, gia cầm thuộc nhóm đầu cả nước. Mỗi năm, lượng phụ phẩm nông nghiệp và chất thải chăn nuôi lên tới hàng chục triệu tấn, là nguồn nguyên liệu dồi dào để sản xuất thức ăn chăn nuôi và phân bón hữu cơ, góp phần giảm chi phí sản xuất trong bối cảnh giá vật tư tăng cao.

Thời gian tới, các cơ quan chuyên môn thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, nòng cốt là Trung tâm Khuyến nông tỉnh, sẽ tiếp tục hướng dẫn người dân sử dụng phân bón tiết kiệm, cân đối; tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân hữu cơ thay thế một phần phân vô cơ. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật nhằm hạ giá thành, nâng cao hiệu quả sản xuất, giúp nông dân chủ động thích ứng với biến động của thị trường.

Quân Lâm