Chú trọng nâng cao chất lượng quy hoạch đô thị và nông thôn

Trong phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch đô thị và nông thôn ngày càng khẳng định vai trò là công cụ định hướng quan trọng, “đi trước một bước” để mở đường cho đầu tư, phát triển hạ tầng và tổ chức không gian lãnh thổ hợp lý. Nhận thức rõ điều đó, tỉnh đã đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, coi đây là nền tảng cốt lõi để thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững.

Phối cảnh tổng thể của đồ án Quy hoạch phân khu phát triển du lịch, dịch vụ khu vực xung quanh hồ Vân Trục, xã Lập Thạch, xã Hợp Lý và khu vực xung quanh hồ Bò Lạc, xã Tam Sơn.

Thực tiễn cho thấy, quy hoạch đô thị và nông thôn không chỉ đơn thuần là việc sắp xếp không gian mà còn là quá trình tổ chức lại các nguồn lực phát triển một cách khoa học. Một quy hoạch tốt sẽ bảo đảm sự phân bố hợp lý giữa khu dân cư, khu sản xuất, hệ thống hạ tầng và các khu chức năng, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai và tài nguyên.

Đồng thời, đây cũng là cơ sở quan trọng để thu hút đầu tư, phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, thúc đẩy đô thị hóa gắn với xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.

Tuy nhiên, thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, các chỉ tiêu đô thị hóa của tỉnh đã có sự thay đổi đáng kể. Tỷ lệ đô thị hóa năm 2025 điều chỉnh từ 33% xuống còn 17,7%, số lượng đô thị giảm mạnh từ 58 xuống còn 15.

Những biến động này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại không gian phát triển đô thị - nông thôn một cách khoa học, phù hợp với điều kiện thực tiễn và định hướng dài hạn.

Trước yêu cầu đó, tỉnh đã triển khai công tác quy hoạch theo hướng đồng bộ, bài bản và tuân thủ chặt chẽ hệ thống pháp luật hiện hành. Các quy định về quản lý quy hoạch đô thị, nông thôn và kiến trúc được ban hành đầy đủ, tạo hành lang pháp lý thống nhất cho toàn bộ quá trình từ lập, thẩm định, phê duyệt đến điều chỉnh và tổ chức thực hiện quy hoạch. Đồng thời, công tác quản lý kiến trúc và kiểm soát không gian phát triển cũng được tăng cường, góp phần nâng cao chất lượng và tính kỷ cương trong thực hiện quy hoạch.

Trong quá trình triển khai, ngành xây dựng đóng vai trò nòng cốt, là cơ quan tham mưu, hướng dẫn và tổ chức thực hiện. Theo Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Xuân Quang, sở đã chủ động rà soát toàn bộ hệ thống quy hoạch đô thị và nông thôn của các địa phương trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính; kịp thời xử lý các nội dung chồng chéo, mâu thuẫn về chỉ tiêu, ranh giới và định hướng phát triển. Trên cơ sở đó, tham mưu điều chỉnh, cập nhật các đồ án quy hoạch phù hợp với quy hoạch tỉnh và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Công tác thẩm định các đồ án quy hoạch được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định, đảm bảo chất lượng và tính khả thi...

Một điểm nhấn quan trọng trong nâng cao chất lượng quy hoạch của tỉnh là việc xây dựng định hướng phát triển không gian tổng thể mang tầm nhìn dài hạn. Phương án tích hợp vào Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được nghiên cứu kỹ lưỡng, đảm bảo tính đồng bộ với chiến lược phát triển chung.

Đáng chú ý, định hướng phát triển đô thị hai bên bờ sông Lô, kết nối với trục Đại lộ Sông Hồng hướng về Hà Nội, được xác định là động lực mới, hình thành không gian đô thị hiện đại, thân thiện môi trường và giàu bản sắc.

Trên nền tảng đó, tỉnh định hướng xây dựng một đô thị trung tâm - Đại đô thị Văn Lang, với chuỗi liên kết phát triển giữa Việt Trì, Vĩnh Yên và Bình Xuyên, cùng hệ thống các đô thị trung tâm vùng và đô thị vệ tinh được phân bố hợp lý.

Mô hình phát triển theo chuỗi liên kết không chỉ nâng cao khả năng kết nối vùng mà còn tạo điều kiện thúc đẩy phát triển dịch vụ, thương mại, công nghiệp, đồng thời đáp ứng nhu cầu về dân số, hạ tầng và không gian sống trong tương lai.

Bên cạnh việc định hướng không gian phát triển, tỉnh cũng đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng trong từng khâu của công tác quy hoạch. Việc lựa chọn đơn vị tư vấn có năng lực, kinh nghiệm được coi là yếu tố then chốt nhằm đảm bảo tính khoa học và thực tiễn. Đồng thời, công tác lấy ý kiến cộng đồng và các chuyên gia được đẩy mạnh, góp phần nâng cao tính đồng thuận xã hội và tính khả thi của các phương án quy hoạch.

Cùng với đó, việc phân cấp, phân quyền trong quản lý quy hoạch tiếp tục được tăng cường, gắn với nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở thông qua đào tạo, tập huấn chuyên môn. Đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo quy hoạch được thực hiện thống nhất, đúng định hướng và phù hợp với thực tiễn từng địa phương.

Có thể thấy, với cách tiếp cận bài bản, khoa học, tầm nhìn dài hạn cùng sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, công tác nâng cao chất lượng quy hoạch đô thị và nông thôn của tỉnh đang từng bước phát huy hiệu quả rõ nét. Đây chính là nền tảng quan trọng, tạo động lực để tỉnh khai thác hiệu quả tiềm năng, thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững.

Lệ Oanh