Chuyển biến từ phong trào “Bình dân học vụ số”

Phong trào “Bình dân học vụ số” đang từng bước tạo chuyển biến trong nhận thức và kỹ năng sử dụng công nghệ của người dân xã Sơn Lương. Với phương châm “cầm tay, chỉ việc”, các tổ công nghệ số cộng đồng đã đưa kỹ năng số đến khu dân cư, hỗ trợ người dân sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, tích hợp thẻ bảo hiểm y tế và giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số.

Với phương châm “Cầm tay chỉ việc” đã giúp phong trào “Bình dân học vụ số” ở Sơn Lương lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng dân cư.

Chuyển đổi số (CĐS) muốn đi vào cuộc sống phải bắt đầu từ việc trang bị kỹ năng cho người dân. Vì thế, UBND xã đã gắn phong trào “Bình dân học vụ số” với cải cách hành chính và các nhiệm vụ CĐS ở cơ sở. Sát sao “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”, trong đó ưu tiên người cao tuổi, người còn hạn chế về kỹ năng sử dụng thiết bị thông minh và người dân ở khu vực nông thôn đã giúp phong trào lan tỏa. Tính đến hết quý III/2026, xã tổ chức hơn 150 buổi tuyên truyền với hơn 12.000 lượt người tham gia, xây dựng hàng chục tin, bài tuyên truyền trên các kênh thông tin điện tử. 18 tổ công nghệ số cộng đồng với 180 thành viên đã tổ chức 300 lượt tuyên truyền, hướng dẫn 13.000 lượt người, hỗ trợ 2.300 gia đình và 1.500 người dân trực tiếp. Nội dung phổ cập cho người dân sử dụng thiết bị thông minh, khai thác thông tin, tiếp cận các nền tảng số đến bảo đảm an toàn trên môi trường mạng theo cách dễ hiểu, dễ thực hiện. Theo đó, trong tổng số hơn 14.000 người dân trưởng thành, có hơn 10.000 người được tuyên truyền, hướng dẫn và 8.000 người có kỹ năng số cơ bản, đạt hơn 71%. Đối với 1.800 lao động trong doanh nghiệp, hợp tác xã thuộc diện rà soát, có 1.500 người được tuyên truyền, hướng dẫn, đạt hơn 83%. 503 cán bộ, công chức, người lao động thuộc phạm vi rà soát được tuyên truyền, bồi dưỡng kỹ năng số, đạt 100%. Cùng với đó, khoảng 60% học sinh được tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng số, kỹ năng an toàn trong học tập và tương tác xã hội trên môi trường số. Đây là lực lượng có vai trò quan trọng trong việc hình thành thói quen sử dụng công nghệ an toàn, hiệu quả từ sớm.

Một trong những kết quả rõ nét của phong trào ở Sơn Lương là việc đưa kỹ năng số gắn với giải quyết những công việc cụ thể của người dân. Mô hình “Tổ công nghệ số Công an xã Sơn Lương” được triển khai để hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính và thao tác trên môi trường số. Người dân được hướng dẫn tại trụ sở Công an xã, nhà văn hóa thôn, thậm chí vào các buổi tối trong tuần. Với cách làm “cầm tay, chỉ việc”, lực lượng Công an xã, Tổ công nghệ số Công an xã và các tổ công nghệ số cộng đồng đã hỗ trợ hơn 3.000 người giải quyết thủ tục hành chính, tích hợp thẻ bảo hiểm y tế, kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2... Qua đó, công nghệ số từng bước trở thành công cụ giải quyết công việc, không còn là khái niệm xa lạ đối với người dân. Cùng với đó, mô hình “Mỗi công dân - Một danh tính số” cũng được đẩy mạnh. Trong 17.120 công dân từ 16 tuổi trở lên, Sơn Lương có 17.019 người có danh tính số; 13.970 người được hỗ trợ sử dụng VNeID, đạt tỷ lệ hơn 82%.

Những kết quả đó được đặt trong tổng thể nỗ lực CĐS của địa phương. Sau sắp xếp, đổi tên thôn, mô hình “Điểm truy cập Internet công cộng” được triển khai tại 18/18 thôn dân cư. Máy tính, máy in, máy scan được trang bị cho các thôn, từng bước đáp ứng yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin và giải quyết công việc ở cơ sở. Xã cũng triển khai Kiosk AI hỗ trợ tra cứu thông tin, thực hiện thủ tục hành chính và nghiên cứu các mô hình CĐS phục vụ Nhân dân.

Bên cạnh kết quả đạt được, phong trào “Bình dân học vụ số” ở xã còn một số hạn chế. Hoạt động phổ cập kỹ năng số chưa đồng đều giữa các địa bàn. Sự chủ động tham gia của một bộ phận người dân còn hạn chế; kỹ năng sử dụng thiết bị thông minh và nền tảng số chưa đồng đều. Nhân lực thực hiện chủ yếu kiêm nhiệm, trong khi cơ sở vật chất, thiết bị và hạ tầng phục vụ CĐS còn những khó khăn nhất định... Đồng chí Vũ Đình Ngọc - Phó Chủ tịch UBND xã thông tin, Sơn Lương đang đứng trước yêu cầu chuyển mạnh từ “phổ cập” sang “sử dụng hiệu quả”, từ số lượng người được hướng dẫn sang chất lượng và khả năng ứng dụng thực tế. Thời gian tới, địa phương sẽ tăng cường kiểm tra, đôn đốc, đánh giá thực chất kết quả; kịp thời phát hiện những khó khăn, điểm nghẽn để có giải pháp tháo gỡ. Đây là cơ sở để phong trào tiếp tục đi vào chiều sâu, bảo đảm những kỹ năng người dân được học được sử dụng trong cuộc sống, để CĐS thực sự góp phần nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, cải cách hành chính và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Hồng Nhung