Để văn hóa truyền thống luôn tỏa sáng

Sau một năm hoạt động đầy sôi động với hàng trăm lễ hội truyền thống được tổ chức thành công, Phú Thọ bước vào mùa lễ hội năm 2026 với tâm thế mới. Bằng việc chủ động ban hành các văn bản chỉ đạo từ sớm và rút kinh nghiệm từ những mô hình tổ chức tại địa phương, ngành Văn hóa cùng các địa phương đang nỗ lực đảm bảo môi trường lễ hội an toàn, văn minh, đậm đà bản sắc dân tộc.

Chúng tôi có dịp được trải nghiệm thực tế công tác quản lý lễ hội tại Lễ hội Gầu Tào, xã Pà Cò vừa diễn ra từ ngày 30/1 đến 1/2/2026, một minh chứng điển hình cho công tác chuẩn bị kỹ lưỡng. Đây là lễ hội nhằm bảo tồn giá trị văn hóa phi vật thể độc đáo của đồng bào dân tộc Mông, đồng thời là dịp để Nhân dân tạ ơn trời đất, cầu chúc cho một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Dù đón tiếp đông đảo đại biểu, du khách trong và ngoài nước tham gia, nhưng công tác giữ gìn an ninh trật tự vẫn được đảm bảo. Thành công này đến từ việc thực hiện nghiêm túc kế hoạch tổ chức lễ hội của xã. Lực lượng Công an xã được tăng cường tối đa để tuần tra, kiểm soát. Đặc biệt, bãi đỗ xe được quy hoạch khoa học, chia thành 2 khu vực. Ban Tổ chức phối hợp với các hộ dân cạnh khu vực Sân vận động xóm Xà Lĩnh bố trí không gian đỗ xe phụ trợ. Nhờ vậy, dù lượng phương tiện đổ về rất lớn nhưng không xảy ra tình trạng ách tắc giao thông. Các phần lễ như chặt cây nêu và phần hội với các trò chơi dân gian ném pao, múa khèn, giã bánh giầy đều diễn ra an toàn, tạo ấn tượng tốt đẹp về một lễ hội văn minh trong lòng du khách.

Tiếp nối tinh thần đó, tại xã Mường Bi - nơi chuẩn bị tổ chức Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường tỉnh Phú Thọ năm 2026 vào 3 ngày mùng 6, 7, 8 tháng Giêng, công tác chuẩn bị đang được triển khai khẩn trương. Đây là lễ hội dân gian lớn nhất của người Mường, được tổ chức quy mô cấp tỉnh nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, gắn kết cộng đồng và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững. Đồng chí Bùi Minh Hồng - Phó Chủ tịch UBND xã Mường Bi cho biết: Ngay sau khi nhận được văn bản chỉ đạo của cấp trên, xã đã ban hành văn bản về việc tăng cường công tác quản lý lễ hội trên địa bàn. Theo đó, UBND xã yêu cầu các cơ quan, đơn vị thực hiện nghiêm các chỉ thị, văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước về quản lý và tổ chức lễ hội. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm hành vi lợi dụng di tích, lễ hội để trục lợi; nghiêm túc chấp hành quy định về niêm yết giá, công khai giá dịch vụ, tuyệt đối không nâng giá, ép giá khách du lịch. Việc chủ động từ cơ sở là chìa khóa để giữ gìn sự tôn nghiêm của Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường tỉnh sắp tới.

Lãnh đạo UBND xã Mường Bi kiểm tra cơ sở vật chất chuẩn bị cho Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường tỉnh Phú Thọ năm 2026.

Nhìn lại năm 2025, Phú Thọ có 482 lễ hội truyền thống của các dân tộc được đăng ký tổ chức. Trong đó có 1 lễ hội cấp quốc gia (Lễ hội Đền Hùng) và 2 lễ hội cấp tỉnh (Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường và Chùa Tiên). Đa số các lễ hội diễn ra an toàn, lành mạnh, đáp ứng nhu cầu tâm linh của Nhân dân, góp phần giáo dục đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Công tác tuyên truyền về lịch sử di tích và thực hiện nếp sống văn minh đã giúp hạn chế đáng kể tình trạng đốt vàng mã...

Theo đồng chí Nguyễn Thanh Xuân - Trưởng Phòng Quản lý văn hóa (Sở VH-TT&DL), để tiếp tục phát huy kết quả đã đạt được, Sở VH-TT&DL phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương đăng ký lễ hội và triển khai các nội dung cốt lõi của tỉnh về công tác chỉ đạo năm 2026. Trong đó, tập trung thực hiện hiệu quả Công văn số 262 ngày 22/1/2026 của Sở VH-TT&DL về việc tăng cường công tác quản lý và tổ chức lễ hội năm 2026.

Để các lễ hội đảm bảo đúng nghi thức truyền thống, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, an toàn, lành mạnh, tiết kiệm, Sở VH-TT&DL yêu cầu các xã, phường quan tâm, phối hợp triển khai thực hiện nhiệm vụ đúng thẩm quyền, trách nhiệm đã được phân cấp. Người đứng đầu chính quyền phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra các vi phạm nghiêm trọng trên địa bàn. Thực hiện nghiêm quy định về đặt hòm công đức, đặt tiền lễ. Tuyên truyền nâng cao nhận thức của Nhân dân, du khách thực hiện tốt nếp sống văn minh khi tham gia lễ hội, gắn với thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”. Triển khai các phương án bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối cho người tham gia lễ hội; chú trọng công tác phòng cháy chữa cháy, vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường tại các khu di tích, điểm du lịch tâm linh. Tăng cường kiểm tra trước, trong và sau lễ hội; yêu cầu các cơ sở kinh doanh niêm yết giá công khai, không để xảy ra tình trạng chèo kéo, ép giá du khách; chấn chỉnh các hành vi, biểu hiện lệch chuẩn, vi phạm đạo đức, lối sống...

Hiện nay, các ngành chức năng tích cực phối hợp với chính quyền địa phương rà soát, đăng ký danh sách lễ hội được tổ chức trong năm 2026. Việc quản lý ngay từ khâu chuẩn bị không chỉ giúp bảo tồn nét đẹp văn hóa mà còn đưa lễ hội trở thành động lực phát triển du lịch. Tin tưởng rằng, các lễ hội trên địa bàn tỉnh sẽ luôn là điểm đến hấp dẫn, nơi những nét đẹp văn hóa truyền thống được gìn giữ và tỏa sáng, góp phần xây dựng diện mạo văn hóa vùng Đất Tổ văn minh, giàu bản sắc.

Hương Lan