Để ngành chế biến gỗ phát triển bền vững

Phát huy lợi thế về tài nguyên rừng và nguồn nguyên liệu ngày càng ổn định, ngành chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh đang từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang đầu tư theo hướng hiện đại, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Sự phát triển của các cơ sở chế biến đã tạo đầu ra cho gỗ rừng trồng, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho lao động, thúc đẩy kinh tế lâm nghiệp phát triển bền vững.

Sản phẩm ván bóc tại xã Thu Cúc được phân loại trước khi đưa ra thị trường.

Cùng với nhiệm vụ bảo vệ và phát triển rừng, trên địa bàn tỉnh từng bước hình thành vùng nguyên liệu phục vụ công nghiệp chế biến lâm sản. Rừng trồng phát triển đã cung cấp nguồn nguyên liệu ổn định cho các cơ sở sản xuất, tạo điều kiện để ngành chế biến gỗ mở rộng quy mô, đa dạng sản phẩm. Từ đầu năm đến nay, sản lượng gỗ khai thác ước đạt hơn 1 triệu m³, góp phần cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến gỗ và phát triển kinh tế lâm nghiệp; tỷ lệ che phủ rừng đạt 43,37%. Đây là nguồn lực quan trọng để tỉnh phát triển các cơ sở chế biến và nâng cao giá trị kinh tế của rừng sản xuất.

Ở xã Thu Cúc, Công ty TNHH sản xuất và chế biến ván bóc Tiến Đạt từ một xưởng nhỏ lẻ, hoạt động mang tính chất gia đình đã từng bước phát triển thành doanh nghiệp có quy mô tương đối bài bản. Hiện nay, công ty có diện tích nhà xưởng hơn 2.000m², được đầu tư 3 máy bóc gỗ, 2 máy sấy hiện đại. Các công đoạn sản xuất được bố trí khoa học, từ nhập gỗ nguyên liệu, bóc ván, sấy khô đến phân loại, đóng kiện sản phẩm. Việc đầu tư máy móc giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong sản xuất, nâng cao năng suất, từng bước ổn định chất lượng sản phẩm. Bình quân mỗi năm, công ty sản xuất khoảng 8.000m³ ván bóc thành phẩm. Sản phẩm được tiêu thụ chủ yếu tại Hà Nội, Hưng Yên và một số tỉnh lân cận. Để duy trì hoạt động sản xuất, doanh nghiệp chủ động tìm kiếm nguồn nguyên liệu, chú trọng cải tiến quy trình nhằm đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Anh Triệu Tài Cần - Giám đốc công ty chia sẻ, quá trình đầu tư máy móc, mở rộng nhà xưởng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất, chủ động hơn trong việc đáp ứng đơn hàng. Đặc biệt, nguồn nguyên liệu gỗ rừng trồng trên địa bàn và các khu vực lân cận tương đối thuận lợi, góp phần quan trọng tạo điều kiện để doanh nghiệp duy trì sản xuất.

Có thể thấy, nếu trước đây nhiều cơ sở chủ yếu hoạt động ở quy mô hộ gia đình, thiết bị sản xuất đơn giản, thì giờ đây ngày càng có nhiều cơ sở quan tâm đầu tư nhà xưởng, máy móc, tổ chức lại sản xuất và tìm kiếm thị trường ổn định. Đồng chí Trần Quang Đông - Phó Chi cục trưởng Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh cho biết, toàn tỉnh hiện có 342 doanh nghiệp, cơ sở chế biến lâm sản. Hệ thống cơ sở này góp phần quan trọng trong tiêu thụ gỗ rừng trồng, tạo việc làm cho lao động tại địa phương, nâng cao giá trị sản phẩm lâm nghiệp. Sự phát triển của các cơ sở chế biến cũng tạo mối liên kết ngày càng rõ hơn giữa người trồng rừng và doanh nghiệp. Khi có thị trường tiêu thụ, người dân có thêm động lực đầu tư chăm sóc rừng, nâng cao năng suất, chất lượng gỗ. Doanh nghiệp có vùng nguyên liệu ổn định sẽ chủ động hơn trong sản xuất, giảm chi phí thu mua, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của khách hàng.

Để ngành chế biến gỗ phát triển bền vững, việc nâng cao chất lượng nguồn nguyên liệu là yếu tố quan trọng. Người trồng rừng cần quan tâm đến giống cây, kỹ thuật chăm sóc và chu kỳ khai thác; doanh nghiệp cần tăng cường liên kết với các hộ trồng rừng, hình thành vùng nguyên liệu phù hợp với yêu cầu chế biến. Cùng với đó, đổi mới công nghệ cũng là yêu cầu đặt ra đối với các cơ sở chế biến. Đầu tư máy móc hiện đại sẽ giúp tăng năng suất, góp phần giảm hao hụt nguyên liệu, tiết kiệm chi phí, nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Đây cũng là điều kiện để các doanh nghiệp từng bước mở rộng thị trường, hướng đến những đơn hàng có yêu cầu cao hơn.

Trong xu hướng phát triển kinh tế lâm nghiệp hiện nay, giá trị của rừng không chỉ nằm ở diện tích hay sản lượng gỗ khai thác mà còn được thể hiện qua khả năng chế biến, tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng. Vì vậy, việc nâng cao năng lực chế biến sẽ góp phần nâng cao giá trị của cả chuỗi sản xuất lâm nghiệp, từ người trồng rừng đến doanh nghiệp, người lao động. Minh chứng từ những xưởng sản xuất nhỏ đến những doanh nghiệp được đầu tư bài bản cho thấy, quá trình chuyển đổi góp phần đưa ngành chế biến gỗ phát triển theo hướng chuyên nghiệp hơn, tạo nền tảng để kinh tế lâm nghiệp phát triển bền vững.

Hoàng Hương