Từ tri ân nguồn cội đến tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc:

Động lực đưa Phú Thọ bứt phá trong kỷ nguyên mới

Phú Thọ - Vùng đất cội nguồn của dân tộc Việt Nam từ lâu đã trở thành điểm hội tụ thiêng liêng trong tâm thức mỗi người con đất Việt. Truyền thống tri ân Tiên Tổ được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử, không chỉ bồi đắp đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, mà còn kết tinh sức mạnh đại đoàn kết và ý thức cộng đồng bền chặt của dân tộc. Trong bối cảnh đồng bào cả nước và kiều bào ta ở nước ngoài cùng hướng về Đất Tổ nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm Bính Ngọ 2026, Phú Thọ vừa phát huy vai trò trung tâm văn hóa tâm linh, vừa khẳng định vị thế là cực tăng trưởng năng động của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, nỗ lực chuyển hóa các giá trị di sản thành nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, tạo nền tảng cho phát triển nhanh, bền vững và giàu bản sắc.

Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông kiểm tra thực địa, cho ý kiến vào báo cáo đề xuất Dự án tuyến đường nối Khu Di tích lịch sử Đền Hùng với cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ.

Linh thiêng nguồn cội - Đất Tổ Hùng Vương

Trong tiến trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, thời đại Hùng Vương với sự ra đời của Nhà nước Văn Lang được xác lập là điểm khởi thủy thiêng liêng, đặt nền móng vững chãi cho hình hài và cốt cách của quốc gia, dân tộc Việt Nam. Từ nền văn minh lúa nước và đỉnh cao văn hóa Đông Sơn, các Vua Hùng đã kiến lập những thiết chế quản trị sơ khai với hệ thống Lạc hầu, Lạc tướng, mở đầu cho hành trình tự chủ và hình thành bản sắc Việt. Đó không chỉ là một dấu mốc lịch sử, mà còn là khởi nguồn của hệ giá trị tinh thần bền vững; từ huyền thoại “bọc trăm trứng” đến hai tiếng “đồng bào” thiêng liêng, ý thức về chung một cội nguồn đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt, kết tinh sức mạnh đoàn kết, tạo nên nội lực trường tồn của dân tộc qua mọi thăng trầm lịch sử.

Khu Di tích lịch sử Đền Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh không chỉ là một địa danh, mà là trung tâm văn hóa - tâm linh hội tụ hồn thiêng sông núi, kết tinh bản sắc và ký ức lịch sử của dân tộc. Vị thế của Giỗ Tổ Hùng Vương trong tâm thức người Việt được khẳng định qua dòng chảy lịch sử với những thiết chế chính thống từ việc xác lập Ngọc phả dưới triều Lê Thánh Tông năm 1470, đến khi triều Nguyễn chính thức định ngày mùng 10 tháng Ba âm lịch là Quốc lễ vào năm 1917. Tiếp nối mạch nguồn ấy trong kỷ nguyên độc lập, ngày 18/2/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 22/SL, ghi nhận Giỗ Tổ Hùng Vương là ngày nghỉ lễ chính thức. Quyết định mang tầm vóc lịch sử này không chỉ tôn vinh cội nguồn dân tộc, mà còn khẳng định sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đưa giá trị truyền thống hòa quyện sâu sắc vào nền tảng của Nhà nước Việt Nam hiện đại.

Tầm vóc của di sản tiếp tục được khẳng định khi UNESCO ghi danh “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào ngày 6/12/2012. Sự kiện mang ý nghĩa toàn cầu này không chỉ tôn vinh giá trị văn hóa Đất Tổ, mà còn khẳng định sức sống trường tồn của một biểu tượng tâm linh độc đáo trong dòng chảy văn minh nhân loại.

Quy mô và sức lan tỏa của tín ngưỡng được minh chứng bằng những con số thuyết phục: Cả nước hiện có 1.417 di tích thờ Hùng Vương; riêng Phú Thọ là trung tâm thực hành tiêu biểu với 407 di tích. Hằng năm, hàng triệu lượt đồng bào và kiều bào hành hương về núi Nghĩa Lĩnh, kiến tạo một không gian văn hóa thống nhất, nơi lòng tự tôn dân tộc được bồi đắp, hun đúc và lan tỏa bền vững qua các thực hành tín ngưỡng.

Ở chiều sâu nhân văn, Giỗ Tổ Hùng Vương là sự kết tinh cao đẹp của đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, trở thành điểm tựa bản sắc và nguồn lực nội sinh đặc biệt quan trọng. Từ nền tảng thiêng liêng ấy, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được khơi dậy, chuyển hóa thành động lực chiến lược, tạo đà để Đất Tổ Phú Thọ bứt phá, vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Giỗ Tổ Hùng Vương 2026 - Hội tụ và lan tỏa niềm tự hào dân tộc

Năm 2026 ghi dấu mốc đặc biệt khi Giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức trong bối cảnh cả nước đẩy mạnh sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương mới. Tỉnh Phú Thọ đã chủ động nâng tầm công tác tổ chức, mở rộng không gian văn hóa, đồng thời khẳng định mạnh mẽ vai trò chủ thể của cộng đồng trong việc gìn giữ và phát huy giá trị di sản.

Diễn ra từ ngày 17 đến 26/4 (tức mùng 1 đến mùng 10 tháng Ba âm lịch), tỉnh Phú Thọ xác định công tác tổ chức lễ hội phải bảo đảm trang trọng, hài hòa giữa bảo tồn giá trị truyền thống và tinh thần đổi mới, sáng tạo. Đây không chỉ là dịp để Nhân dân trong nước và kiều bào ta ở nước ngoài tri ân công đức Tổ tiên, mà còn là cơ hội lan tỏa sâu rộng hình ảnh Đất Tổ năng động, thân thiện, hội nhập tới bạn bè trong nước và quốc tế.

Phần lễ được tổ chức trang nghiêm theo nghi thức truyền thống, thể hiện lòng thành kính sâu sắc hướng về cội nguồn. Phần hội được kiến tạo thành không gian trải nghiệm đa sắc, nơi di sản dân gian đặc sắc hòa quyện cùng các loại hình nghệ thuật đương đại, góp phần củng cố sức mạnh đại đoàn kết và lan tỏa sức sống vùng Đất Tổ tới đồng bào, du khách.

Điểm nhấn trong công tác tổ chức năm nay là việc mở rộng không gian hoạt động văn hóa theo 18 cụm xã, phường. Cách tiếp cận này tạo điều kiện để các địa phương chủ động tham gia, phát huy bản sắc riêng trong một chỉnh thể thống nhất; đồng thời, tăng cường liên kết không gian văn hóa và củng cố sự gắn kết giữa các cộng đồng dân cư sau sáp nhập.

Trên nền tảng đó, tỉnh Phú Thọ khôi phục Lễ hội văn hóa dân gian đường phố, kết nối với chương trình “Sắc màu Du lịch Đất Tổ”, hình thành chuỗi hoạt động liên hoàn, gia tăng sức hút đối với Nhân dân và du khách. Đồng thời, tỉnh tập trung nâng tầm các sản phẩm du lịch đặc thù, tiêu biểu như tour đêm “Đền Hùng - Linh thiêng nguồn cội”, gắn với hệ sinh thái trải nghiệm số hóa và các tuyến tham quan liên vùng di sản, từng bước khẳng định vị thế trung tâm du lịch văn hóa - tâm linh của cả nước. Đây là minh chứng sống động cho tư duy phát huy giá trị di sản theo hướng hiện đại, đưa di sản vượt ra khỏi không gian tưởng niệm, hòa vào dòng chảy kinh tế - xã hội, chuyển hóa niềm tự hào văn hóa thành nguồn lực nội sinh, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh, bền vững và bứt phá của địa phương trong kỷ nguyên phát triển mới.

Mùa lễ hội năm nay, tỉnh Phú Thọ đã triển khai đồng bộ, chặt chẽ các phương án bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông và vệ sinh môi trường; chuẩn bị tốt các điều kiện phục vụ đồng bào và du khách thập phương về dự lễ hội, bảo đảm an toàn, văn minh, thân thiện, đúng với tinh thần “Văn minh - Nghĩa tình - Tin cậy”.

Đông đảo Nhân dân về tham dự Giỗ Tổ Hùng Vương, Lễ hội Đền Hùng thể hiện nét đẹp tri ân cội nguồn, gắn kết tinh thần đoàn kết toàn dân.

Tri ân nguồn cội - Khát vọng vươn mình

“Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” - lời căn dặn bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đền Hùng hơn 70 năm trước vẫn vẹn nguyên giá trị, trở thành kim chỉ nam cho Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Phú Thọ trong mọi chặng đường phát triển. Tinh thần tri ân Tiên Tổ không chỉ hiện diện trong những nghi lễ trang nghiêm, mà được hiện thực hóa thành hành động cụ thể, thành tựu thực chất trong phát triển kinh tế - xã hội; qua đó khẳng định khát vọng vươn lên mạnh mẽ, ý chí tự cường và bản lĩnh phát triển của vùng đất cội nguồn trong kỷ nguyên mới.

Khép lại năm 2025, tỉnh Phú Thọ đạt được những kết quả quan trọng, toàn diện với nhiều dấu ấn mang tính đột phá, tạo nền tảng để Phú Thọ vững bước vào giai đoạn phát triển mới, hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững. Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,52%, xếp thứ 4 toàn quốc và đứng đầu vùng Trung du và miền núi phía Bắc; quy mô kinh tế vươn lên mốc 412,4 nghìn tỷ đồng (tương đương gần 16 tỷ USD), đứng thứ 6 toàn quốc. Thu ngân sách đạt 62 nghìn tỷ đồng, đạt 160% dự toán Trung ương giao; tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công thuộc nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước. Những kết quả đó không chỉ phản ánh quy mô, tốc độ, mà thể hiện rõ chất lượng tăng trưởng, năng lực điều hành; là cơ sở để tỉnh thực hiện nhất quán chính sách an sinh xã hội, nâng cao chất lượng y tế, giáo dục, đồng thời bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa tiêu biểu như Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan Phú Thọ, bảo đảm người dân thực sự là trung tâm và được thụ hưởng trực tiếp thành quả từ sự phát triển.

Bước sang năm 2026, trong bối cảnh hoàn thành công tác sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, Phú Thọ mở ra không gian phát triển mới với nguồn lực và xung lực mạnh mẽ hơn. Tỉnh xác lập mục tiêu tăng trưởng GRDP khoảng 11% và thu ngân sách nội địa vượt 55 nghìn tỷ đồng, thể hiện quyết tâm chính trị cao và khát vọng bứt phá.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Phú Thọ cam kết tập trung triển khai chương trình hành động với 3 trọng tâm, đó là: Thứ nhất, giữ vững và phát huy 3 nền tảng quan trọng cho sự ổn định và phát triển của tỉnh: Tăng cường sự đoàn kết, thống nhất trong toàn hệ thống chính trị; xây dựng Đảng bộ, chính quyền trong sạch, vững mạnh, bộ máy hành chính các cấp “tinh - gọn - mạnh - kỷ cương- liêm chính - hiệu lực - hiệu quả- gần dân - lắng nghe Nhân dân - phục vụ Nhân dân”; xác định Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, là động lực và là nguồn lực quan trọng nhất đối với sự phát triển của tỉnh; xác định rõ chiến lược, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh có tầm nhìn dài hạn, toàn diện với mục tiêu cao nhất là nâng cao thực sự chất lượng cuộc sống của người dân.

Thứ hai, tập trung thực hiện 3 đột phá phát triển với tinh thần hành động quyết liệt, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ kết quả: Hoàn thiện đồng bộ hệ thống cơ chế, chính sách của tỉnh và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, thực thi chính sách, phát huy hiệu quả tính ưu việt của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; khai thác hiệu quả không gian phát triển mới theo Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn 2050; phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Thứ ba, tiếp tục khơi thông các động lực tăng trưởng truyền thống về đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu; xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa vào nâng cao năng suất, đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Tỉnh Phú Thọ cam kết huy động tối đa và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực; kiến tạo môi trường đầu tư minh bạch, kỷ cương, thượng tôn pháp luật nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược. Tỉnh kiên định chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại; ưu tiên phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, dịch vụ logistics và du lịch văn hóa - tâm linh đặc sắc. Quan điểm nhất quán của tỉnh Phú Thọ là: Văn hóa vừa là nền tảng, vừa là động lực của quy hoạch và phát triển bền vững; tăng trưởng kinh tế phải gắn chặt với bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa Đất Tổ.

Tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc được bồi đắp qua Giỗ Tổ Hùng Vương và tiếp nối bởi hào khí Hùng Vương, tiếp tục là nguồn động lực nội sinh mạnh mẽ để Phú Thọ phát huy nội lực, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo. Mỗi quyết sách và hành động hôm nay đều đặt trên nền tảng nhận thức sâu sắc về cội nguồn, trách nhiệm với di sản và mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống Nhân dân. Việc tri ân Tiên Tổ bằng những kết quả phát triển cụ thể, không chỉ tiếp nối truyền thống dựng nước, giữ nước, mà còn khẳng định vai trò của Phú Thọ trong phát triển văn hóa - du lịch - tâm linh; đồng thời tạo nền tảng vững chắc để tỉnh bứt phá, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trần Duy Đông - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh