Đặc sản cá vền sông Lô “đắt sắt ra miếng” vẫn không đủ hàng để bán

Sông Lô hiện đang vào mùa cá vền - loại cá từng một thời không có giá trị vì nhiều xương dăm và bán giá không cao. Song nhiều năm trở lại đây, khi các loài cá sông đã cơ bản được nuôi thương phẩm và nếu đánh bắt được ngoài tự nhiên thường giá rất “chát” và hiếm, thì loài cá này lại bắt đầu lên ngôi từ việc sinh sống tự nhiên như cá ngần sông Đà.

Cá vền được đánh bắt bằng lưới bóng. Vào mỗi buổi sáng, dựa vào tập tính đi theo đàn của loài cá này, ngư dân sẽ tổ chức thả lưới để vây bắt.

Anh Nguyễn Văn Hùng làm nghề chài lưới gần cầu Vĩnh Phú, địa bàn xã Phượng Lâu cũ, nay thuộc phường Vân Phú cho biết: "Mấy năm nay, cá vền được thương lái và người tiêu dùng mua nhiều vì tính tự nhiên của nó, qua đó giúp người dân làng chài có thêm thu nhập đáng kể. Nhà tôi có 4 - 5 anh em họ cùng làm nghề chài lưới nên giờ cứ tinh mơ là lại kéo nhau đi săn cá vền. Hơn một tuần nay, mấy anh em đánh được gần tạ cá vền, giờ đang vào mùa nên tranh thủ dậy sớm xuống sông, nếu không đến khi hết mùa lại khó kiếm. Có mẻ lưới đánh được 40 - 50kg vì loài cá vền thường đi theo đàn như cá măng, cá ngạnh nên đã xác định được khu vực cá thường xuất hiện là sẽ đánh được rất nhiều."

Cá vền đang đúng mùa nên rất béo và to, có con nặng hơn 1kg. Giá bán hiện tại khoảng 30 - 35 nghìn đồng/kg chưa mổ. Nếu đã sơ chế, giá cá khoảng 50 nghìn đồng/kg.

Chị Hoàng Thị Thái, vợ anh Hùng thông tin: Khách chủ yếu gọi điện nhờ mổ sẵn. Ngoài ra, khách còn yêu cầu làm chả cá vền - một thức ngon độc đáo của sông Lô vì sự sạch, thơm và bùi béo. "Tôi giao cho khách tận Thanh Hóa, còn khu vực Việt Trì, Vĩnh Yên... thì chuyển hàng đi liên tục, có ngày bán được 10 - 20 kg chả cá vền xay sẵn" - chị Thái chia sẻ.

Các loại cá sinh sống tự nhiên ở sông Lô được người dân đánh bắt.

Ngoài cá vền sông, nhiều loại trước đây từng là cá tạp, ít đánh bắt cũng được săn lùng nhiều vì ngon, sạch và béo như cá trôi sông, cá riếc, cá chầy, dưng... Khách mua buôn hoặc mua lẻ đều có hàng để cung cấp theo hình thức chế biến sẵn, hút chân không gửi xe khách hoặc giao hàng tận nơi.

Cá sông tự nhiên được chế biến thành món ăn hấp dẫn.

Theo chị Thái, vì đang vào mùa nên cá vền rất béo, có con nặng đến hơn 1kg. Ngoài làm chả, khách còn có thể ướp nướng than hoa, hấp hoặc rán. Cá vền thơm, sạch, là thức ngon sông nước nên đang được ưa chuộng và tạo thêm thu nhập cho dân chài lưới, do đó nhiều ngày dù có khách, nhà hàng gọi đặt liên tục, chị vẫn phải từ chối vì nhà thuyền đang “cung không đủ cầu”.

Trên các con sông lớn như sông Hồng, Lô, Đà thuộc địa bàn tỉnh Phú Thọ thường có các mùa của cá sông. Dân chài bằng kinh nghiệm săn bắt, thường vào vụ cá nếu trúng sẽ thu tiền triệu mỗi ngày. Nghề chài lưới vất vả nên còn ít ngư dân theo nghề. Hiện, các loại cá đã nuôi được như lăng, chiên, ngạnh, bỗng không hiếm, nhưng tâm lý ăn đồ tự nhiên, độc, lạ trong chế biến, thưởng thức nên những mùa cá vền, cá ngần vẫn thu hút nhiều người tham gia đánh bắt.

Cùng với việc duy trì đánh bắt phương pháp tự nhiên như chài, lưới, cụp... cần lên án mạnh mẽ việc tận diệt thủy sản trên sông bằng kích điện và các kiểu đánh bắt tận diệt khác, để các dòng sông vẫn tiếp tục mang lại nguồn lợi đa dạng và thu nhập ổn định cho nhiều ngư dân.

Minh Tự