Hướng đi bền vững nâng cao thu nhập cho nông dân

Những năm gần đây, mô hình sản xuất một vụ lúa, một vụ cá (lúa - cá) đang được phát triển mạnh tại nhiều địa phương trong tỉnh, nhất là các vùng chiêm trũng. Thực tiễn cho thấy, mô hình này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường, thúc đẩy ngành Thủy sản của tỉnh phát triển theo hướng bền vững.

Việc kết hợp trồng lúa với nuôi cá giúp giảm đáng kể chi phí xử lý môi trường, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học. Cá nuôi trong ruộng lúa có tác dụng ăn sâu rầy, cỏ dại, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, qua đó cải thiện môi trường, nâng cao năng suất và chất lượng cả lúa và cá.

Mô hình lúa - cá mang lại thu nhập ổn định cho người dân xã Xuân Lũng.

Tại xã Xuân Lũng, mô hình lúa - cá được duy trì và phát triển trong nhiều năm, trở thành hướng sản xuất chủ lực mang lại thu nhập khá cho nông dân. Đồng chí Chủ tịch Hội Nông dân xã Xuân Lũng Nguyễn Tiến Đạt cho biết: “Mô hình một vụ lúa, một vụ cá đã khẳng định hiệu quả rõ rệt, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tăng thu nhập cho người dân. Năm 2025, toàn xã duy trì 522ha gieo cấy lúa với năng suất bình quân 57,5 tạ/ha; đồng thời triển khai 23 mô hình lúa - cá với tổng diện tích 87,8ha.

Không chỉ xã Xuân Lũng, nhiều địa phương khác trong tỉnh cũng tích cực chuyển đổi diện tích đất lúa chiêm trũng sang nuôi cá một vụ. Ngoài thu hoạch một vụ lúa xuân, năng suất đạt khoảng 60 tạ/ha, việc nuôi thủy sản trên đất lúa mang lại lợi nhuận từ 60-80 triệu đồng/ha, cao hơn nhiều so với độc canh cây lúa.

Từ hiệu quả thực tiễn, các địa phương đã triển khai nhiều giải pháp nhằm khuyến khích, hỗ trợ và nhân rộng mô hình lúa - cá như: Hỗ trợ chi phí mua cá giống, thức ăn, chế phẩm sinh học xử lý môi trường nước; tổ chức tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, hướng dẫn người dân phòng, chống dịch bệnh và chăm sóc thủy sản an toàn.

Mô hình cá - lúa là hướng đi phù hợp vừa nâng cao thu nhập cho người dân vừa thúc đẩy ngành Thủy sản của tỉnh phát triển bền vững.

Theo ước tính, năm 2025 diện tích nuôi thủy sản toàn tỉnh đạt khoảng 19.903ha, bao gồm cả nuôi chuyên canh và nuôi tận dụng hồ chứa, ruộng một vụ. Việc phát triển mạnh diện tích nuôi cá một vụ trên đất lúa đã góp phần quan trọng nâng cao thu nhập cho người nông dân, đồng thời thúc đẩy lĩnh vực nuôi trồng thủy sản tăng trưởng ổn định.

Có thể khẳng định, mô hình một vụ lúa, một vụ cá là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhiều địa phương trong tỉnh. Mô hình được triển khai vừa nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, vừa bảo vệ môi trường sinh thái và tạo sinh kế bền vững cho người dân, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của ngành Nông nghiệp địa phương.

Để thúc đẩy và nhân rộng mô hình này, theo đồng chí Đỗ Trọng Tuấn - Phụ trách Phòng thủy sản, Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh: Các địa phương cần đẩy mạnh công tác quy hoạch, rà soát quỹ đất, ưu tiên các vùng chiêm trũng, vùng sản xuất lúa kém hiệu quả để phát triển mô hình lúa - cá theo hướng tập trung. Khuyến khích hình thành các vùng sản xuất hàng hóa gắn với hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng thuận lợi cho nuôi trồng và tiêu thụ sản phẩm.

Tăng cường hỗ trợ về giống, vật tư và vốn cho người dân tham gia mô hình. Tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ cá giống chất lượng cao, thức ăn, chế phẩm sinh học xử lý môi trường nước và tạo điều kiện cho nông dân tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư cải tạo ruộng, đắp bờ vùng, bờ thửa, mở rộng quy mô sản xuất. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật, hướng dẫn người dân áp dụng quy trình nuôi cá an toàn sinh học, quản lý tốt môi trường và phòng, chống dịch bệnh.

Cùng với đó, cần tăng cường liên kết sản xuất - tiêu thụ nhằm ổn định đầu ra, nâng cao giá trị sản phẩm; đẩy mạnh tuyên truyền, nhân rộng các mô hình hiệu quả. Việc phát triển mô hình lúa - cá cần gắn với bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu, hướng tới sản xuất nông nghiệp sinh thái, bền vững.

Lệ Oanh