Khơi thông nguồn lực doanh nghiệp nhỏ và vừa

Trong bức tranh tăng trưởng sôi động của kinh tế Phú Thọ những tháng đầu năm 2026, khu vực doanh nghiệp tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu khởi sắc. Đến hết tháng 4, toàn tỉnh có khoảng 1.850 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, tăng khoảng 45% so với cùng kỳ năm trước với số vốn đăng ký trên 16.000 tỷ đồng.

Những con số ấy cho thấy niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đang dần phục hồi mạnh mẽ. Song phía sau sự tăng trưởng về số lượng vẫn còn nhiều vấn đề cần suy nghĩ, đặc biệt với khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, lực lượng chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế địa phương.

Ông Trần Quang Thái - Giám đốc Công ty TNHH Quang Thái - đơn vị chuyên doanh trong lĩnh vực logistics ở phường Vĩnh Yên nhấn mạnh: Nhiều năm nay, doanh nghiệp nhỏ và vừa như chúng tôi luôn được ví như “mạch máu” của nền kinh tế. Tại Phú Thọ, phần lớn doanh nghiệp đang hoạt động thuộc nhóm quy mô nhỏ, tập trung ở các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, xây dựng, công nghiệp hỗ trợ, logistics, nông nghiệp chế biến... và có đóng góp quan trọng vào nền kinh tế địa phương.

Tuy nhiên, nghịch lý là dù số lượng đông nhưng sức chống chịu và năng lực cạnh tranh của khối doanh nghiệp này còn khá hạn chế. Không ít doanh nghiệp vẫn loay hoay với bài toán vốn, mặt bằng sản xuất, nhân lực chất lượng cao và đặc biệt là khả năng tiếp cận thị trường.

Ông Nguyễn Văn Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng Tuấn Dung ở phường Vĩnh Phúc chia sẻ, điều doanh nghiệp lo nhất hiện nay không phải thiếu đơn hàng, mà là chi phí đầu vào và thủ tục kéo dài. Có thời điểm chỉ riêng việc hoàn thiện hồ sơ đất đai, phòng cháy chữa cháy cũng khiến doanh nghiệp mất hàng tháng.

Công ty Cổ phần Tự động hóa DT Vina (xã Yên Lạc) đầu tư máy móc, thiết bị sản xuất, nâng sức cạnh tranh cho sản phẩm cơ khí chính xác, đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tác trong và ngoài nước.

Những trường hợp trên không phải câu chuyện cá biệt, thực tế cho thấy trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, doanh nghiệp nhỏ và vừa cần một hệ sinh thái hỗ trợ thực chất hơn thay vì chỉ dừng ở chính sách chung chung. Bởi với doanh nghiệp quy mô nhỏ, chỉ cần thủ tục kéo dài thêm vài tháng cũng có thể làm mất cơ hội kinh doanh, thậm chí rơi vào cảnh nợ, phá sản.

Nhìn từ góc độ tích cực, Phú Thọ đang có điều kiện thuận lợi để phát triển cộng đồng doanh nghiệp tư nhân. Kinh tế tăng trưởng cao, hạ tầng ngày càng hoàn thiện, dòng vốn FDI tăng mạnh, nhu cầu công nghiệp hỗ trợ mở rộng... đang tạo ra thị trường lớn cho doanh nghiệp trong nước. Vấn đề là doanh nghiệp nội địa có đủ năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị ấy hay không?

Hiện nay, nhiều tập đoàn FDI lớn đang đầu tư mạnh vào lĩnh vực điện tử, linh kiện công nghệ cao tại Phú Thọ. Tuy nhiên, số doanh nghiệp địa phương đủ điều kiện trở thành vệ tinh cung ứng vẫn còn khá ít. Khoảng cách về công nghệ, quản trị và tiêu chuẩn sản xuất vẫn là rào cản.

Anh Lê Đức Huy, chủ một doanh nghiệp chuyên sản xuất linh kiện phụ trợ cho Công ty Honda Việt Nam (phường Phúc Yên) cho biết, bản thân anh vốn có nhiều năm trực tiếp làm việc trong nhà máy Honda Việt Nam. Nhận thấy thị trường sản xuất hàng phụ trợ cho các doanh nghiệp lớn rất dồi dào, miễn là đảm bảo chất lượng theo yêu cầu của đối tác, anh mạnh dạn mở công ty, xây dựng nhà máy và chuyên tâm vào hoạt động sản xuất, cung ứng hàng phụ trợ cho Công ty Honda Việt Nam.

Đến nay, sau nhiều năm hoạt động, công ty của anh Huy là một trong những doanh nghiệp vệ tinh giành được sự tín nhiệm cao của Honda Việt Nam với đơn hàng đều đặn mỗi năm, giải quyết việc làm ổn định với thu nhập khá cho hàng trăm lao động địa phương.

Thực tế trên cho thấy, muốn phát triển bền vững, tỉnh không thể chỉ chú trọng thu hút đầu tư lớn mà cần đồng thời nuôi dưỡng hệ sinh thái doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là nền tảng tạo ra sức bật nội sinh cho nền kinh tế.

Một tín hiệu đáng mừng là thời gian gần đây, cải cách hành chính và chuyển đổi số đang có chuyển biến tích cực. Tỷ lệ giải quyết hồ sơ trực tuyến đạt trên 91%, nhiều thủ tục được rút ngắn đáng kể. Khi chi phí thời gian giảm, doanh nghiệp sẽ có thêm nguồn lực để tập trung cho sản xuất kinh doanh. Đây chính là điều cộng đồng doanh nghiệp mong đợi.

Song cải cách không chỉ nằm ở việc đưa hồ sơ lên môi trường số. Điều quan trọng hơn là thay đổi tư duy phục vụ. Một doanh nghiệp nhỏ đi làm thủ tục cần được xem là đối tác phát triển, chứ không đơn thuần là đối tượng quản lý.

Từ thực tế có thể thấy, nơi nào cán bộ chủ động hướng dẫn, đồng hành với doanh nghiệp thì nơi đó môi trường đầu tư sôi động hơn. Ngược lại, chỉ cần thái độ né tránh, đùn đẩy trách nhiệm xuất hiện, doanh nghiệp sẽ mất niềm tin. Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương ngày càng gay gắt, sự khác biệt đôi khi không nằm ở ưu đãi thuế hay giá thuê đất, mà nằm ở chất lượng điều hành và tốc độ xử lý công việc.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, khả năng tiếp cận vốn cũng là vấn đề lớn. Dù dư nợ tín dụng trên địa bàn tăng gần 20%, song nhiều doanh nghiệp vẫn phản ánh khó tiếp cận các gói vay trung và dài hạn vì thiếu tài sản bảo đảm hoặc hồ sơ tài chính chưa đáp ứng yêu cầu. Điều này đặt ra yêu cầu cần phát triển mạnh hơn các quỹ bảo lãnh tín dụng, hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đồng thời nâng cao năng lực quản trị cho doanh nghiệp.

Một nền kinh tế muốn tăng trưởng nhanh và bền vững không thể chỉ trông chờ 100% vào các “đại bàng” FDI. Sức mạnh thực sự phải đến từ hàng chục nghìn doanh nghiệp nội địa đủ năng lực cạnh tranh, đủ khả năng thích ứng và đủ khát vọng vươn lên.

Phú Thọ đang đứng trước cơ hội lớn khi quy mô nền kinh tế liên tục mở rộng, hạ tầng được đầu tư mạnh và môi trường kinh doanh cải thiện tích cực. Để biến cơ hội thành động lực phát triển dài hạn, điều quan trọng nhất vẫn là khơi thông được nguồn lực của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Quang Nam