Kịp thời xác minh, kiến nghị và phối hợp trao giấy khai sinh cho trẻ em thuộc nhóm dễ bị tổn thương

Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ lợi ích công, bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương, VKSND khu vực 17 đã chủ động đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến cơ sở. Qua đó, đơn vị đã phát hiện, xác minh và kịp thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của hai trẻ em chưa được đăng ký khai sinh trên địa bàn xã Lạc Thủy.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, VKSND khu vực 17 phát hiện cháu Bùi Thanh Hoa, sinh ngày 15/9/2023, hiện đang học tại Trường Mầm non Đồng Tâm, xã Lạc Thủy và cháu Bùi Hải Dương, sinh ngày 5/6/2025, trú tại thôn Hồng Phong, xã Lạc Thủy chưa được đăng ký khai sinh theo quy định của pháp luật.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, đơn vị đã tiến hành xác minh, phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan làm rõ nguyên nhân. Kết quả cho thấy cả hai cháu đều chưa có giấy khai sinh, chưa đăng ký cư trú và chưa có thông tin định danh trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nguyên nhân xuất phát từ những vướng mắc liên quan đến tình trạng hôn nhân của cha, mẹ các cháu, khiến việc thực hiện thủ tục hộ tịch bị chậm trễ.

VKSND khu vực 17 xác minh trường hợp cháu Bùi Thanh Hoa đang học tại Trường Mầm non Đồng Tâm.

Việc chưa được đăng ký khai sinh đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyền nhân thân của trẻ em, đồng thời gây khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục và các chính sách an sinh xã hội. Trước thực trạng đó, VKSND khu vực 17 đã ban hành Kiến nghị số 07/KN-VKS-DS gửi UBND xã Lạc Thủy, đề nghị khẩn trương hoàn thiện thủ tục cấp giấy khai sinh và mã số định danh cá nhân cho hai cháu; rà soát toàn bộ các trường hợp trẻ em chưa được đăng ký khai sinh trên địa bàn; đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên giữa UBND xã, các cơ sở y tế, trường học và lực lượng công an nhằm kịp thời phát hiện, hỗ trợ những trường hợp tương tự.

Sau khi tiếp nhận kiến nghị, UBND xã Lạc Thủy đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn phối hợp chặt chẽ với gia đình hoàn thiện hồ sơ, thủ tục theo quy định. Ngày 8/6/2026, lễ trao giấy khai sinh cho hai cháu được tổ chức tại trụ sở UBND xã Lạc Thủy với sự tham dự của đại diện VKSND khu vực 17, lãnh đạo chính quyền địa phương, công an xã, nhà trường cùng gia đình các cháu.

Lãnh đạo UBND xã Lạc Thuỷ trao giấy khai sinh cho gia đình cháu Bùi Thanh Hoa.

Trong không khí ấm áp và đầy ý nghĩa, những tờ giấy khai sinh đầu tiên đã được trao tận tay gia đình hai cháu. Đây không chỉ là việc hoàn thiện một thủ tục hành chính mà còn là sự ghi nhận chính thức về mặt pháp lý đối với sự tồn tại của các em trong xã hội, mở ra cơ hội để các em được bảo đảm đầy đủ các quyền cơ bản của công dân theo quy định của pháp luật.

Đồng chí Lê Minh Tuyết - Phó Viện trưởng VKSND khu vực 17 nhấn mạnh: Giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc, là cơ sở pháp lý đầu tiên xác lập nhân thân của mỗi công dân, bảo đảm quyền có họ tên, quốc tịch và được Nhà nước bảo hộ. Việc kịp thời đăng ký khai sinh cho trẻ em không chỉ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các em mà còn góp phần thực hiện hiệu quả các chính sách an sinh xã hội, bảo đảm quyền con người ngay từ khi trẻ được sinh ra.

Sự vào cuộc chủ động của VKSND khu vực 17 cùng sự phối hợp trách nhiệm của chính quyền địa phương đã giúp hai trẻ em thuộc nhóm dễ bị tổn thương được bảo đảm quyền nhân thân cơ bản theo quy định của pháp luật. Đây là minh chứng sinh động cho tinh thần của Nghị quyết số 205/2025/QH15, khẳng định vai trò của Viện Kiểm sát không chỉ thực hiện chức năng công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp mà còn là thiết chế bảo vệ pháp luật, bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, đặc biệt đối với những người yếu thế trong xã hội.

Từ một vụ việc cụ thể, ý nghĩa nhân văn của Nghị quyết số 205/2025/QH15 đã được hiện thực hóa bằng những hành động thiết thực. Qua đó góp phần lan tỏa trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc chăm lo, bảo vệ trẻ em, bảo đảm mọi công dân đều được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản và không ai bị bỏ lại phía sau.

Đinh Thắng