Lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Hang xóm Trại và Mái đá làng Vành

Ngày 19/11/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2531/QĐ-TTg phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích khảo cổ quốc gia đặc biệt Hang xóm Trại và Mái đá làng Vành, tỉnh Phú Thọ.

Theo quyết định, phạm vi nghiên cứu lập quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính của 8 xã: Ngọc Sơn, Quyết Thắng, Thượng Cốc, Lạc Sơn, Đại Đồng, Yên Phú, Mường Vang và Nhân Nghĩa, với diện tích khoảng 58.746ha - không gian gắn với quá trình hình thành, phát triển “Văn hóa Hòa Bình” và trung tâm Mường Vang xưa của người Mường.

Hang xóm Trại, xã Mường Vang

Quy mô lập quy hoạch rộng 7,213ha, bao gồm toàn bộ khu vực bảo vệ, các điểm di tích đã khoanh vùng theo Quyết định 694/QĐ-TTg và phần mở rộng di tích Mái đá làng Vành. Ranh giới quy hoạch được xác định cụ thể theo từng khu vực Hang xóm Trại và Mái đá làng Vành, bảo đảm phù hợp với hiện trạng địa hình, dân cư và yêu cầu bảo tồn di tích.

Mái đá Làng Vành, xã Yên Phú

Mục tiêu của quy hoạch nhằm bảo tồn, tu bổ, phục hồi toàn diện Di tích khảo cổ quốc gia đặc biệt, giữ gìn các giá trị tiêu biểu của cư dân văn hóa Hòa Bình; xác định cơ sở khoa học và pháp lý cho công tác quản lý, đầu tư, phát huy di sản gắn với phát triển du lịch, văn hóa; đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân địa phương.

Nhiệm vụ quy hoạch tập trung khảo sát, đánh giá hiện trạng di tích; phân tích giá trị khảo cổ, cảnh quan, môi trường; xác định đặc trưng, giá trị nổi bật của các di tích; nhận diện quan điểm bảo tồn - phát huy; xác định ranh giới bảo vệ; đề xuất định hướng không gian kiến trúc, cảnh quan và giải pháp bảo tồn, tu bổ, phục hồi phù hợp với từng hạng mục.

Hang xóm Trại và Mái đá làng Vành được xem là những di tích tiêu biểu bậc nhất của nền “Văn hóa Hòa Bình”, mang giá trị lớn về lịch sử, văn hóa, khảo cổ và có tiềm năng phát triển thành điểm du lịch nghiên cứu, trải nghiệm đặc sắc của tỉnh Phú Thọ và khu vực.

Hương Lan