Mở lối cho kinh tế xanh vùng trung du

Chè không chỉ là cây trồng gắn bó với người dân trung du qua bao thế hệ, mà còn là “hồn cốt” của một vùng đất xanh mướt, yên bình. Những đồi chè trập trùng, mềm mại như sóng đã vẽ nên bức tranh đặc trưng của Phú Thọ. Hôm nay, từ “vàng xanh” của nông nghiệp, cây chè đang được đánh thức thêm giá trị mới - trở thành điểm tựa để phát triển du lịch, mở ra hướng đi bền vững cho vùng trung du.

Nhiều sản phẩm của HTX Sản xuất chè an toàn Long Cốc đạt OCOP 4 sao.

Đánh thức “vàng xanh”

Từ lâu, chè không chỉ là cây trồng quen thuộc mà còn là sinh kế chính của người dân trung du Phú Thọ. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi về đất đai, khí hậu cùng kinh nghiệm canh tác tích lũy, cây chè đã phát triển mạnh theo hướng sản xuất hàng hóa. Toàn tỉnh hiện có khoảng 14,5 nghìn ha chè, trong đó hơn 95% diện tích là giống năng suất, chất lượng cao. Sự đa dạng về giống chè, từ các giống phục vụ chế biến chè đen xuất khẩu đến các giống đặc sản như Kim Tuyên, Bát Vân Tiên, Ô long... đã tạo nên nguồn nguyên liệu phong phú, đáp ứng nhiều phân khúc thị trường.

Không dừng lại ở giá trị kinh tế, những đồi chè xanh mướt còn góp phần tạo nên cảnh quan đặc trưng của vùng trung du - một “bức tranh thủy mặc” làm say lòng du khách. Từ đó, cây chè dần được nhìn nhận như một tài nguyên du lịch giàu tiềm năng.

Tại xã Long Cốc, mô hình kết hợp giữa sản xuất chè và du lịch trải nghiệm đang mở ra hướng đi mới. Những đồi chè nơi đây được ví như “Vịnh Hạ Long trên cạn”, thu hút đông đảo du khách và nhiếp ảnh gia. Đến với Long Cốc, du khách không chỉ ngắm cảnh mà còn được trải nghiệm hái chè, xem quy trình sao chè truyền thống, thưởng thức chè tại chỗ và mua về làm quà.

Ông Nguyễn Xuân Việt - Chủ tịch UBND xã Long Cốc cho biết: Hiện địa phương có gần 1.000 ha chè, trong đó phần lớn đã cho thu hoạch với năng suất ổn định. Đáng chú ý, hơn 700 ha được sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn như VietGAP, hữu cơ. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp. Các mô hình homestay cũng dần hình thành, bước đầu thu hút hàng nghìn lượt khách mỗi năm. Dù con số chưa lớn, nhưng đã cho thấy hiệu quả bước đầu của mô hình “hai trong một” - vừa phát triển kinh tế nông nghiệp, vừa khai thác du lịch. Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030, Đồi chè Long Cốc được công nhận điểm du lịch cấp tỉnh, định vị là điểm đến du lịch xanh hấp dẫn, thân thiện và bền vững với năng lực tiếp đón tối thiểu 50.000 lượt khách/năm; hình thành hệ thống lưu trú với 100 phòng nghỉ khép kín và 10 phòng cộng đồng đạt tiêu chuẩn.

Cùng với Long Cốc, nhiều địa phương trong tỉnh đang từng bước đưa cây chè vào các hoạt động du lịch. Các tour, tuyến tham quan vùng chè được xây dựng, kết nối với các điểm du lịch sinh thái, góp phần đa dạng hóa sản phẩm và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Hướng tới thương hiệu chè gắn với du lịch bền vững

Sự vào cuộc mạnh mẽ của các cấp, các ngành, địa phương và truyền thông đã quảng bá hình ảnh đẹp về đồi chè độc đáo vùng trung du. Hiện tại du lịch đồi chè đang trở thành xu hướng được khách du lịch đón nhận tích cực. Nắm bắt nhu cầu, xu thế và tranh thủ khai thác tiềm năng tự nhiên sẵn có, ngành Du lịch đã khảo sát, giới thiệu các tour, tuyến du lịch gắn với vùng chè để phục vụ khách tham quan; dần hình thành các điểm dừng chân tham quan đồi chè xã Long Cốc, Minh Đài, Địch Quả trong tour du lịch liên kết với Vườn Quốc gia Xuân Sơn. Đồng thời, thông qua các hội chợ triển lãm khu vực, ngành Du lịch đã quảng bá rộng rãi sản phẩm chè Phú Thọ.

Các đồi chè ở xã Minh Đài thu hút đông đảo bạn trẻ đến checkin, chụp ảnh.

Để phát triển du lịch từ cây chè không đơn thuần chỉ nằm ở chỗ khai thác, xây dựng điểm tham quan tại chỗ mà cần biến các sản phẩm từ cây chè phục vụ du lịch. Nhất quán quan điểm đó, tỉnh đã chỉ đạo các ngành, địa phương thực hiện đồng bộ giải pháp phát triển ngành chế biến chè. Hiện, toàn tỉnh có gần 100 sản phẩm chè đạt tiêu chuẩn OCOP, trong đó có nhiều sản phẩm 4 sao, 5 sao, cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong tư duy sản xuất, chế biến và xây dựng thương hiệu.

Thời gian tới, để khai thác hiệu quả cây chè phục vụ du lịch, cần sự vào cuộc mạnh mẽ, đồng bộ của các cấp chính quyền, người dân và doanh nghiệp sản xuất chè trong việc tạo lập, phát triển, giữ vững nhãn hiệu “Chè Phú Thọ” cho sản phẩm chè của toàn tỉnh; thiết lập các cơ chế bảo hộ, xây dựng cơ sở pháp lý trong kiểm soát chất lượng sản phẩm đảm bảo để cung cấp cho thị trường, trong đó có thị trường du lịch.

Đồng thời để cây chè trở thành sản phẩm du lịch, cần vận động, khuyến khích các doanh nghiệp kinh doanh chè đầu tư xây dựng các điểm tham quan đồi chè kết hợp với nhà máy sản xuất, phòng trưng bày, thưởng thức và mua sản phẩm; mở rộng hệ thống bán, giới thiệu sản phẩm ra ngoài vùng trồng, sản xuất, tập trung ở các khu du lịch nhằm tạo ấn tượng và trở thành địa chỉ tin cậy đáp ứng, kích thích nhu cầu đối với du khách. Song song với đó, đẩy mạnh giới thiệu cây chè, sản phẩm chè trong các sự kiện xúc tiến thương mại, du lịch trong và ngoài nước, tiến tới tổ chức lễ hội chè thường niên giúp du khách, đối tác dễ dàng nhận diện thương hiệu, liên kết tiêu thụ sản phẩm...

Từ những đồi chè xanh mướt, một hướng phát triển mới đang dần hình thành. Khi nông nghiệp gắn kết với du lịch, không chỉ tạo thêm sinh kế cho người dân mà còn góp phần lan tỏa hình ảnh vùng đất trung du giàu bản sắc. Cây chè, vì thế, đang từng bước khẳng định vai trò là “cầu nối xanh” đưa Phú Thọ đến gần hơn với du khách bốn phương.

Lệ Oanh