Mường Động bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Mường Động là một trong bốn vùng Mường lớn của khu vực Hòa Bình, nơi hội tụ những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc được các thế hệ gìn giữ và trao truyền qua nhiều đời. Với cộng đồng gồm bốn dân tộc Mường, Dao, Kinh, Thái cùng sinh sống, trong đó dân tộc Mường chiếm trên 90% dân số, vùng đất này không chỉ giàu truyền thống lịch sử, văn hóa mà còn mang đậm sắc màu văn hóa của các dân tộc. Nhận thức rõ giá trị đó, cấp ủy, chính quyền xã Mường Động triển khai nhiều giải pháp thiết thực nhằm bảo tồn, phát huy di sản văn hóa, từng bước đưa các giá trị truyền thống trở thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Phụ nữ xã Mường Động biểu diễn bài “Múa bông” truyền thống của dân tộc Mường.

Một trong những hoạt động để lại dấu ấn trong lĩnh vực văn hóa - thể thao mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc của xã Mường Động năm 2026 là giải bóng đá nữ. Đây là địa phương đầu tiên trên địa bàn tỉnh tổ chức Giải bóng đá nữ dân tộc năm 2026. Tham gia giải có 21 đội bóng đến từ các thôn và phụ nữ Công an xã. Trong 2 ngày (từ 7 - 8/10), với tinh thần thể thao, đoàn kết và quyết tâm cao, các nữ vận động viên đã mang đến những pha tranh bóng quyết liệt, những tình huống phối hợp đẹp mắt và nhiều bàn thắng hấp dẫn, thu hút đông đảo cán bộ, Nhân dân theo dõi, cổ vũ.

Điểm đặc biệt của giải đấu là hình ảnh các nữ vận động viên trong trang phục truyền thống của đồng bào các dân tộc trên địa bàn cùng ra sân thi đấu. Những bộ váy dân tộc nhiều màu sắc hòa cùng không khí sôi động trên sân bóng tạo nên nét đẹp riêng, vừa khỏe khoắn, năng động, vừa đậm đà bản sắc văn hóa địa phương. Sự kết hợp giữa tinh thần thể thao hiện đại và vẻ đẹp trang phục truyền thống đã góp phần quảng bá hình ảnh, bản sắc văn hóa địa phương đến đông đảo Nhân dân, qua đó tăng cường giao lưu, đoàn kết giữa các thôn trên địa bàn xã.

Trước đó, hướng đến mục tiêu bảo tồn và phát huy các môn thể thao dân tộc, tháng 4/2026, xã Mường Động tổ chức Đại hội Thể dục thể thao lần thứ Nhất năm 2026. Đại hội đã diễn ra nội dung thi đấu của 5 bộ môn thể thao, trong đó có đến 4/5 bộ môn là các môn thể thao dân tộc gồm: Bắn nỏ, kéo co, đẩy gậy, ném còn. Việc tổ chức thi đấu các bộ môn thể thao dân tộc không chỉ thúc đẩy phong trào rèn luyện thể dục thể thao trong Nhân dân mà còn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị các bộ môn thể thao dân tộc.

Bộ môn bắn nỏ trong Đại hội TDTT xã Mường Động lần thứ Nhất thu hút sự tham gia, cổ vũ của đông đảo Nhân dân trên địa bàn xã.

Hoạt động bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc truyền thống còn được xã Mường Động triển khai sâu rộng trong các trường học. Mô hình Câu lạc bộ bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc hay Ngày hội “Chúng em sáng tạo STEM gắn với bản sắc văn hóa dân tộc Mường” đã tạo nên những sân chơi bổ ích, góp phần giáo dục thế hệ trẻ về bản sắc, niềm tự hào và tình yêu đối với văn hóa dân tộc mình.

Các hội đoàn thể trên địa bàn xã cũng tích cực triển khai xây dựng và nhân rộng các mô hình bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Đồng chí Bùi Thị Thúy - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) xã Mường Động cho biết: Chi hội Phụ nữ các thôn trên địa bàn đã tích cực triển khai và ra mắt các mô hình như “Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Dao”, “Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Mường”... Các mô hình được thành lập với mục tiêu tuyên truyền, vận động hội viên phụ nữ tích cực gìn giữ và phát huy những nét đẹp trong văn hóa truyền thống của dân tộc mình như trang phục, tiếng nói, các làn điệu dân ca, phong tục, tập quán tốt đẹp, nghề thêu, may trang phục truyền thống và các giá trị văn hóa đặc sắc khác. Qua đó góp phần giáo dục thế hệ trẻ về lòng tự hào dân tộc, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa. Hội LHPN xã cũng khuyến khích chị em mặc trang phục dân tộc khi tham gia các sự kiện, hoạt động đồng diễn; chọn lựa biểu diễn các tiết mục hát múa dân tộc truyền thống.

Đồng chí Nguyễn Đình Chính - Phó Chủ tịch UBND xã Mường Động cho biết: Xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc luôn được xã Mường Động quan tâm gắn với các phong trào thi đua và nhiệm vụ phát triển kinh tế - văn hóa xã hội của địa phương. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” được triển khai sâu rộng, thu hút sự hưởng ứng tích cực của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân. Việc xây dựng gia đình văn hóa, khu dân cư văn hóa, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội được chú trọng, góp phần hình thành môi trường văn hóa lành mạnh trong cộng đồng. Những kết quả đạt được thể hiện rõ qua các con số cụ thể: Toàn xã có 4.677/5.624 hộ đạt danh hiệu gia đình văn hóa, chiếm 83,2%; 100% thôn được công nhận đạt chuẩn khu dân cư văn hóa. 100% thôn đều có nhà văn hóa được đầu tư trang thiết bị, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng, hội họp, giao lưu văn nghệ và tổ chức các hoạt động thể dục thể thao. Đây không chỉ là thiết chế văn hóa cơ sở mà còn là không gian quan trọng để Nhân dân gặp gỡ, giao lưu, gìn giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống của dân tộc.

Dương Liễu