Nâng cao chất lượng đào tạo nghề lao động nông thôn

Công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn (LĐNT) trên địa bàn tỉnh những năm qua từng bước chuyển từ đào tạo theo khả năng sang đào tạo theo nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động. Từ việc chú trọng các nghề nông nghiệp truyền thống, tỉnh đã từng bước mở rộng đào tạo nghề gắn với chuyển dịch cơ cấu kinh tế, xây dựng nông thôn mới và nâng cao thu nhập cho người dân.

Trung tâm GDNN-GDTX Lâm Thao đào tạo nghề pha chế đồ uống.

Giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã ban hành nhiều chương trình, kế hoạch nhằm đẩy mạnh đào tạo nghề cho LĐNT. Trên cơ sở triển khai các kế hoạch của UBND tỉnh và các sở, ngành, hoạt động đào tạo nghề nông nghiệp được tổ chức khá đồng bộ, từng bước đáp ứng nhu cầu học nghề của người dân và yêu cầu phát triển sản xuất tại địa phương. Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, 5 năm qua, toàn tỉnh đã tổ chức được 881 lớp đào tạo nghề nông nghiệp cho LĐNT với hơn 25.600 lượt người tham gia. Trong đó, mở 407 lớp dạy nghề trồng trọt, 426 lớp chăn nuôi và 48 lớp nuôi trồng thủy sản. Hơn 80% lao động sau đào tạo có việc làm hoặc tự tạo việc làm. Đào tạo nghề đã góp phần hình thành các mô hình kinh tế hiệu quả, tạo việc làm ổn định cho LĐNT. Không ít lao động sau học nghề đã mạnh dạn phát triển kinh tế hộ, tham gia các tổ hợp tác, hợp tác xã hoặc liên kết với doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Những năm gần đây, hệ thống giáo dục nghề nghiệp (GDNN) của tỉnh tiếp tục được củng cố, mở rộng. Năm 2025, toàn tỉnh đã đào tạo hơn 51.500 học sinh, sinh viên và học viên. Trong đó, đào tạo trình độ trung cấp chiếm tỷ lệ lớn với hơn 22.400 người; đào tạo cao đẳng hơn 11.400 người; đào tạo sơ cấp và dưới 3 tháng hơn 17.600 người. Trong số các nhóm ngành đào tạo, ngành nông - lâm nghiệp thu hút khá nhiều học viên theo học.

Tuy nhiên, công tác đào tạo nghề nông thôn vẫn còn không ít khó khăn, hạn chế. Mạng lưới cơ sở GDNN còn phân tán; quy mô đào tạo ở một số đơn vị còn nhỏ lẻ, ngành nghề đào tạo trùng lặp. Cơ sở vật chất, trang thiết bị tại nhiều nơi thiếu đồng bộ; một số thiết bị chưa được khai thác hiệu quả. Việc gắn kết giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp, hợp tác xã chưa thật chặt chẽ. Công tác dự báo nhu cầu nhân lực ở một số lĩnh vực hạn chế dẫn tới tình trạng đào tạo chưa sát nhu cầu thực tế. Một bộ phận LĐNT còn tâm lý ngại học nghề hoặc chưa mạnh dạn chuyển đổi nghề nghiệp. Mức hỗ trợ học nghề cho người dân hiện còn thấp, chưa đáp ứng yêu cầu tổ chức lớp học và chưa tạo sức hút đối với người lao động. Đây cũng là nguyên nhân khiến công tác đào tạo nghề ở một số địa phương gặp khó khăn.

Trước yêu cầu phát triển mới, việc triển khai chương trình “Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến năm 2030” là cần thiết với nhiều mục tiêu và giải pháp cụ thể. Theo kế hoạch, giai đoạn 2026 - 2030, toàn tỉnh phấn đấu hỗ trợ đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng kỹ năng nghề cho khoảng 76.500 LĐNT, bình quân mỗi năm khoảng 15.300 lao động. Trong đó, đào tạo nghề phi nông nghiệp chiếm khoảng 70%, còn lại là nghề nông nghiệp và phát triển ngành nghề nông thôn. Tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo đạt từ 85% trở lên.

Để đạt mục tiêu trên, cần đổi mới toàn diện nội dung, phương thức đào tạo nghề theo hướng hiện đại, linh hoạt và gắn với nhu cầu thị trường lao động. Các ngành nghề đào tạo sẽ được rà soát, cập nhật phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội từng vùng, từng địa phương. Một trong những định hướng quan trọng là tăng cường đào tạo các nghề phục vụ nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp số, cơ giới hóa đồng bộ, phát triển kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số trong nông nghiệp. Đồng thời chú trọng đào tạo nông dân chuyên nghiệp, đội ngũ quản trị hợp tác xã hiện đại và lao động có khả năng tham gia chuỗi giá trị sản xuất. Tỉnh cũng đặt trọng tâm đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị đào tạo theo hướng hiện đại hóa, số hóa, phát triển chương trình, giáo trình gắn với thực tiễn sản xuất và yêu cầu của doanh nghiệp. Các mô hình liên kết giữa cơ sở GDNN với doanh nghiệp, hợp tác xã, trung tâm dịch vụ việc làm tiếp tục được đẩy mạnh nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo và giải quyết việc làm sau học nghề.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền, tư vấn hướng nghiệp cho LĐNT sẽ được tăng cường nhằm thay đổi nhận thức về học nghề, khởi nghiệp và chuyển đổi việc làm. Tỉnh sẽ ưu tiên hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người dân tộc thiểu số, người khuyết tật và lao động ở vùng khó khăn.

Đào tạo nghề cho LĐNT không chỉ là nhiệm vụ an sinh xã hội mà còn là giải pháp quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững. Với những định hướng cụ thể, đồng bộ và sát thực tiễn, toàn tỉnh đang từng bước nâng cao chất lượng đào tạo nghề, tạo nền tảng để người LĐNT thích ứng với thị trường lao động mới, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.

Hồng Nhung