Nâng cao nhận thức pháp luật cho thanh, thiếu niên

Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh, thiếu niên luôn được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng lối sống lành mạnh cho thế hệ trẻ. Tuy nhiên, đây cũng là đối tượng có tâm lý dễ biến động, thiếu kinh nghiệm sống, khả năng tự bảo vệ bản thân còn hạn chế, do đó, nếu không có phương pháp phù hợp thì việc tuyên truyền khó đạt hiệu quả.

Nhận thức rõ điều đó, những năm qua, các cấp bộ Đoàn, Hội, Đội trong tỉnh đã không ngừng đổi mới nội dung, đa dạng hình thức, xây dựng nhiều mô hình tuyên truyền sáng tạo, gần gũi, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, hạn chế vi phạm trong thanh, thiếu niên.

Một trong những mô hình tiêu biểu, phát huy hiệu quả rõ nét là “Kịch tương tác”. Thông qua hình thức sân khấu hóa, các tiểu phẩm ngắn với nội dung tuyên truyền về phòng, chống tội phạm, ma túy, mua bán người, bạo lực học đường... được dàn dựng sinh động, gắn với tình huống thực tế tại từng địa phương.

Thông qua mỗi tiểu phẩm, kiến thức pháp luật được chuyển tải đến thanh, thiếu niên không còn khô cứng mà trở nên dễ hiểu, dễ nhớ, dễ vận dụng. Từ năm 2024 đến nay, toàn tỉnh đã thành lập 18 đội kịch tương tác tại các tổ chức Đoàn, thu hút 360 thành viên thường xuyên tham gia hoạt động.

Việc tổ chức phiên tòa giả định của đội “Chiến binh Áo xanh” góp phần nâng cao nhận thức pháp luật cho thanh, thiếu niên.

Bên cạnh đó, mô hình đội “Chiến binh Áo xanh” tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh, thiếu niên có tính sáng tạo và lan tỏa. Nội dung tuyên truyền được tập trung vào các lĩnh vực như: an toàn giao thông; phòng, chống ma túy; bạo lực học đường; tội phạm công nghệ cao; quyền và nghĩa vụ công dân... Các thông điệp được truyền tải bằng ngôn ngữ gần gũi, sinh động thông qua phim ngắn, kịch tình huống, video clip, infographics, hội nghị chuyên đề và các hoạt động ngoại khóa, giúp người nghe dễ tiếp nhận, ghi nhớ.

Điểm đột phá của mô hình là sự phối hợp chặt chẽ giữa tổ chức Đoàn với lực lượng công an, ngành Tòa án, Tư pháp trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Đồng thời, áp dụng thành tựu khoa học công nghệ để đẩy mạnh tuyên truyền trực tiếp kết hợp trực tuyến trên các nền tảng mạng xã hội, góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận, tăng tính tương tác, khắc phục sự khô khan trong tuyên truyền pháp luật. Thời gian qua, đội “Chiến binh Áo xanh” đã phối hợp tổ chức hàng trăm buổi ngoại khóa tuyên truyền pháp luật cho học sinh, sinh viên, đoàn viên thanh niên tại nhiều địa phương trong tỉnh.

Lực lượng công an phối hợp với tổ chức Đoàn trong các trường và cơ sở tổ chức tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức pháp luật cho học sinh.

Song song với các mô hình điểm, tổ chức Đoàn các cấp còn chú trọng tuyên truyền, hướng dẫn thi hành Luật Thanh niên; phổ biến Luật Trẻ em; Luật Giao thông đường bộ; Luật Hôn nhân và Gia đình; Luật Bảo hiểm Xã hội; đẩy mạnh các hoạt động hưởng ứng Năm An toàn giao thông; Tháng An toàn giao thông; tuyên truyền phòng, chống pháo nổ, tệ nạn xã hội, xâm hại trẻ em; trang bị kỹ năng phòng chống đuối nước, tai nạn, thương tích; kỹ năng thoát hiểm cho thanh, thiếu nhi với nhiều hình thức phong phú, phù hợp từng nhóm đối tượng.

Từ năm 2021 đến nay, các cấp bộ Đoàn trong tỉnh đã tổ chức hơn 2.600 hội nghị tập huấn, chuyên đề, hội thi, diễn đàn, liên hoan tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, thu hút trên 146.000 lượt đoàn viên, thanh niên tham gia. Nhiều cuộc thi tìm hiểu nghị quyết, chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước được triển khai hiệu quả. Cuộc vận động “Mỗi ngày một tin tốt, mỗi tuần một câu chuyện đẹp” được duy trì rộng khắp trên các trang thông tin của Đoàn, Hội, góp phần lan tỏa những giá trị tích cực, định hướng lối sống lành mạnh cho thanh, thiếu niên.

Ngoài ra, các câu lạc bộ phòng, chống tệ nạn xã hội, tuyên truyền pháp luật tiếp tục được duy trì và đổi mới hoạt động; nhiều mô hình thiết thực được triển khai như “Cổng trường an toàn giao thông”, “Khu dân cư không có thanh thiếu niên mắc tệ nạn xã hội”, diễn đàn “Tuổi trẻ nói không với bạo lực học đường”, “Ngày hội tuổi trẻ học tập, nghiên cứu pháp luật”, lễ phát động “Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ”...

Theo đồng chí Bùi Đức Giang – Bí thư Tỉnh đoàn: Hiện nay, tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật và phạm tội có xu hướng gia tăng, cùng với đó là tình trạng trẻ hóa của các loại tội phạm hình sự. Trước những vấn đề đặt ra, cùng với những giải pháp đảm bảo an ninh trật tự thì công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật được tổ chức Đoàn các cấp trong tỉnh quan tâm thực hiện.

Việc đa dạng hóa nội dung và hình thức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật đã góp phần quan trọng trong việc định hướng tư tưởng, lối sống, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho đoàn viên, thanh niên; đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục của tổ chức Đoàn.

Thời gian tới, các cấp bộ Đoàn sẽ tiếp tục chú trọng xây dựng đội ngũ báo cáo viên năng động, tâm huyết, am hiểu pháp luật; đồng thời nghiên cứu, triển khai thêm những mô hình tuyên truyền trực quan, sinh động, phù hợp với từng đối tượng, địa bàn, góp phần xây dựng lớp thanh niên có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật.

Lệ Oanh