Ngăn ngừa cháy rừng mùa nắng nóng

Theo dự báo, từ tháng 5/2026, hiện tượng El Nino có dấu hiệu xuất hiện trở lại, khiến nắng nóng gay gắt, hanh khô kéo dài trên diện rộng, làm gia tăng nguy cơ cháy rừng ở mức rất cao. Thực tế, trong tháng 5 và nửa đầu tháng 6, trên địa bàn tỉnh đã liên tiếp xảy ra các vụ cháy rừng, cho thấy nguy cơ cháy rừng vẫn đang hiện hữu và có thể tiếp tục diễn biến phức tạp trong thời gian tới.

Cụ thể, vào 11 giờ 15 phút ngày 16/5, xảy ra vụ cháy rừng tại khu đồi thuộc xóm Vành, xã Yên Phú. Tiếp đó, trong các ngày 25 và 26/5, xảy ra các vụ cháy tại khu vực núi Thằn Lằn, phường Xuân Hòa và khu vực rừng giáp ranh giữa xã Lạc Sơn với xã Yên Phú.

Khu vực rừng bị cháy ngày 16/05/2026 tại xóm Vành, xã Yên Phú.

Gần đây nhất, khoảng 18 giờ ngày 3/6, một vụ cháy rừng xảy ra tại khu vực núi đá thuộc tiểu khu 10, quần thể Vườn quốc gia Cúc Phương, thuộc xóm Tân Thành, xã Yên Trị. Với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, lực lượng Công an, Kiểm lâm, chính quyền địa phương cùng người dân đã phối hợp triển khai đồng bộ các biện pháp khống chế đám cháy, ngăn không để cháy lan. Đến khoảng 21 giờ 30 phút cùng ngày, đám cháy được dập tắt hoàn toàn.

Lực lượng Công an và quần chúng nhân dân tham gia khống chế vụ cháy rừng xảy ra tại khu vực giáp ranh giữa xã Yên Phú và khu Mường Vôi, xã Lạc Sơn ngày 26/5.

Các vụ cháy rừng xảy ra trong thời gian qua không gây thiệt hại về người, song đã làm cháy khoảng 5,6 ha rừng và thảm thực bì. Qua phân tích của các cơ quan chức năng, bên cạnh các yếu tố tự nhiên như sét đánh, nhiều vụ cháy rừng xảy ra do nguyên nhân chủ quan từ con người. Sự thiếu ý thức, bất cẩn trong sinh hoạt và sản xuất như đốt nương, xử lý thực bì không đúng quy trình, vứt tàn thuốc lá khi đi rừng hoặc sử dụng lửa để săn bắt động vật, lấy mật ong đã trở thành nguyên nhân gây ra nhiều vụ cháy. Trong điều kiện thảm thực bì khô hanh và gió lớn, ngọn lửa có thể nhanh chóng lan rộng, vượt ngoài khả năng kiểm soát ban đầu.

Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Xuân Sơn Hoàng Anh Vũ cho biết, để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn cháy rừng, đơn vị đã tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định về bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng; thường xuyên nhắc nhở người dân, du khách nâng cao ý thức, chấp hành nghiêm các quy định khi hoạt động trong và ven rừng. Đồng thời, lực lượng kiểm lâm duy trì công tác tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi có nguy cơ gây cháy, góp phần bảo vệ an toàn diện tích rừng đặc dụng trên địa bàn.

Lực lượng Công an, Kiểm Lâm cùng quần chúng nhân dân phối hợp tuần tra, bảo vệ rừng và phòng, chống cháy rừng trên địa bàn xã Lai Đồng.

Nhằm bảo vệ tài nguyên rừng, tài sản và tính mạng của Nhân dân, Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ (Công an tỉnh) khuyến cáo người dân tuyệt đối không mang lửa, chất nổ, chất dễ cháy vào rừng; không hút thuốc hoặc vứt tàn thuốc bừa bãi khi đi qua hay làm việc trong rừng. Nghiêm cấm hành vi tự ý đốt nương rẫy, đồng ruộng, cỏ rác gần bìa rừng trong thời điểm nắng nóng cao điểm; không sử dụng lửa để săn bắt động vật hoặc lấy mật ong trong các khu rừng cấm, rừng phòng hộ.

Trường hợp cần đốt xử lý thực bì phục vụ trồng rừng, người dân phải báo cáo và được sự đồng ý của trưởng khu dân cư hoặc kiểm lâm địa bàn. Các cơ quan, doanh nghiệp và hộ gia đình được giao quản lý rừng cần chủ động phát quang, thu dọn thực bì, xây dựng đường băng cản lửa, tạo khoảng cách an toàn giữa các khu vực rừng.

Khi phát hiện khói hoặc lửa xuất hiện trong rừng, người dân cần nhanh chóng thông báo cho chính quyền địa phương, cơ quan kiểm lâm gần nhất hoặc gọi số điện thoại 114 để kịp thời huy động lực lượng xử lý ngay khi đám cháy mới phát sinh. Lực lượng tại chỗ cần triển khai các biện pháp khoanh vùng, tạo đường cản lửa nhằm ngăn cháy lan; sử dụng máy bơm nước, bình chữa cháy, vải dập lửa đối với các đám cháy nhỏ hoặc khống chế khu vực rìa đám cháy.

Công tác bảo vệ rừng trong mùa nắng nóng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Công an, Kiểm lâm, Quân đội, chính quyền địa phương và các chủ rừng theo phương châm “4 tại chỗ”. Bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của các lực lượng chức năng, ý thức trách nhiệm và sự tự giác của mỗi người dân chính là yếu tố quan trọng, góp phần ngăn ngừa cháy rừng, bảo vệ màu xanh và hệ sinh thái rừng trên địa bàn tỉnh.

Huy Thắng