Phẩm vật làng Cổ Tích

Không cầu kỳ, hoa mỹ, những sản phẩm của Cơ sở sản xuất bánh Lang Liêu - đặc sản Đền Hùng (thôn Cổ Tích, xã Hy Cương) kết tinh từ hương vị mộc mạc, thuần khiết của nông sản truyền thống, thăng hoa qua bàn tay khéo léo của người thợ lành nghề và ngân vang âm hưởng truyền thuyết thời đại Hùng Vương dựng nước. Không chỉ là món ăn quen thuộc, sản vật du lịch giá trị, trong mỗi chiếc bánh còn lắng đọng biểu tượng văn hóa trao truyền từ cội nguồn dân tộc cùng câu chuyện nhân văn về đạo lý hiếu nghĩa và triết lý kinh doanh bền vững trên Đất Tổ.

Nhân viên quầy giới thiệu sản phẩm quảng bá bánh giầy Lang Liêu tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng.

“Quốc bánh” từ truyền thuyết

Người Việt Nam mấy ai không biết đến câu chuyện Hoàng tử Lang Liêu hiếu thuận, nhờ thần linh chỉ bảo đã làm bánh chưng, bánh giầy dâng vua cha và được truyền ngôi báu. Những chiếc bánh mộc mạc kết tinh từ hạt ngọc của đất trời, từ bàn tay khéo léo và tấm lòng thành kính của con cháu đã trở thành vật phẩm dâng cúng tổ tiên, món ăn không thể thiếu trong mỗi dịp lễ, Tết của người Việt. Kế thừa và phát huy phẩm vật trao truyền của cha ông, nhiều năm nay, Cơ sở sản xuất bánh Lang Liêu - đặc sản Đền Hùng đã duy trì sản xuất bánh chưng, bánh giầy phục vụ du khách tham quan, dâng hương tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng và cung cấp cho thị trường trong cả nước theo đơn đặt hàng.

Vừa hoàn thiện đơn hàng 550 chiếc bánh chưng và 1.000 bánh giầy phục vụ Giải Golf Cúp Hùng Vương “Hào Khí Văn Lang” năm 2026, ông Đào Văn Long - chủ cơ sở phấn khởi chia sẻ: Làm nghề hơn 20 năm, thật vui khi bánh chưng, bánh giầy ngày càng được nhiều khách hàng biết đến và trân trọng. Giáp Tết cổ truyền và trong những ngày Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng, chúng tôi liên tục nhận được đơn đặt hàng trước của du khách thập phương, làm không kịp để giao. “Quốc bánh” ngày càng khẳng định vị thế là niềm tự hào của những người giữ nghề như chúng tôi.

Sinh ra và lớn lên dưới chân núi Nghĩa Lĩnh linh thiêng, nhiều năm trước, nhận thấy nhu cầu của du khách hành hương về Đền Hùng, mỗi mùa lễ hội, ông Long lại tìm đến nhiều địa phương để nhập các sản phẩm đặc sản mang về phục vụ khách. Tuy nhiên, càng làm ăn thuận lợi, ông càng trăn trở: Sống trên đất phát tích dân tộc, gắn với truyền thuyết Lang Liêu thì phải có trách nhiệm giữ gìn và phát huy giá trị thương hiệu từ chính sản vật của cội nguồn. Năm 2005, ông quyết định đầu tư xây dựng cơ sở chế biến bánh truyền thống, học hỏi kinh nghiệm từ các nghệ nhân, thuê thợ có tay nghề cao để sản xuất. Từ đó, du khách hành hương về Đền Hùng bắt đầu biết đến các sản phẩm mang thương hiệu: Bánh chưng Lang Liêu, bánh giầy Lang Liêu, bánh sắn đặc sản Đất Tổ, bánh củ mài Cổ Tích nướng, bánh củ mài Cổ Tích dẻo, bánh chè lam Cổ Tích... Những sản phẩm mới nghe tên đã gợi lên hương vị mộc mạc của làng quê và âm hưởng sâu lắng của truyền thuyết thời đại Hùng Vương.

Nâng tầm thương hiệu

Mỗi năm cơ sở tiêu thụ khoảng 10-20 tấn nguyên liệu. Những ngày cao điểm, từ xưởng sản xuất đến quầy giới thiệu sản phẩm cần tới 30-40 lao động tham gia chế biến và phục vụ, góp phần tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương. Đến nay, bánh giầy Lang Liêu và bánh chè lam Cổ Tích đã được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao; bánh sắn Lang Liêu và bánh chưng Lang Liêu đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận OCOP. Đây là dấu mốc quan trọng khẳng định chất lượng và vị thế sản phẩm truyền thống trong hành trình xây dựng thương hiệu đặc sản vùng Đất Tổ.

Ông Đào Văn Long - chủ Cơ sở sản xuất bánh Lang Liêu - đặc sản Đền Hùng kiểm tra sản phẩm trước khi xuất xưởng.

Theo ông Đào Văn Long, chất lượng chính là yếu tố quyết định uy tín sản phẩm. Vì vậy, cơ sở luôn đặc biệt chú trọng lựa chọn nguyên liệu đầu vào và bảo đảm quy trình sản xuất an toàn thực phẩm. Đơn cử như với sản phẩm bánh chưng, nguyên liệu được chọn là gạo nếp cái hoa vàng dẻo thơm; đỗ xanh tiêu mốc bùi ngậy; thịt lợn ba chỉ sạch, rõ nguồn gốc; lá dong xanh; lạt giang; cùng phương pháp nấu bếp củi truyền thống... tất cả góp phần tạo nên hương vị riêng cho bánh Lang Liêu. Luôn cầu thị, tiếp thu ý kiến khách hàng, qua mỗi mẻ bánh, tay nghề người thợ ngày càng nâng cao, chất lượng sản phẩm theo đó cũng được khẳng định.

Sau khi cùng gia đình dâng hương tại các đền trên núi Nghĩa Lĩnh, đến ngã năm Đền Giếng, chị Hà Thị Thu Phượng (thành phố Hải Phòng) nhận thùng bánh đã đặt trước tại quầy giới thiệu sản phẩm của cơ sở. Chị chia sẻ: “Năm nào về Đền Hùng tôi cũng mua các loại bánh của cơ sở này để về làm quà cho bạn bè, người thân. Mọi người đều rất thích hương vị các loại bánh đặc sản mang thương hiệu Lang Liêu. Tôi thường gọi điện đặt hàng trước vài ngày, đúng hẹn là có sản phẩm ưng ý. Nhiều lần gia đình có công việc, tôi vẫn gọi đặt hàng để cơ sở chuyển về tận nơi. Bánh đặc sản Lang Liêu không chỉ thơm ngon mà còn mang đậm truyền thống văn hóa vùng đất cội nguồn...”.

Mộc mạc mà tinh tế, giản dị mà sâu lắng như chính con người Đất Tổ, những phẩm vật làng Cổ Tích hôm nay không chỉ là đặc sản ẩm thực phục vụ du khách hành hương mà còn là cầu nối lan tỏa giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương trong đời sống hiện đại. Việc giữ gìn, nâng tầm những “quốc bánh” từ truyền thuyết không chỉ góp phần phát triển kinh tế du lịch địa phương, mà còn là cách để mỗi người dân Đất Tổ tiếp tục gìn giữ, trao truyền bản sắc văn hóa cội nguồn cho các thế hệ mai sau.

Cẩm Ninh