Phát triển hạ tầng nông thôn, tạo động lực hiện đại hóa sản xuất

Trên cánh đồng đã dồn điền đổi thửa thuộc xã An Bình, tiếng máy gặt đập liên hợp rộn ràng trong mùa thu hoạch. Ở thôn Chà Đáy, xã Pà Cò, máy thu hái chè đang dần thay thế sức người. Những chuyển biến từ sản xuất cho thấy vai trò quan trọng của cơ giới hóa, đồng thời đặt ra yêu cầu hoàn thiện hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn, tạo điều kiện để sản xuất phát triển theo hướng hiện đại, từng bước tiệm cận tiêu chuẩn đô thị.

Máy thu hái chè góp phần giải phóng sức lao động cho gia đình anh Sùng A Páo ở thôn Chà Đáy, xã Pà Cò.

Hạ tầng đồng bộ, thúc đẩy cơ giới hóa nông nghiệp

Anh Sùng A Páo, người dân thôn Chà Đáy, xã Pà Cò có hơn 2ha chè Shan tuyết. Trước đây, việc thu hái chè của gia đình bằng phương pháp thủ công, mất nhiều thời gian và công sức. Theo anh Páo, việc đưa máy móc vào thu hái không chỉ giúp giảm chi phí nhân công, rút ngắn thời gian lao động mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất.

Tại xã An Bình, việc dồn điền đổi thửa tạo điều kiện thuận lợi để đưa máy gặt đập liên hợp vào thu hoạch lúa. Cơ giới hóa từng bước thay đổi phương thức sản xuất, giảm sự phụ thuộc vào lao động thủ công, giúp người dân chủ động hơn trong các khâu canh tác và thu hoạch.

Nhờ đưa cơ giới hóa vào trong các khâu sản xuất, thu hoạch, giá trị cây chè của người dân xã Pà Cò ngày càng được nâng lên.

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường, giai đoạn 2022 - 2026, toàn tỉnh có khoảng 114.000 máy nông nghiệp các loại, trong đó có 18.000 máy cày, 1.200 máy kéo, 105 máy cấy, 27.000 máy phun thuốc và gần 40.000 máy bơm nước. Khoảng 40% hợp tác xã, doanh nghiệp ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất, mức độ cơ giới hóa tại một số khâu sản xuất chủ lực đạt kết quả tích cực.

Đối với cây lúa, cơ giới hóa khâu làm đất đạt 92%, gieo sạ, cấy bằng máy đạt 25%, chăm sóc, phun thuốc bảo vệ thực vật đạt 75% và thu hoạch đạt 66%. Đối với cây chè, cơ giới hóa khâu chăm sóc, phun thuốc bảo vệ thực vật đạt 85%, thu hoạch đạt 86%.

Hiệu quả từ công tác dồn điền đổi thửa tạo điều kiện thuận lợi đưa máy gặt đập liên hợp vào thu hoạch lúa ở xã An Bình.

Trong chăn nuôi và thủy sản, máy móc, thiết bị được ứng dụng rộng rãi. Toàn tỉnh có 8.900ha nuôi thủy sản thâm canh, bán thâm canh được trang bị máy bơm công suất lớn, quạt nước và máy sục khí. Ở lĩnh vực chăn nuôi bò sữa, các trang trại đã sử dụng máy vắt sữa, thiết bị làm sạch hệ thống và công nghệ làm mát tự động.

Những kết quả trên cho thấy, cơ giới hóa đang góp phần nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm và hiệu quả sản xuất. Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành chuyên môn, mức độ cơ giới hóa chưa đồng đều, còn thấp ở một số khâu như gieo cấy, chăm sóc đồng bộ, sản xuất trên đất dốc và tại các hộ sản xuất nhỏ lẻ.

Một trong những nguyên nhân là hạ tầng phục vụ sản xuất chưa đồng bộ. Tại một số vùng chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản tập trung, hệ thống điện, giao thông nội vùng, cấp và thoát nước còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc đầu tư, vận hành máy móc công suất lớn. Chi phí đầu tư thiết bị cao, khả năng tiếp cận tín dụng và nguồn nhân lực có kỹ năng vận hành, bảo dưỡng máy móc của các hộ sản xuất cũng còn hạn chế.

Ưu tiên đầu tư hạ tầng, nâng cao hiệu quả sản xuất

Bên cạnh những kết quả đạt được, hệ thống sơ chế, bảo quản, chế biến sâu nông, lâm, thủy sản vẫn còn thiếu, quy mô nhỏ; liên kết giữa vùng nguyên liệu với cơ sở chế biến, tiêu thụ chưa bền vững. Thực tế này đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện hạ tầng phục vụ sản xuất, tạo điều kiện đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ từ khâu sản xuất đến thu hoạch, bảo quản và chế biến nông sản.

Theo đó, giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh xác định phát triển nông nghiệp theo hướng tập trung, chuyên nghiệp, an toàn sinh học, xanh, tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao; trong đó, chú trọng cơ giới hóa trong trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản gắn với hoàn thiện hệ thống cấp, thoát nước, điện và giao thông nội vùng.

Người dân xã Mường Vang giải phóng sức lao động trong sản xuất, thu hoạch nông sản bằng máy móc, cơ giới hóa.

Để thực hiện mục tiêu này, Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu đề xuất với UBND tỉnh tập trung nguồn lực ưu tiên đầu tư, hoàn thiện hạ tầng thiết yếu tại các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, vùng chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản tập trung và các vùng sản xuất có tính chất liên vùng, liên tỉnh. Các công trình cần được triển khai đồng bộ, gắn với yêu cầu xử lý chất thải, bảo vệ môi trường, tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đầu tư máy móc, thiết bị, công nghệ, tổ chức sản xuất theo hướng cơ giới hóa, tự động hóa, xanh và tuần hoàn.

Cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh định hướng khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư máy móc, dây chuyền sơ chế, bảo quản và chế biến sâu; tăng cường liên kết giữa vùng nguyên liệu với cơ sở chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Việc ứng dụng chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm OCOP cũng được xác định là những nhiệm vụ cần đẩy mạnh nhằm nâng cao giá trị nông sản.

Công tác đào tạo, tập huấn kỹ thuật vận hành, bảo dưỡng máy móc, thiết bị và nâng cao năng lực quản trị hợp tác xã tiếp tục được chú trọng. Việc nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển cơ giới hóa, tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất có phương án đầu tư hiệu quả.

Đưa cơ giới hóa vào sản xuất đã giải phóng sức lao động cho người nông dân ở xã Thượng Cốc trong việc tách, tẽ ngô hạt.

Từ những cánh đồng được cơ giới hóa đang góp phần làm thay đổi phương thức sản xuất, yêu cầu phát triển hạ tầng ngày càng gắn chặt với hiệu quả sản xuất và khả năng nâng cao thu nhập của người dân. Đầu tư đúng trọng tâm, hoàn thiện các công trình thiết yếu và kết nối đồng bộ hạ tầng sản xuất sẽ tạo nền tảng để nông nghiệp phát triển hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng đời sống và thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn từng bước tiệm cận tiêu chuẩn đô thị.

Mạnh Hùng