Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Phú Thọ thu hút được nhiều doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử và công nghệ cao. Cùng với hạ tầng, môi trường đầu tư, chất lượng nguồn nhân lực ngày càng trở thành yếu tố quan trọng trong thu hút đầu tư. Trước yêu cầu hội nhập, tỉnh đẩy mạnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp (GDNN), gắn đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp, nâng cao trình độ, kỹ năng cho người lao động.

Học sinh Trường Cao đẳng Cơ khí nông nghiệp được học tập trong phòng học có trang thiết bị hiện đại.

Xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những khâu đột phá, tỉnh đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo (GD&ĐT), giải quyết việc làm. Trọng tâm là chuyển từ đào tạo theo khả năng của cơ sở giáo dục sang đào tạo theo nhu cầu thị trường, nhất là các ngành nghề phục vụ phát triển công nghiệp, chuyển đổi số và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Hiện toàn tỉnh có 5 trường đại học, 29 trường cao đẳng, trung cấp cùng hơn 40 cơ sở tham gia hoạt động GDNN. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 73,3%. Theo Sở GD&ĐT, năm học 2025 - 2026, quy mô đào tạo GDNN đạt trên 111.000 người học, trong đó có trên 16.500 sinh viên cao đẳng, trên 38.200 học sinh trung cấp và gần 57.000 học viên sơ cấp, đào tạo nghề nghiệp khác. Cùng với mở rộng quy mô, các cơ sở đào tạo chú trọng đổi mới chương trình, tăng thời lượng thực hành, trang bị kỹ năng số, ngoại ngữ và tác phong công nghiệp. Những ngành nghề cơ khí, điện - điện tử, công nghệ ô tô, công nghệ thông tin, chế biến, chế tạo và logistics được ưu tiên đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp.

Một trong những chuyển biến đáng chú ý là sự gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp. Thay vì chỉ tiếp nhận học sinh, sinh viên (HSSV) thực tập hoặc tuyển dụng sau tốt nghiệp, nhiều doanh nghiệp đã tham gia xây dựng chương trình, xác định chuẩn đầu ra và tổ chức đào tạo phù hợp với vị trí việc làm. Năm học 2025 - 2026, có 5 cơ sở GDNN phối hợp với doanh nghiệp xây dựng 61 chương trình đào tạo.

Tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật - Công nghệ Vĩnh Phúc, mô hình đào tạo gắn với thực hành được triển khai thông qua hợp tác với các doanh nghiệp Honda, Toyota, Samsung, Foxconn, CNCTech... Nhà trường tạo điều kiện để 100% HSSV được học tập, thực hành tại doanh nghiệp. Theo Hiệu trưởng nhà trường Hà Vũ Tuyến, việc doanh nghiệp tham gia từ khâu xây dựng chương trình đến đánh giá kỹ năng nghề giúp người học đáp ứng tốt hơn yêu cầu công việc.

Tại nhiều mô hình liên kết, tỷ lệ sinh viên có việc làm đạt từ 95% trở lên. Trường Cao đẳng Cơ khí Nông nghiệp cũng chú trọng hợp tác đào tạo theo nhu cầu sử dụng lao động. Theo Phó Hiệu trưởng nhà trường Đào Tuấn Anh, giai đoạn 2020 - 2025, trường đã ký kết với các doanh nghiệp để đào tạo, cung ứng khoảng 21.500 lao động tay nghề cao. Năm 2026, trường tiếp tục mở rộng hợp tác với doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất linh kiện ô tô và dịch vụ hàng không, tạo thêm cơ hội thực hành, việc làm cho người học.

Theo Sở GD&ĐT, tỷ lệ HSSV có việc làm sau tốt nghiệp đạt trên 80%, thu nhập bình quân từ 5 - 10 triệu đồng/người/tháng. Một số ngành nghề như hàn, công nghệ ô tô, điện công nghiệp, cắt gọt kim loại tỷ lệ người học có việc làm ngay sau tốt nghiệp đạt 100%. Cùng với đào tạo nghề, tỉnh đẩy mạnh hoạt động tư vấn, giới thiệu và kết nối việc làm. Trong 10 tháng qua, toàn tỉnh giải quyết việc làm cho hơn 61.470 người, tăng 12,2% so với cùng kỳ, vượt 19,6% kế hoạch năm.

Trong bối cảnh các dự án FDI tiếp tục mở rộng sản xuất, nhu cầu lao động kỹ thuật có trình độ ngày càng tăng. Các ngành nghề điện tử, cơ khí chính xác, tự động hóa và công nghệ thông tin... đòi hỏi người lao động không chỉ có tay nghề mà còn phải có kỹ năng số, ngoại ngữ và khả năng thích ứng với công nghệ mới. Theo ông Hoàng Long Biên - Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh, chất lượng nguồn nhân lực là lợi thế cạnh tranh quan trọng không kém hạ tầng hay quỹ đất công nghiệp. Nhu cầu tuyển dụng lao động kỹ thuật trong các lĩnh vực điện tử, cơ khí, tự động hóa và công nghệ thông tin sẽ tiếp tục tăng, đòi hỏi công tác đào tạo phải đi trước một bước. Để đáp ứng yêu cầu này, ngày 28/4/2026, Sở GD&ĐT, Sở Nội vụ, Ban Quản lý các khu công nghiệp, Trung tâm Xúc tiến đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp tỉnh đã ký kết chương trình phối hợp đào tạo, cung ứng nguồn nhân lực theo yêu cầu doanh nghiệp. Qua đó tăng cường kết nối cung - cầu lao động, gắn đào tạo với định hướng phát triển công nghiệp và thu hút đầu tư của tỉnh.

Thời gian tới, tỉnh tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng các cơ sở GDNN, đổi mới chương trình, mở rộng hợp tác với doanh nghiệp; chú trọng đào tạo lại, bồi dưỡng nâng cao tay nghề, kỹ năng số và ngoại ngữ cho người lao động. Tỉnh đặt mục tiêu hỗ trợ đào tạo, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng nghề cho khoảng 76.500 lao động nông thôn, phấn đấu tỷ lệ có việc làm sau đào tạo đạt từ 85% trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030.

Ngọc Tuấn