Phú Thọ xây dựng đô thị hiện đại gắn với phát triển bền vững

Sau hợp nhất, Phú Thọ bước vào một giai đoạn phát triển mới với không gian rộng lớn hơn, dư địa tăng trưởng mạnh mẽ hơn và hướng tới hình thành cực tăng trưởng quan trọng ở khu vực trung du, miền núi phía Bắc. Trong dòng chảy ấy, phát triển đô thị không chỉ là yêu cầu tất yếu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa mà còn là đòn bẩy để tái cấu trúc không gian kinh tế, nâng cao chất lượng sống của người dân và tạo dựng diện mạo mới cho vùng đất cội nguồn dân tộc.

Từ những tuyến đường giao thông liên vùng đang mở rộng, các khu đô thị mới được đầu tư đồng bộ, đến việc định hình các đô thị xanh, đô thị thông minh, Phú Thọ đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ thống đô thị hiện đại, văn minh nhưng vẫn bảo đảm phát triển hài hòa, bền vững và giàu bản sắc.

Quy hoạch đô thị Phú Thọ từng bước được hoàn thiện phù hợp với Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Xuân Quang - Giám đốc Sở Xây dựng cho biết: Theo điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Phú Thọ đặt mục tiêu đến năm 2030 tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 35-40%, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt 11-12%/năm; tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt khu vực đô thị đạt 100%. Đây không chỉ là những con số thể hiện khát vọng phát triển mà còn cho thấy tư duy chuyển mạnh từ phát triển đô thị theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu, lấy chất lượng sống và tính bền vững làm trung tâm.

Trong bức tranh phát triển ấy, hạ tầng giao thông tiếp tục được xác định là xương sống của đô thị hiện đại. Những năm gần đây, Phú Thọ đã tập trung nguồn lực đầu tư hàng loạt dự án giao thông trọng điểm, tạo kết nối liên vùng giữa trung du với đồng bằng và Tây Bắc. Nhiều tuyến giao thông chiến lược như cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ, các tuyến kết nối quốc lộ, đường liên vùng, hành lang đô thị mới đang dần hình thành mạng lưới giao thông đồng bộ.

Đặc biệt, sau hợp nhất, yêu cầu liên kết hạ tầng càng trở nên cấp thiết. Các trục giao thông không chỉ đóng vai trò kết nối hành chính mà còn tạo động lực thúc đẩy thương mại, logistics, du lịch và dịch vụ đô thị phát triển. Nhiều chuyên gia nhận định, đây chính là cơ hội để Phú Thọ hình thành chuỗi đô thị động lực có tính liên kết cao, tạo sức lan tỏa cho toàn vùng.

Đi cùng với mở rộng không gian đô thị là yêu cầu quản lý đô thị ngày càng hiện đại, bài bản hơn. Theo báo cáo của Sở Xây dựng Phú Thọ, sau sáp nhập toàn tỉnh có 60 đô thị, gồm 5 đô thị loại II và 55 đô thị loại III. Quy mô hệ thống đô thị lớn mở ra dư địa phát triển rất rộng nhưng đồng thời cũng đặt ra áp lực không nhỏ về quản lý đất đai, hạ tầng kỹ thuật, môi trường và chất lượng dịch vụ công.

Quy hoạch đô thị Phú Thọ bảo đảm đồng bộ kết cấu hạ tầng, hướng tới đô thị văn minh, hiện đại và đáng sống.

Thực tế cho thấy, quá trình đô thị hóa nếu thiếu quy hoạch đồng bộ rất dễ dẫn tới tình trạng phát triển manh mún, quá tải hạ tầng, ô nhiễm môi trường và mất cân bằng sinh thái. Chính vì vậy, tỉnh đang chuyển mạnh sang mô hình đô thị xanh, đô thị thông minh, chú trọng không gian công cộng, tăng diện tích cây xanh, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trong Chương trình phát triển đô thị tỉnh Phú Thọ đến năm 2030, tỉnh xác định rõ mục tiêu xây dựng hệ thống đô thị đồng bộ, hiện đại, có bản sắc; từng bước hình thành các trung tâm đô thị động lực về dịch vụ, thương mại, công nghiệp và văn hóa. Không chỉ hướng tới tăng trưởng kinh tế, tư duy phát triển đô thị của Phú Thọ hiện nay còn đặt trọng tâm vào chất lượng sống của người dân, khả năng thích ứng dài hạn và bảo tồn các giá trị văn hóa đặc sắc vùng Đất Tổ.

Việt Trì tiếp tục được định hướng là đô thị lõi, trung tâm lễ hội về với cội nguồn dân tộc. Trong khi đó, nhiều khu vực đô thị mới ở địa bàn Vĩnh Phúc cũ hay các đô thị sinh thái, nghỉ dưỡng ở Hòa Bình cũ đang được nghiên cứu để tạo nên hệ thống đô thị đa cực, bổ trợ lẫn nhau.

Điều đáng chú ý là thay vì chạy theo tốc độ đô thị hóa đơn thuần, Phú Thọ đang hướng tới phát triển đô thị gắn với gìn giữ môi trường sinh thái và bản sắc văn hóa. Các định hướng quy hoạch đều nhấn mạnh yếu tố “xanh”, “thông minh”, “bền vững”. Nhiều dự án chỉnh trang đô thị hiện nay ưu tiên không gian mở, hồ điều hòa, công viên cây xanh, hạ tầng số và hệ thống giao thông thân thiện môi trường.

Không chỉ vậy, chuyển đổi số cũng đang trở thành công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý đô thị. Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý quy hoạch, trật tự xây dựng, hạ tầng kỹ thuật, chiếu sáng công cộng hay phản ánh hiện trường đang từng bước được triển khai tại nhiều địa phương. Sau hợp nhất, Phú Thọ xác định xây dựng đô thị thông minh là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao chất lượng điều hành và phục vụ người dân tốt hơn.

Ở góc độ phát triển kinh tế, đô thị hóa đang tạo sức bật mới cho thị trường dịch vụ, bất động sản, thương mại và du lịch. Đồng chí Nguyễn Hoài Nam - Chủ tịch UBND phường Vĩnh Phúc nhận định: Các khu vực trung tâm đô thị ngày càng thu hút mạnh dòng vốn đầu tư, nhất là trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, logistics và du lịch sinh thái. Việc hình thành các cực đô thị mới không chỉ góp phần giãn dân cho khu vực trung tâm mà còn mở ra cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Tuy nhiên, để đô thị hóa thực sự trở thành động lực phát triển bền vững, Phú Thọ vẫn còn nhiều việc phải làm. Một số địa phương còn thiếu nguồn lực đầu tư hạ tầng; chất lượng quy hoạch ở một số nơi chưa theo kịp tốc độ phát triển; tình trạng vi phạm hành lang giao thông, xây dựng chưa đúng quy hoạch vẫn còn xảy ra. Bên cạnh đó, áp lực về xử lý nước thải, rác thải, ùn tắc giao thông cục bộ tại một số đô thị lớn đang đặt ra yêu cầu cấp bách về nâng cao năng lực quản trị đô thị.

Thực tế này đòi hỏi tỉnh phải tiếp tục siết chặt kỷ cương trong quản lý quy hoạch, ưu tiên nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược, đồng thời phát huy vai trò của người dân trong xây dựng đô thị văn minh. Cùng với đó là cơ chế thu hút đầu tư mạnh mẽ hơn vào các lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật, giao thông xanh, năng lượng sạch và đô thị thông minh.

Quan trọng hơn, phát triển đô thị cần được đặt trong tổng thể phát triển hài hòa giữa đô thị và nông thôn. Đô thị hiện đại không chỉ là những tòa nhà cao tầng hay những đại lộ rộng lớn mà còn phải là nơi con người được sống trong môi trường an toàn, văn minh, giàu bản sắc và có cơ hội phát triển toàn diện.

Với nền tảng quy hoạch mới, không gian phát triển rộng mở cùng quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, Phú Thọ đang đứng trước cơ hội lớn để tạo dựng diện mạo đô thị hiện đại, xanh và bền vững. Hành trình ấy chắc chắn còn nhiều khó khăn, nhưng với tư duy phát triển dài hạn và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, vùng đất cội nguồn đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới mục tiêu trở thành tỉnh phát triển hàng đầu khu vực Trung du và miền núi phía Bắc trong những năm tới.

Quang Nam