Sốt xuất huyết diễn biến khó đoán, nhiều ca chuyển nặng nhanh

Sốt xuất huyết Dengue vẫn là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng khi số ca mắc liên tục gia tăng và diễn biến bệnh khó lường. Các chuyên gia cảnh báo người dân không nên chủ quan, bởi chỉ từ những triệu chứng ban đầu tưởng như cúm thông thường, bệnh có thể nhanh chóng chuyển nặng, đe dọa tính mạng nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời.

Trong bối cảnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc kết hợp điều trị đúng phác đồ với các biện pháp phòng ngừa chủ động, đặc biệt là tiêm vắc xin, được xem là hướng đi quan trọng để giảm gánh nặng bệnh tật.

Bệnh truyền nhiễm lan nhanh, biến chứng khó lường

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra và lây truyền qua muỗi Aedes. Người bệnh thường khởi phát với các triệu chứng như sốt cao đột ngột, đau đầu, đau cơ, buồn nôn hoặc nổi ban. Tuy nhiên, nếu không được theo dõi sát, bệnh có thể nhanh chóng chuyển sang giai đoạn nặng với nhiều biến chứng nguy hiểm.

PGS.TS Đỗ Duy Cường, Giám đốc Viện Y học Nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai) thăm khám bệnh nhân mắc sốt xuất huyết.

Các biến chứng thường gặp gồm sốc do thoát huyết tương, xuất huyết nghiêm trọng ở đường tiêu hóa, phổi hoặc não, suy hô hấp cấp, suy gan, suy thận và tổn thương thần kinh. Ngay cả khi đã qua giai đoạn nguy kịch, nhiều người bệnh vẫn có thể gặp các di chứng kéo dài như rụng tóc, giảm khả năng tập trung, mất ngủ, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.

Trên phạm vi toàn cầu, sốt xuất huyết được đánh giá là một trong những bệnh do virus lây truyền phát triển nhanh nhất hiện nay. Ước tính mỗi năm thế giới có khoảng 390 triệu ca nhiễm Dengue, trong đó khoảng nửa triệu bệnh nhân phải nhập viện và hơn 40.000 trường hợp tử vong.

Tại Việt Nam, bệnh vẫn là thách thức lớn đối với hệ thống y tế. Riêng năm 2025, cả nước ghi nhận hơn 181.000 ca mắc và 43 trường hợp tử vong. Theo PGS.TS Dương Thị Hồng, Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, nhiều yếu tố như biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh, cùng với sự gia tăng đi lại và du lịch quốc tế đang khiến dịch bệnh có xu hướng lan rộng và khó kiểm soát hơn.

Không ít ca bệnh chuyển nặng rất nhanh

Thực tế lâm sàng cho thấy sốt xuất huyết có thể diễn tiến bất ngờ ngay cả khi bệnh nhân được theo dõi sát. Bác sĩ, TS. Bùi Văn Cường, Trưởng khoa Hồi sức tích cực, Viện Y học Nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết đã ghi nhận nhiều trường hợp người bệnh còn trẻ, nhập viện trong tình trạng tỉnh táo nhưng chỉ sau thời gian ngắn đã rơi vào sốc, suy hô hấp và rối loạn đông máu.

Ngay cả khi được điều trị tích cực, bệnh vẫn có thể tiến triển nặng với các biến chứng như thoát dịch gây suy hô hấp, rối loạn chuyển hóa, xuất huyết nặng và suy đa cơ quan. Vì vậy, việc phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo và theo dõi sát diễn biến lâm sàng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong điều trị.

Theo bác sĩ, TS. Đoàn Thu Trà, Phó Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai, sốt xuất huyết là bệnh có diễn biến khó dự đoán. Việc chẩn đoán cần dựa trên sự kết hợp giữa yếu tố dịch tễ, biểu hiện lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng.

“Ngay cả khi xét nghiệm NS1 cho kết quả âm tính, cũng chưa thể loại trừ hoàn toàn khả năng mắc bệnh. Người bệnh vẫn cần được theo dõi và làm thêm các xét nghiệm cần thiết”, bác sĩ Trà nhấn mạnh.

Các chuyên gia cho biết nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ, tỉ lệ tử vong do sốt xuất huyết có thể dưới 1%. Tuy nhiên, con số này có thể tăng lên trên 20% nếu người bệnh đến bệnh viện muộn.

Xét nghiệm máu giúp phát hiện bệnh sốt xuất huyết.

Vắc xin – lá chắn quan trọng

Trong bối cảnh sốt xuất huyết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các chuyên gia nhấn mạnh vai trò của phòng bệnh chủ động. Theo PGS.TS Dương Thị Hồng, Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo tiêm vắc xin là một trong những thành phần quan trọng của chiến lược kiểm soát sốt xuất huyết toàn diện, cùng với kiểm soát muỗi truyền bệnh, giám sát dịch tễ, truyền thông nâng cao nhận thức và điều trị theo y học chứng cứ.

Nhiều nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn tại nhiều quốc gia cho thấy vắc xin phòng sốt xuất huyết có khả năng giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh và nguy cơ nhập viện. Đến nay, loại vắc xin này đã được cấp phép sử dụng tại hơn 40 quốc gia và nhận được sự đồng thuận của nhiều tổ chức, hiệp hội y khoa trên thế giới.

Vắc xin có thể tiêm cho nhiều nhóm đối tượng, bao gồm cả người có bệnh lí nền, góp phần tạo thêm lớp bảo vệ trước nguy cơ mắc bệnh và chuyển nặng.

Tuy vậy, các chuyên gia lưu ý tiêm vắc xin không thay thế hoàn toàn các biện pháp phòng chống muỗi. Người dân vẫn cần chủ động loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt lăng quăng, bọ gậy, ngủ màn và sử dụng các biện pháp chống muỗi.

Bên cạnh đó, khi có biểu hiện sốt, người dân cần theo dõi chặt chẽ tình trạng sức khỏe, không chủ quan ngay cả khi đã hạ sốt và cần đến cơ sở y tế kịp thời nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo. Theo các chuyên gia, sự kết hợp giữa phòng chống muỗi và tiêm vắc xin được kì vọng sẽ tạo hiệu quả cộng hưởng, góp phần giảm số ca bệnh nặng và tử vong, đồng thời giảm gánh nặng cho hệ thống y tế và xã hội.

Theo tienphong.vn