Tạo mặt bằng sạch, mở dư địa phát triển

Hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10% trong năm 2026, tỉnh Phú Thọ đang tăng tốc triển khai nhiều dự án hạ tầng chiến lược, giao thông kết nối vùng, khu công nghiệp và đô thị, tạo động lực phát triển mới. Phía sau những mét vuông mặt bằng sạch được bàn giao đúng tiến độ là sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, công khai, minh bạch trong thực hiện chính sách và trên hết là sự đồng thuận của người dân. Khi những điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng từng bước được tháo gỡ, các công trình trọng điểm có điều kiện tăng tốc, mở rộng không gian phát triển và tạo thêm dư địa tăng trưởng cho tỉnh.

Cắm mốc giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Gỡ điểm nghẽn để mở đường cho các dự án chiến lược

Quy mô đầu tư ngày càng lớn, yêu cầu tiến độ ngày càng cao khiến công tác giải phóng mặt bằng trở thành nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh. Với hơn 21.934 tỷ đồng vốn đầu tư công được giao trong năm 2026 cùng danh mục 175 dự án trọng điểm kêu gọi đầu tư giai đoạn 2026-2030, việc tạo mặt bằng sạch không chỉ bảo đảm các công trình triển khai đúng kế hoạch mà còn góp phần phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư, tạo động lực tăng trưởng.

Một trong những dự án có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn nhất hiện nay là Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Trên địa bàn tỉnh, tuyến đường dài gần 100km, đi qua 5 phường và 17 xã với 7 nhà ga; riêng phạm vi Ban Quản lý dự án khu vực Phú Thọ thực hiện giải phóng mặt bằng dài khoảng 56km. Dự án dự kiến bố trí khoảng 1.395 hộ tái định cư, xây dựng 29 khu tái định cư cùng nhiều công trình hạ tầng hoàn trả, đặt ra yêu cầu rất cao về tiến độ cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị và địa phương.

Trước khối lượng công việc lớn, các cơ quan chuyên môn đã chủ động phối hợp với địa phương rà soát hiện trạng sử dụng đất, xác định ranh giới thu hồi, lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; chuẩn bị quỹ đất xây dựng các khu tái định cư, đồng thời xây dựng phương án di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật. Cùng với đó là tăng cường quản lý đất đai dọc tuyến, thường xuyên cập nhật số liệu, rà soát khối lượng, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để khi hồ sơ được phê duyệt có thể tổ chức thực hiện ngay, hạn chế phát sinh vướng mắc trong quá trình triển khai.

Không chỉ với tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỉnh đang tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với nhiều dự án giao thông, khu công nghiệp, khu đô thị và hạ tầng trọng điểm khác. Thực tế cho thấy, khi điểm nghẽn về mặt bằng từng bước được tháo gỡ, tiến độ thi công các công trình cũng được đẩy nhanh, góp phần khơi thông nguồn lực đầu tư. Ước 6 tháng đầu năm 2026, khối lượng giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh đạt 5.549,5 tỷ đồng, bằng 31,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Những kết quả đó cho thấy, tạo mặt bằng sạch không chỉ là điều kiện để dự án khởi công đúng tiến độ mà còn là tiền đề quan trọng thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế và mở rộng không gian phát triển của tỉnh.

Người dân đồng thuận - “chìa khóa” tăng tốc các dự án

Thực tế tại nhiều công trình trọng điểm trên địa bàn tỉnh cho thấy, nơi nào làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, công khai, minh bạch trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, nơi đó việc bàn giao mặt bằng diễn ra thuận lợi, hạn chế phát sinh khiếu kiện, tạo điều kiện để các dự án sớm bước vào giai đoạn thi công.

Để tạo được sự đồng thuận ấy, các địa phương đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Cán bộ, đảng viên bám sát cơ sở, đến từng hộ dân tuyên truyền, giải thích chủ trương, chính sách; lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh. Mọi khâu từ kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất, lập và công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đến bố trí nơi ở mới đều được thực hiện đúng quy định, bảo đảm công khai, minh bạch. Cùng với đó, các địa phương chủ động hỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ, di dời tài sản, đấu nối hạ tầng thiết yếu để các hộ sớm ổn định cuộc sống.

Nếu Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cho thấy khối lượng giải phóng mặt bằng rất lớn và sự chuẩn bị bài bản của các cơ quan chuyên môn thì Dự án cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu lại là minh chứng sinh động cho hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động, tạo đồng thuận trong Nhân dân. Tại xã Cao Sơn, nơi tuyến cao tốc đi qua, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành trên 97% diện tích cần bàn giao. Với phương châm “chuẩn bị từ sớm, hành động từ đầu, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ”, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp từ tuyên truyền, phổ biến chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đến hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ đất đai, hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống tại nơi ở mới. Nhờ đó, quá trình bàn giao mặt bằng diễn ra thuận lợi, tạo điều kiện để đơn vị thi công triển khai dự án ngay khi có mặt bằng sạch.

Gia đình ông Khương Xuân Thu, ở thôn Sèo, xã Cao Sơn là một trong nhiều hộ dân đã tự nguyện bàn giao mặt bằng để phục vụ dự án. Ông Thu cho biết, sau khi được chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng tuyên truyền, giải thích cặn kẽ về chính sách bồi thường, hỗ trợ, gia đình ông cũng như nhiều hộ dân khác đã đồng thuận bàn giao đất. Trong quá trình di dời, các hộ luôn nhận được sự hỗ trợ tích cực từ địa phương nên mọi công việc diễn ra thuận lợi. Gia đình ông cũng như nhiều người dân kỳ vọng tuyến cao tốc sớm hoàn thành, góp phần tăng cường kết nối vùng, thúc đẩy giao thương, thu hút đầu tư, tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương và khu vực Tây Bắc.

Theo đồng chí Nguyễn Quốc Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, điều quan trọng nhất trong công tác giải phóng mặt bằng là tạo được niềm tin của người dân. Muốn vậy, mọi quy trình từ kiểm đếm, bồi thường, hỗ trợ đến bố trí tái định cư đều phải được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định; quyền lợi chính đáng của người dân phải được bảo đảm. Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý hồ sơ, kiểm đếm và cập nhật dữ liệu góp phần nâng cao tính minh bạch, rút ngắn thời gian xử lý.

Mỗi mét vuông mặt bằng được bàn giao đúng tiến độ không chỉ góp phần đẩy nhanh một dự án mà còn mở thêm dư địa phát triển cho địa phương. Sự đồng thuận của người dân cùng với quyết tâm của cả hệ thống chính trị đang trở thành “chìa khóa” để Phú Thọ khơi thông nguồn lực đầu tư, tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế - xã hội trong giai đoạn phát triển mới.

Nguyễn Yến