Thượng Long thơm hương quế

Quế từ lâu đã trở thành cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế đồi rừng ở xã miền núi Thượng Long. Từ lợi thế về điều kiện tự nhiên, cùng sự quan tâm định hướng của cấp ủy, chính quyền địa phương, diện tích quế trên địa bàn không ngừng được mở rộng, hình thành các vùng sản xuất tập trung, mang lại nguồn thu ổn định cho người dân.

Trên những sườn đồi trước đây chủ yếu là đất trống, cây tạp, nay những rừng quế xanh ngút ngàn đã phủ kín các khu Móc Thiều, Dân Chủ, Gò Vệ, Cảy, Minh Thượng, Cả, Mát... tạo nên những vùng sản xuất tập trung quy mô lớn. Toàn xã hiện có 797,5 ha quế, trong đó 648 ha đang cho thu hoạch. Quế được thu hoạch hai vụ trong năm, chủ yếu từ tháng 2 - 3 âm lịch và từ tháng 8 - 10 âm lịch. Đây là thời điểm cây chứa nhiều tinh dầu, vỏ dễ bóc và cho chất lượng tốt nhất.

Gia đình ông Triệu Như Lợi ở khu Móc Thiều là hộ có diện tích trồng quế lớn thứ 2 trong xã với 17 ha. Dù công việc khá vất vả nhưng niềm vui hiện rõ trên gương mặt người nông dân khi giá quế năm nay dao động từ 20.000 - 25.000 đồng/kg vỏ quế tươi. Ông Lợi phấn khởi chia sẻ: “Năm nay, thời tiết thuận lợi, cây quế sinh trưởng tốt, vỏ dày, hàm lượng tinh dầu cao. Giá thu mua ổn định nên bà con rất vui. Nhờ cây quế mà gia đình tôi có nguồn thu nhập tốt, có điều kiện đầu tư phát triển kinh tế và chăm lo cuộc sống”.

Người dân xã Thượng Long thu hoạch quế.

Cũng như gia đình ông Lợi, nhiều hộ dân ở Thượng Long đang hưởng lợi từ những cánh rừng quế. Với diện tích 17,5 ha, hộ ông Nguyễn Văn Sâm có diện tích quế lớn nhất xã. Ông Sâm cho biết, cây quế phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, ít sâu bệnh, chi phí chăm sóc không quá cao nhưng giá trị kinh tế mang lại lớn. Trước đây, gia đình chủ yếu trồng keo, hiệu quả không cao. Từ khi chuyển sang trồng quế, kinh tế khá lên rõ rệt. Nguồn thu từ quế giúp gia đình xây dựng nhà cửa khang trang, nuôi con ăn học và tái đầu tư sản xuất.

Vỏ quế tươi sau khi được bóc tách.

Nhờ trồng quế, nhiều hộ gia đình ở Thượng Long đã từng bước thoát nghèo. Từ nguồn thu bán vỏ, lá, cành quế, người dân có thêm điều kiện mua sắm máy móc sản xuất, phát triển chăn nuôi, nâng cao chất lượng cuộc sống. Hiện nay, giá trị kinh tế của 1 ha quế trong chu kỳ khoảng 15 năm có thể đạt gần 1,2 tỷ đồng. Đây là con số rất đáng khích lệ đối với một xã miền núi còn nhiều khó khăn như Thượng Long. Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, cây quế còn góp phần phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, hạn chế xói mòn, giữ nguồn nước và nâng cao độ che phủ rừng. Đến nay, độ che phủ rừng của xã đạt gần 58%, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững gắn với bảo vệ môi trường sinh thái.

Vỏ quế tươi được thu mua với giá 20.000 - 25.000 đồng/kg, mang lại niềm vui cho người trồng quế.

Đồng chí Nguyễn Viết An - Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Long cho biết: “Cây quế đã và đang khẳng định vai trò là cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế đồi rừng của địa phương. Những năm qua, quế góp phần quan trọng vào công tác giảm nghèo, nâng cao thu nhập cho người dân. Nhiều hộ gia đình đã vươn lên khá giả, thậm chí làm giàu từ cây quế. Bên cạnh giá trị kinh tế, quế còn góp phần bảo vệ môi trường, nâng cao độ che phủ rừng, phát triển kinh tế lâm nghiệp theo hướng bền vững”.

Tuy nhiên, việc phát triển cây quế ở Thượng Long còn những khó khăn nhất định. Trên địa bàn hiện chưa có cơ sở chế biến tinh dầu quy mô lớn nên phần lớn sản phẩm vẫn tiêu thụ dưới dạng nguyên liệu thô. Giá thị trường còn phụ thuộc vào thương lái. Cành, lá quế sau tỉa thưa chưa được tận dụng hiệu quả do thiếu điểm thu mua và chế biến tại chỗ.

Nhận thức rõ tiềm năng cũng như những tồn tại trong phát triển cây quế, xã Thượng Long đang từng bước xây dựng các giải pháp nâng cao giá trị sản phẩm và phát triển bền vững vùng nguyên liệu. Theo Nghị quyết số 18-NQ/ĐU ngày 26/11/2025 của Ban Thường vụ Đảng ủy xã về phát triển nông nghiệp gắn với liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm giai đoạn 2025 - 2030, quế được xác định là một trong những cây trồng chủ lực của địa phương. Thời gian tới, xã tiếp tục khuyến khích mở rộng diện tích quế theo quy hoạch, đẩy mạnh liên kết sản xuất gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm, xây dựng thương hiệu, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chế biến lâm sản, đặc biệt là các sản phẩm từ quế. Đồng thời, tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín nhằm nâng cao sức cạnh tranh và giá trị gia tăng cho sản phẩm quế.

Hương quế thơm nồng không chỉ lan tỏa giữa đại ngàn, mà còn mang theo niềm tin về một cuộc sống ngày càng ấm no cho đồng bào các dân tộc thiểu số ở Thượng Long. Từ những cánh rừng quế đang độ thu hoạch, câu chuyện thoát nghèo, làm giàu của người dân vùng núi tiếp tục được viết nên bằng sự cần cù và khát vọng vươn lên trên chính mảnh đất quê hương mình.

Hồng Nhung