Từ nguồn lực quốc gia đến sức bật vùng quê Chí Tiên

Những tuyến đường được mở rộng từ diện tích đất người dân tự nguyện hiến, trường học được đầu tư khang trang, các mô hình chăn nuôi liên kết giúp hộ dân có thêm sinh kế... Từ nguồn lực các Chương trình mục tiêu quốc gia cùng các nguồn lực khác, xã Chí Tiên đang từng bước hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng nông thôn mới, tạo động lực giảm nghèo bền vững.

Khi Nhà nước đầu tư, người dân cùng góp sức

Tuyến đường bê tông qua thôn Hồng Sơn nối với Quốc lộ 32 dài hơn 1km, rộng 3,5m dần trở nên chật hẹp trước nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa ngày càng tăng. Khi chủ trương mở rộng mặt đường lên 5m, chính quyền xã, các đoàn thể và cán bộ cơ sở đến từng hộ dân tuyên truyền, vận động. Nhận thức được lợi ích của công trình, các gia đình có đất, tài sản bị ảnh hưởng cơ bản đồng thuận hiến đất; nhiều hộ chủ động lùi tường rào để bàn giao mặt bằng.

Ông Trương Văn Cao, thôn Hồng Sơn chia sẻ: “Được chính quyền tuyên truyền, vận động, chúng tôi hiểu đây là công trình phục vụ chính người dân. Vì vậy, gia đình tôi đồng thuận hiến đất để mở rộng đường”.

Từ đầu năm 2026 đến nay, 70 hộ dân trên địa bàn xã đã hiến hơn 1.700m² đất làm đường. Con số này cho thấy, cách làm đang phát huy hiệu quả ở Chí Tiên: Nguồn lực Nhà nước đóng vai trò “vốn mồi”, sự đồng thuận và tham gia của người dân tạo thêm sức mạnh để công trình sớm hoàn thành.

Nguồn lực đầu tư cũng được ưu tiên cho những lĩnh vực tác động trực tiếp đến đời sống. Tại các trường học, nhiều phòng học, phòng chức năng và khuôn viên được xây mới, sửa chữa theo hướng đồng bộ. Theo bà Vi Thị Ngọc Hà - Phó hiệu trưởng phụ trách phân hiệu THCS Sơn Cương, cơ sở vật chất được đầu tư tạo điều kiện thuận lợi để nhà trường nâng cao chất lượng dạy và học.

Năm 2026, tổng vốn đầu tư công được giao trên địa bàn Chí Tiên đạt hơn 54,2 tỷ đồng, tập trung cho lĩnh vực giao thông, giáo dục, y tế, các dự án chuyển tiếp và công trình có khả năng sớm hoàn thành, đưa vào sử dụng.

Để dòng vốn sớm chuyển thành công trình, ngay từ đầu năm, địa phương tập trung tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, đất đai, giải phóng mặt bằng; thường xuyên kiểm tra tiến độ từng dự án. Đến trung tuần tháng 8/2026, tỷ lệ giải ngân đạt hơn 80%, đưa Chí Tiên vào nhóm địa phương có tiến độ giải ngân cao của tỉnh.

Trao “cần câu” để giảm nghèo bền vững

Mô hình chăn nuôi lợn nái kết hợp lợn thịt của Bí thư Chi bộ Thôn Tiên Châu Nguyễn Thị Bích Phượng cho thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Nếu những tuyến đường, trường học tạo nền tảng cho phát triển, thì nguồn vốn hỗ trợ sinh kế đang được Chí Tiên đưa đến gần hơn với từng gia đình.

Tại thôn Tiến Tới, mô hình liên kết phát triển chăn nuôi của Hội Phụ nữ xã tạo điều kiện để các thành viên tiếp cận vốn, trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ nhau sản xuất. Một nhóm 13 hộ đang liên kết chăn nuôi vịt với quy mô hơn 1.000 con.

Bà Đỗ Thị Chìu, thôn Tiến Tới cho biết: “Tham gia mô hình giúp các gia đình có thêm điều kiện trao đổi kỹ thuật, kinh nghiệm chăn nuôi; nguồn vốn vay cũng tạo điều kiện mở rộng sản xuất, tăng thu nhập và ổn định cuộc sống”.

Giá trị của mô hình hình thành cách làm cùng liên kết, cùng chia sẻ kinh nghiệm để mỗi hộ nâng dần khả năng tự tổ chức sản xuất.

Câu chuyện ở thôn Tiên Châu lại cho thấy vai trò của cán bộ, đảng viên trong dẫn dắt người dân phát triển kinh tế. Bà Nguyễn Thị Bích Phượng - Bí thư Chi bộ, Chi hội trưởng Hội Phụ nữ thôn Tiên Châu bắt đầu từ chính mô hình chăn nuôi gà chọi, lợn của gia đình. Khi có hiệu quả, kinh nghiệm được chia sẻ để người dân tham khảo, học tập và lựa chọn cách làm phù hợp.

“Muốn người dân thay đổi, cán bộ, đảng viên phải làm trước, làm có hiệu quả để bà con thấy được cách làm. Mục tiêu là giúp người dân có sinh kế ổn định, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững”, bà Phượng cho biết.

Sau một năm triển khai các giải pháp hỗ trợ, thôn Tiên Châu không còn hộ nghèo.

Đây cũng là hướng Chí Tiên giảm dần cách hỗ trợ mang tính trước mắt, tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng chính sách, kiến thức sản xuất và cơ hội việc làm để người dân có điều kiện tự vươn lên.

Biến nguồn lực thành động lực phát triển

Cùng với đầu tư hạ tầng và hỗ trợ sinh kế, giảm nghèo về thông tin được coi là một mắt xích quan trọng. Chính sách về tín dụng ưu đãi, việc làm, đào tạo nghề, y tế, nhà ở, nước sạch, trợ giúp pháp lý... được tuyên truyền tới từng thôn để người dân biết, tiếp cận và chủ động tham gia.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Chí Tiên đã huy động lồng ghép các nguồn lực để thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia. Điều đáng chú ý, địa phương không xem từng nguồn vốn như những “mảnh” riêng lẻ, mà chủ động lồng ghép đầu tư công, nguồn lực chương trình mục tiêu, tín dụng chính sách và đóng góp của cộng đồng.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Chí Tiên Nguyễn Thị Hòa Bình, thời gian tới, địa phương tiếp tục ưu tiên lồng ghép các nguồn lực, lựa chọn những công trình, mô hình thiết thực, có khả năng phát huy hiệu quả lâu dài; đồng thời hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập.

Một góc khu vực Trung tâm xã Chí Tiên đổi mới.

Mục tiêu cụ thể trong năm 2026 giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 2,15% xuống còn 1,57%, bảo đảm các hộ nghèo, cận nghèo đủ điều kiện được tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính sách.

Giai đoạn 2026-2030, xã xác định phát triển kinh tế nông thôn bền vững gắn với nâng cao thu nhập, giảm nghèo đa chiều; chuyển dịch cơ cấu kinh tế, lao động nông thôn và tiếp tục hoàn thiện kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội.

Đó cũng là nền tảng để Chí Tiên nâng chất nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và tạo sức bật cho chặng đường phát triển tiếp theo.

Minh Thuật