Hành trình đón dòng vốn FDI thế hệ mới - Kỳ 2: Nhà đầu tư mới, yêu cầu mới

Hiện nay, việc cạnh tranh thu hút đầu tư không còn dừng ở giá thuê đất rẻ hay chính sách ưu đãi tài chính. Từ hạ tầng số hiện đại, logistics tối ưu, nguồn nhân lực kỹ thuật cao đến chuẩn mực phát triển xanh ESG, mạng lưới doanh nghiệp phụ trợ nội địa đủ năng lực là yêu cầu khắt khe của những tập đoàn công nghệ toàn cầu. Điều này buộc Phú Thọ phải thay đổi căn bản tư duy điều hành: Chuyển mạnh từ cung cấp mặt bằng thô sang chủ động kiến tạo một hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh, đáp ứng trọn vẹn chu kỳ đầu tư, vận hành và mở rộng bền vững cho các tập đoàn đa quốc gia.

Không chỉ là quỹ đất sạch

Sau khi mở rộng không gian phát triển, Phú Thọ có thêm dư địa để tổ chức lại hệ thống công nghiệp, hình thành các khu công nghiệp (KCN) chuyên sâu, KCN hỗ trợ và những vùng sản xuất quy mô lớn. Đây là lợi thế quan trọng trong cuộc cạnh tranh FDI hiện nay.

Tại Đề án định hướng thu hút FDI thế hệ mới giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu hình thành ít nhất 1 KCN công nghệ cao, 3 KCN hỗ trợ và 3 KCN chuyên đề. Đến năm 2030, 100% KCN được đầu tư hạ tầng số, hạ tầng xử lý môi trường; tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo trong KCN đạt tối thiểu 50%. Ông Hoàng Long Biên - Trưởng Ban Quản lý các KCN tỉnh cho biết, nhà đầu tư không chỉ tính tiền thuê đất, mà họ tính thời gian hoàn thành dự án, chi phí logistics, khả năng cung ứng dịch vụ, chất lượng lao động, chi phí đào tạo, khả năng mở rộng nhà máy và mức độ ổn định của môi trường kinh doanh trong nhiều năm. Với các ngành điện tử, vi mạch, cơ khí chính xác hay công nghệ cao, những yếu tố này có thể quyết định hiệu quả của cả dự án.

Khu công nghiệp Nam Bình Xuyên Green Park - dự án hạ tầng công nghiệp xanh - thông minh.

KCN Nam Bình Xuyên Green Park là mô hình được định hướng theo hướng “xanh - thông minh” với quy mô gần 296ha. Hạ tầng giai đoạn 1 khoảng 52ha đã được triển khai đồng bộ, gồm giao thông nội khu, hệ thống điện từ trạm 110/22kV, cấp nước công suất 10.000m³/ngày đêm, bể nước dự phòng 7.500m³, xử lý nước thải, hồ điều hòa, cây xanh, thông tin liên lạc và phòng cháy, chữa cháy. Theo ông Nguyễn Văn Hùng - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn CNCTech, mô hình KCN Nam Bình Xuyên Green Park không chỉ là bước nâng cấp hạ tầng, mà là sự thay đổi về tư duy phát triển công nghiệp. KCN này không được định vị đơn thuần là nơi cho thuê đất công nghiệp mà hướng tới mô hình cung cấp nhà xưởng xây dựng sẵn, nhà xưởng theo yêu cầu và các dịch vụ giá trị gia tăng, qua đó rút ngắn thời gian chuẩn bị để doanh nghiệp sớm đưa dự án vào hoạt động. Cách tổ chức này phù hợp với yêu cầu ngày càng cao của các nhà đầu tư quốc tế: Thay vì tự giải quyết từng khâu từ mặt bằng, xây dựng nhà xưởng đến hạ tầng phụ trợ, doanh nghiệp có thể tiếp cận hệ thống dịch vụ được chuẩn bị tương đối đồng bộ.

Ở xã Đoan Hùng, Amata City Phú Thọ lại cho thấy một hướng phát triển khác. Dự án KCN Đoan Hùng do Tập đoàn Amata làm chủ đầu tư có quy mô 475,67ha, tổng vốn đầu tư 185 triệu USD, được định hướng trở thành KCN sinh thái hiện đại, trung tâm sản xuất công nghệ cao. Vị trí của Amata City Phú Thọ cho phép kết nối với Quốc lộ 70, cao tốc Phú Thọ - Tuyên Quang và mạng lưới cao tốc Hà Nội - Lào Cai, tạo điều kiện kết nối với Hà Nội, sân bay Nội Bài, các trung tâm sản xuất phía Bắc và cửa khẩu Lào Cai.

Giá trị của 2 KCN không chỉ nằm ở diện tích đất, mà ở những dịch vụ và điều kiện sản xuất được tạo ra trên diện tích đó. Nếu Nam Bình Xuyên Green Park nhấn mạnh yếu tố xanh, thông minh và dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp, thì Amata City Phú Thọ hướng tới một KCN sinh thái gắn với sản xuất công nghệ cao và kết nối logistics. Đây là những cấu phần cần thiết để Phú Thọ chuyển từ lợi thế về quỹ đất sang lợi thế về năng lực tiếp nhận đầu tư.

Từ thu hút đến “giữ chân” và mở rộng đầu tư

Năng lực của môi trường đầu tư tại Phú Thọ còn được thể hiện qua khả năng “giữ chân” và thúc đẩy các nhà đầu tư hiện hữu tiếp tục mở rộng sản xuất, tăng vốn, nâng cấp công nghệ. Đây là một chỉ dấu quan trọng cho thấy sức hấp dẫn của môi trường đầu tư không chỉ nằm ở việc thu hút dự án mới, mà còn ở khả năng tạo dựng niềm tin để doanh nghiệp tiếp tục gắn bó, phát triển lâu dài tại địa phương.

Đơn cử như BYD Electronics Việt Nam. Từ khi đặt nhà máy tại KCN Phú Hà, BYD tiếp tục mở rộng quy mô đầu tư tại Phú Thọ. Tháng 4/2026, công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư điều chỉnh, tăng thêm gần 479,8 triệu USD, nâng tổng vốn đầu tư lên khoảng 890 triệu USD để mở rộng sản xuất thiết bị điện tử, máy tính bảng và thiết bị thông minh. Đáng chú ý, quá trình điều chỉnh dự án được tỉnh thực hiện theo cơ chế “luồng xanh 24h”, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục cấp giấy chứng nhận đầu tư mở rộng cho doanh nghiệp. Đây là cách Phú Thọ chuyển từ tư duy thu hút đầu tư sang đồng hành cùng nhà đầu tư, không chỉ tạo điều kiện để doanh nghiệp đến, mà tiếp tục tháo gỡ thủ tục, hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình mở rộng sản xuất. Nếu BYD Electronics Việt Nam cho thấy khả năng “giữ chân” và mở rộng một nhà đầu tư hiện hữu, thì Meiko Yên Quang lại là ví dụ về khả năng tiếp cận dự án công nghệ cao mới. Tháng 6/2026, Tập đoàn Meiko Nhật Bản khởi công Nhà máy sản xuất, chế tạo vi mạch điện tử Meiko Yên Quang tại KCN Yên Quang, xã Thịnh Minh. Dự án có vốn đầu tư ban đầu 500 triệu USD, dự kiến tạo việc làm cho khoảng 2.000 lao động khi hoạt động ổn định, tập trung vào sản xuất, chế tạo vi mạch điện tử và các sản phẩm phục vụ công nghệ mới. Đây là dự án thứ 6 của Meiko tại Việt Nam, cho thấy một yếu tố quan trọng trong quyết định đầu tư: Niềm tin được tích lũy qua quá trình hoạt động, chứ không chỉ hình thành từ một gói ưu đãi hay một cuộc xúc tiến đầu tư.

Để việc thu hút đầu tư, mở rộng các dự án và “giữ chân” doanh nghiệp FDI thì việc xây dựng hệ sinh thái công nghiệp không phải là câu chuyện riêng của các chủ đầu tư hạ tầng. Đó là sự kết nối giữa KCN - logistics - năng lượng - nhân lực - doanh nghiệp cung ứng - dịch vụ công nghệ và chính quyền. Với Phú Thọ, đây là bước chuyển quan trọng trong cuộc cạnh tranh FDI. Nam Bình Xuyên Green Park và Amata City Phú Thọ cho thấy hướng phát triển hạ tầng đang thay đổi; BYD cho thấy khả năng “giữ chân” và mở rộng nhà đầu tư; Meiko Yên Quang cho thấy dư địa tiếp nhận những dự án công nghệ cao. Vì vậy, yêu cầu hiện nay không dừng ở việc có thêm dự án mà quan trọng hơn là tạo được môi trường để nhà đầu tư đến nhanh hơn, vận hành thuận lợi hơn, mở rộng dễ dàng hơn và liên kết sâu hơn với doanh nghiệp trong nước.

Đất sạch có thể đưa nhà đầu tư đến, hạ tầng đồng bộ giúp doanh nghiệp vận hành, nhưng nhân lực, doanh nghiệp cung ứng, logistics và năng lực đồng hành của chính quyền mới quyết định khả năng một dự án tiếp tục lớn lên tại địa phương. Đó cũng là bước chuyển mà Phú Thọ đang phải thực hiện trong giai đoạn mới, từ “có dự án” sang “có hệ sinh thái”, từ thu hút vốn sang tạo điều kiện để dòng vốn tạo ra thêm năng lực sản xuất, công nghệ và giá trị trong nền kinh tế địa phương.

(Còn nữa)

Đào Tuấn - Lệ Oanh