Xã Pà Cò khơi dậy tiềm năng vùng cao

Những ngày đầu tháng 9, về xóm Xà Lĩnh (xã Pà Cò), chúng tôi cảm nhận rõ sự đổi thay trong sản xuất nông nghiệp ở vùng cao. Trên các sườn đồi, thửa ruộng và vườn nhà, đồng bào dân tộc Mông đang bước vào vụ thu hoạch. Những bắp cải cuộn chặt, cà chua chín đỏ cùng các loại đậu, ớt, su su... sinh trưởng tốt, cho thấy tiềm năng phát triển rau, củ, quả ôn đới ở địa phương.

Vườn cà chua của gia đình anh Sùng A Lư - Trưởng xóm Xà Lĩnh, xã Pà Cò đang vào kỳ thu hoạch.

Là một trong những hộ đi đầu trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, gia đình anh Sùng A Lư - Trưởng xóm Xà Lĩnh, đã mạnh dạn thay thế những cây trồng kém hiệu quả bằng các loại rau, củ, quả phù hợp với điều kiện khí hậu vùng cao.

Anh Lư chia sẻ: Trước đây, gia đình cũng như nhiều hộ dân trong xóm chủ yếu canh tác ngô, dong riềng, hiệu quả kinh tế không cao. Nhận thấy điều kiện khí hậu thuận lợi để phát triển các loại rau, củ, quả ôn đới, anh chuyển sang trồng bắp cải, cà chua, dưa, đậu. Nhờ tích cực học hỏi kinh nghiệm, áp dụng kỹ thuật vào sản xuất, mô hình của gia đình với diện tích canh tác khoảng 1 ha đã mang lại nguồn thu nhập ổn định.

Vào những vụ được mùa, gia đình anh thu về hàng trăm triệu đồng, trừ chi phí còn lãi ròng vài chục triệu đồng mỗi vụ. Mô hình không chỉ tạo việc làm thường xuyên cho các thành viên trong gia đình mà còn góp phần giải quyết việc làm cho lao động thời vụ tại địa phương.

Từ hiệu quả bước đầu của những hộ tiên phong, phong trào trồng rau, củ, quả hàng hóa ngày càng lan tỏa tại Xà Lĩnh. Nhận thấy hiệu quả kinh tế cao hơn so với cây trồng truyền thống, nhiều gia đình đã tích cực học hỏi, làm theo.

Xóm Xà Lĩnh hiện có 200 hộ dân, hầu như hộ nào cũng tham gia trồng rau, củ, quả, với diện tích từ 5.000 m² đến 1 ha. Mô hình còn được nhân rộng tại xóm Chà Đáy và rải rác ở nhiều xóm khác trong xã, với tổng diện tích gieo trồng hàng năm gần 90 ha. Đây là cơ sở để Pà Cò mở rộng vùng xuất rau ôn đới hàng hóa, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho người dân.

Sau sáp nhập xã Pà Cò có tổng diện tích tự nhiên 115,764 km², dân số 11.544 người, gồm các dân tộc Mông, Thái, Mường, Dao, Kinh, trong đó đồng bào dân tộc Mông chiếm 65,05%.

Sản xuất nông nghiệp vẫn là thế mạnh kinh tế của địa phương. Bám sát chủ trương của cấp ủy, chính quyền, xã tích cực chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, thay thế những giống cây, con kém hiệu quả bằng các loại có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện vùng cao.

Nhờ đó, đời sống người dân từng bước được cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo giảm, diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc. Năm 2026, xã phấn đấu thu nhập bình quân đầu người đạt 6,3 triệu đồng/người/tháng; tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo giảm còn 14,22%.

Tuy nhiên, cùng với những tín hiệu tích cực về năng suất, sản lượng, người trồng rau, quả tại Xà Lĩnh và các xóm trên địa bàn vẫn còn nhiều trăn trở. Theo Trưởng xóm Xà Lĩnh Sùng A Lư, tình trạng “được mùa mất giá”, đầu ra nông sản bấp bênh, phụ thuộc nhiều vào thương lái vẫn diễn ra. Việc thiếu liên kết chuỗi giá trị bền vững, thương hiệu sản phẩm chưa được phát huy tương xứng khiến giá bán tại vườn có thời điểm chưa phản ánh đúng công sức của người sản xuất.

Vì vậy, nguyện vọng của bà con là tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ thiết thực từ các cấp, các ngành trong định hướng sản xuất, kết nối thị trường, quảng bá nông sản và xây dựng thương hiệu. Qua đó, giúp sản phẩm rau, củ, quả vùng cao có chỗ đứng vững chắc hơn trên thị trường, nâng cao thu nhập và đời sống người dân.

Định hướng phát triển của xã Pà Cò trong giai đoạn mới xây dựng nền kinh tế đa ngành, trong đó nông - lâm nghiệp, sản phẩm OCOP và du lịch cộng đồng được xác định là những lĩnh vực mũi nhọn. Địa phương tập trung thực hiện các giải pháp phát triển nông nghiệp bền vững gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới; chú trọng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa, chất lượng cao, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ vào sản xuất.

Cùng với đó, xã phát triển các mô hình kinh tế nông hộ, tổ hợp tác, kinh tế trang trại, sản phẩm OCOP gắn với bảo vệ môi trường sinh thái và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là hướng đi nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng cao.

Trao đổi về vấn đề này, Bí thư Đảng ủy xã Pà Cò Sùng A Chênh khẳng định, Đảng bộ và chính quyền xã luôn xác định phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường. Địa phương đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng bền vững.

Phát huy lợi thế cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, thời gian qua, Pà Cò đã đón nhiều du khách đến trải nghiệm ngắm hoa, thu hoạch mận, đào và thưởng thức các sản phẩm nông sản sạch. Địa phương kỳ vọng thu hút ngày càng đông du khách đến tham quan, trải nghiệm, trực tiếp thưởng thức và mua sắm nông sản ngay tại vườn.

Qua đó, không chỉ góp phần giải quyết bài toán đầu ra tại chỗ, nâng cao giá trị gia tăng cho các sản phẩm rau, củ, quả mà còn tạo thêm động lực phát triển du lịch cộng đồng, thúc đẩy kinh tế - xã hội xã Pà Cò phát triển nhanh, bền vững trong thời gian tới.

Hương Lan