Chính quyền số - Từ hạ tầng đến năng lực điều hành

Tháng 12/2025, tỷ lệ giải quyết hồ sơ trực tuyến của Phú Thọ duy trì ở mức 90 - 93%, nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước. Cùng thời điểm đó, 100% cơ quan cấp tỉnh, cấp xã sử dụng thống nhất các hệ thống thông tin dùng chung; 100% văn bản được gửi, nhận trên môi trường số. Những con số này cho thấy, chính quyền số không còn dừng ở việc “đưa thủ tục lên mạng”, mà đang chuyển sang vận hành bộ máy dựa trên dữ liệu và công nghệ - nền tảng cốt lõi của quản trị hiện đại.

Cán bộ Trung tâm phục vụ hành chính công xã Xuân Đài hướng dẫn người dân thủ tục bấm số nộp hồ sơ trực tuyến.

Chính quyền vận hành trên nền tảng số

Cuối năm 2025, tại nhiều xã, phường trên địa bàn tỉnh, việc ký duyệt hồ sơ không còn gắn với phòng làm việc cố định. Chữ ký số, trục liên thông văn bản và hệ thống điều hành tác nghiệp cho phép cán bộ xử lý công việc theo dòng chảy điện tử, xuyên suốt từ tỉnh đến cơ sở. 100% văn bản trao đổi giữa các cơ quan Nhà nước đã được thực hiện trên môi trường số, tạo ra một mặt bằng vận hành thống nhất - điều kiện tiên quyết để chính quyền hai cấp không bị “nghẽn” ở khâu phối hợp.

Sự thay đổi ấy thể hiện rõ nhất ở lĩnh vực thủ tục hành chính. Tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận và giải quyết trực tuyến hằng ngày đạt 90 - 93%, nhiều thủ tục được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính. Con số này không chỉ phản ánh mức độ sẵn sàng của hạ tầng, mà còn cho thấy một chuyển dịch quan trọng trong cách làm việc của bộ máy: Từ xử lý thủ công sang xử lý theo quy trình số, từ “tiếp nhận - chuyển hồ sơ” sang giải quyết toàn trình trên môi trường điện tử.

Theo đồng chí Nguyễn Minh Tường - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN), điểm then chốt trong triển khai chuyển đổi số của tỉnh hiện nay là việc các hệ thống thông tin dùng chung đã được thực hiện đồng bộ, thống nhất đến 100% cơ quan cấp tỉnh và cấp xã. Nhờ đó, tình trạng triển khai manh mún, cục bộ theo từng ngành, từng lĩnh vực cơ bản được khắc phục, tạo nền tảng để bộ máy chính quyền vận hành thông suốt trên môi trường số. Đây được xác định là bước chuyển khác biệt so với giai đoạn trước, khi chuyển đổi số chủ yếu mới dừng ở các ứng dụng đơn lẻ, thiếu kết nối và chia sẻ dữ liệu.

Cùng với hạ tầng, yếu tố con người được đặt vào trung tâm của quá trình chuyển đổi. Trong năm 2025, tỉnh đã tổ chức nhiều khóa đào tạo, tập huấn về kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; 92% cán bộ, công chức cấp tỉnh được xác định làm chủ kỹ năng số. Việc chỉ đạo, điều hành, theo dõi tiến độ công việc, đánh giá trách nhiệm không còn phụ thuộc hoàn toàn vào báo cáo giấy hay các cuộc họp dày đặc, mà từng bước được thực hiện trên nền tảng dữ liệu số, cập nhật theo thời gian thực tế.

Những kết quả trên cho thấy: Chính quyền số ở Phú Thọ đã đi qua giai đoạn “Xây dựng hạ tầng ban đầu”, để bước sang giai đoạn vận hành thực chất của bộ máy. Đây chính là nền móng quan trọng để chuyển đổi từ chính quyền điện tử sang chính quyền số - nơi công nghệ không chỉ hỗ trợ công việc, mà định hình lại cách quản trị và điều hành.

Chính quyền số giúp cho người dân phường Thống Nhất vận hành sử dụng các ứng dụng số trên điện thoại thông minh nhanh gọn và thuận tiện.

Điều hành dựa trên dữ liệu

Nếu hạ tầng và quy trình là điều kiện cần, thì dữ liệu chính là điều kiện đủ để chính quyền số bước sang giai đoạn phát triển cao hơn. Năm 2025 đánh dấu sự dịch chuyển rõ nét trong cách điều hành của chính quyền tỉnh: Từ dựa vào báo cáo tổng hợp định kỳ sang theo dõi, giám sát và ra quyết định trên nền tảng dữ liệu số.

Hệ thống trung tâm dữ liệu, các nền tảng tích hợp - chia sẻ dữ liệu và Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) của tỉnh bước đầu cho phép tổng hợp, phân tích nhiều nhóm chỉ tiêu kinh tế - xã hội theo thời gian thực. Dữ liệu từ các lĩnh vực then chốt như dân cư, thủ tục hành chính, y tế, giáo dục, đất đai... từng bước được kết nối, làm giàu và tái sử dụng. Đây là nền tảng quan trọng để người đứng đầu các cấp nắm bắt tình hình nhanh hơn, phát hiện vấn đề sớm hơn và điều hành sát thực tiễn hơn.

Hiệu quả của điều hành dựa trên dữ liệu thể hiện rõ trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ công. Đến tháng 12/2025, tỷ lệ hồ sơ được tiếp nhận và giải quyết trực tuyến đạt 87,4%; riêng hằng ngày duy trì ở mức 90 - 93%; tỷ lệ khai thác, sử dụng lại dữ liệu số hóa đạt trên 91%. Những con số này cho thấy dữ liệu đã trở thành nguồn đầu vào trực tiếp cho quá trình giải quyết công việc, giảm yêu cầu người dân phải cung cấp lại thông tin nhiều lần.

Song song với đó, việc định danh và xác thực điện tử được triển khai đồng bộ tạo trụ cột cho chính quyền số. Toàn tỉnh đã cấp trên 3,1 triệu căn cước công dân, kích hoạt hơn 2,4 triệu tài khoản định danh điện tử, phục vụ đăng nhập dịch vụ công và sử dụng các tiện ích số. Dữ liệu dân cư từng bước được khai thác hiệu quả trong nhiều lĩnh vực, từ tư pháp, y tế đến an sinh xã hội, qua đó rút ngắn quy trình, tăng tính chính xác và minh bạch trong quản lý nhà nước.

Theo đánh giá của Sở KH&CN, việc 100% xã, phường thành lập Tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 1.000 thành viên đã giúp đưa dịch vụ công trực tuyến, kỹ năng số và các tiện ích số về gần cơ sở hơn. Đây chính là “cánh tay nối dài” của chính quyền số ở cấp xã, góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận công nghệ giữa các nhóm dân cư.

Trong bối cảnh vận hành chính quyền hai cấp, chuyển đổi số không còn là lựa chọn, mà trở thành điều kiện để bộ máy tinh gọn vẫn bảo đảm thông suốt, hiệu lực và hiệu quả. Mỗi con số về hồ sơ trực tuyến, mỗi quy trình được rút gọn, mỗi dữ liệu được tái sử dụng đều góp phần hình thành một phương thức quản trị mới – nơi công nghệ phục vụ con người, và chính quyền phục vụ Nhân dân.

Từ thực tiễn triển khai cho thấy, chính quyền số không chỉ giúp xử lý công việc nhanh hơn, mà còn thay đổi phương thức quản trị. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông và sử dụng thường xuyên, việc chỉ đạo, điều hành không còn mang tính phản ứng, mà dần chuyển sang chủ động, dự báo và phòng ngừa. Đó cũng là tiền đề để bộ máy chính quyền hai cấp vận hành tinh gọn nhưng vẫn bảo đảm hiệu lực, hiệu quả trong bối cảnh yêu cầu quản trị hiện đại ngày càng cao.

Hương Giang