Chọn tổ hợp môn học ở bậc THPT: Quyết định nhỏ, tác động lớn

Vượt qua kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, nhiều học sinh lại đứng trước một lựa chọn tưởng chừng đơn giản nhưng có ý nghĩa lâu dài: Đăng ký tổ hợp môn học ở bậc trung học phổ thông (THPT). Đây không chỉ là quyết định về môn học trong 3 năm THPT mà còn là “điểm khởi đầu” của hành trình định hướng nghề nghiệp và cơ hội xét tuyển đại học sau này.

Trường THPT Công nghiệp Việt Trì tổ chức hội nghị tư vấn về các tổ hợp môn học.

Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, học sinh THPT học các môn bắt buộc gồm: Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ, Lịch sử, Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng và an ninh, Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp và Nội dung giáo dục địa phương.

Bên cạnh đó, mỗi học sinh lựa chọn 4 môn trong các môn: Vật lý, Hóa học, Sinh học, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ, Âm nhạc, Mỹ thuật.

Khi tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT, ngoài 2 môn bắt buộc là Ngữ văn và Toán, học sinh tiếp tục lựa chọn 2 môn phù hợp để dự thi. Kết quả kỳ thi không chỉ dùng để xét tốt nghiệp mà còn là căn cứ quan trọng trong tuyển sinh đại học, cao đẳng.

Vì vậy, việc lựa chọn tổ hợp môn học ngay từ lớp 10 đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của học sinh và phụ huynh. Nắm bắt nhu cầu đó, ngay sau khi công bố kết quả tuyển sinh lớp 10, nhiều trường THPT trên địa bàn tỉnh đã sớm công bố các tổ hợp môn học, đồng thời tổ chức tư vấn để học sinh và phụ huynh có thời gian nghiên cứu, cân nhắc trước khi đăng ký.

Tại Trường THPT Công nghiệp Việt Trì, các tổ hợp môn học năm học 2026 - 2027 được xây dựng trên cơ sở Chương trình giáo dục phổ thông 2018, bảo đảm tính khoa học, phù hợp với năng lực học sinh và xu hướng tuyển sinh đại học.

Học sinh Trường THPT Công nghiệp Việt Trì được tư vấn về các tổ hợp môn học.

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Quỳnh - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Để hỗ trợ học sinh có thêm căn cứ lựa chọn, trường đã thống kê, phân tích các nhóm ngành nghề và xu hướng đào tạo hiện nay cùng những tổ hợp môn học được sử dụng phổ biến trong xét tuyển đại học, cao đẳng. Qua đó, giúp học sinh thấy rõ mối liên hệ giữa việc chọn tổ hợp ở lớp 10 với ngành nghề mình sẽ theo đuổi trong tương lai”.

Không riêng Trường THPT Công nghiệp Việt Trì, nhiều trường THPT trên địa bàn tỉnh cũng chủ động công khai sớm các tổ hợp môn học và kế hoạch tư vấn. Các buổi tư vấn không chỉ giúp học sinh lựa chọn môn học phù hợp mà còn cung cấp thông tin về xu hướng tuyển sinh đại học, nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Chị Đỗ Thị Hồng Hạnh - phụ huynh có con vừa trúng tuyển vào lớp 10 chia sẻ: “Gia đình rất quan tâm đến việc lựa chọn tổ hợp môn học vì đây là quyết định ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học tập và nghề nghiệp của con sau này. Việc nhà trường công bố sớm các tổ hợp giúp phụ huynh và học sinh có thêm thời gian tìm hiểu, tham khảo ý kiến để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất”.

Trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh dưới tác động của chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp 4.0, yêu cầu về nguồn nhân lực ngày càng đa dạng. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu công tác hướng nghiệp trong nhà trường phải đổi mới theo hướng thực chất hơn, giúp học sinh hiểu mình, hiểu nghề và hiểu nhu cầu của xã hội trước khi đưa ra quyết định.

Lựa chọn tổ hợp môn học vì thế không đơn thuần là đăng ký 4 môn học, mà là bước khởi đầu cho hành trình nghề nghiệp của mỗi học sinh. Một quyết định đúng có thể mở ra nhiều cơ hội học tập và phát triển trong tương lai. Ngược lại, sự lựa chọn thiếu cân nhắc có thể khiến học sinh mất thời gian điều chỉnh hoặc thu hẹp cơ hội xét tuyển vào ngành nghề mong muốn.

Để mỗi lựa chọn trở thành nền tảng vững chắc cho tương lai, ngoài sự chủ động của học sinh rất cần sự đồng hành của gia đình, nhà trường và công tác hướng nghiệp. Khi được tư vấn đầy đủ, lựa chọn dựa trên năng lực, sở thích và mục tiêu nghề nghiệp, các em sẽ tự tin hơn trên con đường học tập, đồng thời góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Hạnh Thúy