Chủ động diệt chuột để bảo vệ lúa vụ Mùa

Vụ Mùa là vụ sản xuất quan trọng trong năm. Trước nguy cơ chuột sinh trưởng mạnh và có thể gây hại trên diện rộng nếu không phòng ngừa kịp thời, các địa phương trong tỉnh đang đồng loạt triển khai nhiều giải pháp diệt chuột nhằm bảo vệ sản xuất lúa vụ Mùa năm 2026.

Cán bộ chuyên môn hướng dẫn nông dân phối trộn mồi diệt chuột đúng kỹ thuật để nâng cao hiệu quả phòng trừ chuột hại lúa vụ Mùa.

Đồng chí Nguyễn Trường Giang - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết: Vụ Mùa năm nay, toàn tỉnh gieo trồng gần 70.000 ha lúa. Thời điểm này, cây lúa đang bước vào giai đoạn đẻ nhánh rộ. Đây cũng là thời kỳ chuột bắt đầu ra đồng kiếm ăn, cắn phá thân và dảnh lúa non. Nếu không tổ chức diệt chuột đồng loạt ngay từ đầu vụ, mật độ chuột sẽ tăng nhanh, gây thiệt hại nghiêm trọng vào giai đoạn lúa làm đòng, trỗ bông. Vì vậy, ngành Nông nghiệp và Môi trường khuyến cáo nông dân chủ động vệ sinh đồng ruộng, phát quang bờ bụi, thu dọn nơi trú ngụ của chuột; đồng thời sử dụng tổng hợp các biện pháp diệt trừ chuột theo đúng hướng dẫn để nâng cao hiệu quả phòng trừ.

Xã Thanh Sơn gieo cấy hơn 300 ha lúa vụ Mùa. Hiện nay, chuột đang xuất hiện trên các trà lúa thơm, khu vực ven đồi gò, nghĩa trang, vùng trồng cỏ và một số khu vực giáp khu dân cư. Đây đều là những nơi có điều kiện thuận lợi để chuột sinh sống, phát triển. Nếu không xử lý đồng bộ, chuột sẽ nhanh chóng gây hại trên diện rộng, ảnh hưởng bất lợi đến sản xuất.

Để giảm số lượng quần thể chuột gây hại và hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh, xã Thanh Sơn tổ chức 2 đợt diệt chuột tập trung. Đợt 1 triển khai trong tháng 7, khi lúa đang ở giai đoạn đẻ nhánh; đợt 2 thực hiện trong tháng 8, thời điểm lúa chuẩn bị phân hóa đòng. Việc chia thành 2 đợt nhằm cắt đứt vòng đời sinh sản của chuột, giảm mật độ chuột gây hại trong quá trình sinh trưởng của cây lúa.

Công tác diệt chuột được xã tổ chức đồng loạt tại các thôn. Không chỉ thực hiện ngoài đồng ruộng mà còn kết hợp diệt chuột tại khu dân cư, khu chăn nuôi, hộ gia đình và những khu vực chuột thường xuyên cư trú. Trong quá trình triển khai, địa phương áp dụng đồng thời các biện pháp kỹ thuật. Đối với biện pháp thủ công, người dân được hướng dẫn đào hang, bắt chuột và sử dụng các loại bẫy để tăng hiệu quả. Bên cạnh đó, xã khuyến khích phát triển đàn mèo và bảo vệ các loài thiên địch như rắn, cú mèo nhằm tạo cân bằng sinh thái, góp phần kiểm soát quần thể chuột. Đây là giải pháp sinh học được nhiều địa phương áp dụng và mang lại hiệu quả tích cực trong nhiều năm qua.

Đối với biện pháp hóa học, việc sử dụng thuốc diệt chuột được thực hiện theo đúng hướng dẫn chuyên môn. Chỉ sử dụng các loại thuốc nằm trong danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam như Ranpart 2%D, Rat K 2%DP, Rat-kill 2%DP hoặc bả trộn sẵn Broma 0.005AB. Mồi bả được chế biến từ thóc luộc nứt vỏ, gạo, khoai lang, mộng mạ, cua, ốc, tép... nhằm tăng khả năng dẫn dụ chuột.

Đặc biệt, sau mỗi đợt đặt bả, địa phương yêu cầu tổ chức thu gom mồi bả dư thừa và xác chuột chết để xử lý đúng quy định, tránh gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Đồng thời, thông báo rộng rãi để người dân nhốt hoặc xích vật nuôi trong thời gian diệt chuột, tránh trường hợp chó, mèo hoặc gia cầm ăn phải bả hoặc xác chuột đã nhiễm thuốc.

Nông dân xã Thanh Sơn đặt bẫy diệt chuột trên đồng ruộng nhằm bảo vệ lúa vụ Mùa.

Không chỉ Thanh Sơn, xã Yên Thủy cũng đang tập trung thực hiện công tác phòng, chống chuột hại cây trồng. Vụ Mùa này, toàn xã gieo trồng hơn 1.000 ha lúa. Qua kiểm tra thực tế cho thấy, chuột đã gây hại rải rác trên các diện tích lúa trà sớm ở các thôn Tiền Phong, Đình Xàm, Mường Rậm... Với khả năng sinh sản nhanh và sức cắn phá lớn, chuột sẽ tiếp tục gia tăng mật độ nếu không kịp thời triển khai đồng bộ các biện pháp phòng trừ.

Để bảo vệ sản xuất, UBND xã Yên Thủy yêu cầu các phòng chuyên môn, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã phối hợp chặt chẽ trong việc hướng dẫn, tổ chức diệt chuột. Trong đó, ưu tiên các giải pháp sinh học và thủ công, tuyệt đối không sử dụng điện để đánh chuột vì tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người và vật nuôi.

Đội ngũ cán bộ chuyên môn của Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã được phân công trực tiếp xuống các thôn kiểm tra đồng ruộng, hướng dẫn người dân sử dụng thuốc đúng kỹ thuật, thời điểm và bảo đảm an toàn. Cùng với đó, xã tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật, kiên quyết ngăn chặn tình trạng buôn bán thuốc giả, kém chất lượng hoặc ngoài danh mục được phép sử dụng.

Trên phạm vi toàn tỉnh, công tác tuyên truyền được các địa phương đặc biệt quan tâm. Thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, các cuộc họp thôn hay hoạt động của các tổ chức đoàn thể, người dân được phổ biến về tác hại của chuột, hướng dẫn kỹ thuật diệt chuột an toàn và vận động tham gia diệt chuột. Việc kết hợp diệt chuột ngoài đồng với trong khu dân cư, khu chăn nuôi và từng hộ gia đình được xem là giải pháp mang lại hiệu quả cao. Nhiều địa phương còn khuyến khích người dân phát triển đàn mèo để hỗ trợ kiểm soát chuột lâu dài.

Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp đang hướng tới nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả, việc tập trung diệt chuột ngay từ đầu vụ không chỉ là giải pháp bảo vệ cây lúa mà còn góp phần bảo vệ thành quả lao động của người nông dân. Với sự chỉ đạo quyết liệt của các địa phương, sự hướng dẫn sát sao của lực lượng chuyên ngành và tinh thần chủ động của người dân, công tác diệt chuột sẽ đạt kết quả tích cực, góp phần thực hiện thắng lợi sản xuất vụ Mùa.

Hoàng Hương