Chủ động phòng trừ sâu xanh ăn lá hại cây bồ đề

Trước diễn biến gia tăng của sâu xanh ăn lá hại cây bồ đề tại nhiều địa phương miền núi, ngành Nông nghiệp và Môi trường và chính quyền cơ sở đang chủ động triển khai các giải pháp phòng trừ nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại, bảo vệ diện tích rừng trồng, góp phần duy trì hiệu quả kinh tế từ cây bồ đề.

Theo kết quả điều tra sinh vật gây hại của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, sâu xanh ăn lá bồ đề đã xuất hiện và gây hại trên nhiều diện tích rừng bồ đề từ mới trồng đến 3 năm tuổi. Đây là đối tượng dịch hại đã xuất hiện tại một số địa phương trong những năm trước như Lai Đồng, Thu Cúc, Sơn Lương, Thượng Long, Minh Đài, Xuân Đài, Long Cốc, Võ Miếu, Khả Cửu, Xuân Viên, Trung Sơn, Tây Cốc, Đà Bắc, Tân Pheo...

Cán bộ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật điều tra, đánh giá tình hình phát sinh, gây hại của sâu xanh ăn lá bồ đề tại xã Minh Đài.

Tại xã Thu Cúc, mật độ nhộng phổ biến từ 1-3 con/m², nơi cao từ 5-6 con/m^2, cục bộ có nơi đạt 8-10 con/m², với tổng diện tích nhiễm khoảng 20ha. Theo dự báo của cơ quan chuyên môn, sâu non sẽ nở rộ từ ngày 20-25/6 trở đi. Mức độ gây hại từ nhẹ đến trung bình, một số khu vực có thể gây hại nặng. Sâu non có khả năng ăn trụi toàn bộ lá, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình sinh trưởng, phát triển của cây bồ đề, nhất là những diện tích rừng non.

Cây bồ đề là một trong những loại cây lâm nghiệp có giá trị kinh tế, được nhiều hộ dân ở các xã miền núi lựa chọn phát triển nhằm phủ xanh đất trống, nâng cao thu nhập. Tuy nhiên, do phần lớn diện tích trồng nằm trên đồi cao, địa hình phức tạp, việc theo dõi và xử lý sâu bệnh gặp không ít khó khăn. Vì vậy, việc chủ động phát hiện sớm, áp dụng đồng bộ các biện pháp phòng trừ được xác định là yếu tố quyết định để bảo vệ diện tích rừng trồng.

Trước tình hình đó, UBND các xã có diện tích trồng bồ đề đã tăng cường chỉ đạo Phòng Kinh tế, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công phối hợp với các chủ rừng, người dân thường xuyên kiểm tra tình hình phát sinh, gây hại của sâu xanh trên các diện tích trồng bồ đề, đặc biệt chú ý những diện tích từ 1-4 năm tuổi. Công tác tuyên truyền cũng được đẩy mạnh thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở nhằm giúp người dân nắm bắt kịp thời diễn biến sâu hại và chủ động áp dụng các biện pháp phòng trừ theo hướng dẫn của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật.

Ổ trứng sâu xanh ăn lá hại cây bồ đề.

Theo khuyến cáo của cơ quan chuyên môn, người dân cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp canh tác nhằm nâng cao sức chống chịu của cây. Trong đó, chú trọng tỉa cành, phát dọn thực bì, điều chỉnh mật độ cây hợp lý, bón phân cân đối để cây sinh trưởng khỏe. Đồng thời, tăng cường sử dụng bẫy đèn điện để thu bắt và tiêu diệt sâu trưởng thành; xới xáo đất xung quanh gốc cây theo phạm vi hình chiếu tán lá nhằm tiêu diệt nhộng, hạn chế sâu trưởng thành vũ hóa.

Bên cạnh đó, việc tổ chức thu bắt sâu trưởng thành, tiêu diệt ổ trứng và ổ sâu non mới nở cũng cần được thực hiện thường xuyên. Theo đặc tính sinh học, sâu trưởng thành thường đẻ trứng trên thân cây ở vị trí cách mặt đất khoảng 2m. Việc phát hiện sớm và xử lý ngay từ giai đoạn này sẽ góp phần giảm đáng kể mật độ sâu hại phát sinh trên diện rộng.

Ngoài các biện pháp thủ công, ngành chuyên môn cũng khuyến cáo người dân chú trọng bảo vệ các loài thiên địch có ích trong rừng, đặc biệt là các loài chim ăn sâu. Đây là giải pháp sinh học tự nhiên, góp phần khống chế mật độ sâu xanh, hạn chế việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Đối với những diện tích đã bị sâu xanh gây hại, có thể sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật chứa hoạt chất Nereistoxin như Neretox 95WP, Bestox 5EC, Thanatox 5EC, Supertox 5EC... theo đúng hướng dẫn sử dụng. Trong quá trình sử dụng thuốc, người dân cần đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì, tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn lao động, đồng thời thu gom vỏ bao bì sau sử dụng đưa về đúng nơi quy định tránh gây ô nhiễm môi trường.

Song song với công tác phòng trừ, các địa phương thông báo rộng rãi và cắm biển cảnh báo tại khu vực phun thuốc để người dân biết, không chăn thả gia súc trong vùng xử lý. Đối với những nơi có nguồn nước sinh hoạt của người dân, cần chủ động lấy nước dự trữ, che chắn đầu ống lấy nước và chỉ sử dụng trở lại sau khoảng 15-20 ngày nhằm bảo đảm an toàn.

Với phương châm phát hiện sớm, xử lý kịp thời, cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành chuyên môn, chính quyền địa phương và người dân, công tác phòng trừ sâu xanh ăn lá bồ đề đang được triển khai đồng bộ. Qua đó góp phần bảo vệ diện tích rừng trồng, giảm thiểu thiệt hại, tạo điều kiện để cây bồ đề sinh trưởng, phát triển ổn định, mang lại hiệu quả kinh tế bền vững cho người dân.

Hoàng Hương