Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Ba Khan:

Dạy học gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa Mường

Điểm trường Tiểu học và Trung học cơ sở (TH&THCS) Ba Khan, xã Tân Mai thuộc vùng đặc biệt khó khăn, nơi tập trung đồng bào dân tộc thiểu số cùng sinh sống. Từ năm 2023, nhà trường bắt tay thực hiện mô hình tổ chức hoạt động giáo dục và dạy học gắn với việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường.

Các nữ sinh mặc trang phục dân tộc Mường dịp khai giảng năm học mới 2025 - 2026.

Thầy giáo Hà Công Đạt - Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: Việc đưa văn hóa truyền thống vào dạy trong trường học được xem là cách bảo tồn giá trị, giúp học sinh nâng cao kiến thức, phát triển toàn diện cả về thể chất và trí tuệ, thêm yêu quý bản sắc văn hóa địa phương, đồng thời góp phần đẩy mạnh phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Thời gian qua, cùng với thực hiện mô hình, nhà trường đã tích hợp nhiều hoạt động như: Lễ hội, trò chơi dân gian, thi tìm hiểu về trang phục truyền thống, phong tục tập quán...; khuyến khích học sinh mặc trang phục dân tộc vào các ngày lễ Tết, dịp kỷ niệm, nhất là lễ khai giảng năm học mới nhằm tăng cường giáo dục nét đẹp văn hóa Mường.

Với sự ủng hộ của các bậc cha mẹ học sinh, nhà trường đã huy động được nguồn nguyên vật liệu, ngày công trị giá khoảng 70 triệu đồng tự làm các vật dụng, đồ dùng trực quan của dân tộc và các hoạt động hướng dẫn học sinh tìm hiểu về các phong tục tập quán của dân tộc, di sản văn hóa phi vật thể hát đối của dân tộc Mường...

Bên cạnh đó, hoạt động giáo dục và dạy học gắn với việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường được cán bộ, giáo viên tích hợp vào kế hoạch giáo dục của nhà trường, kế hoạch giáo dục môn học của tổ chuyên môn, kế hoạch bài giảng của giáo viên, kế hoạch hoạt động của các câu lạc bộ. Quá trình thực hiện, giáo viên chủ động tích hợp sáng tạo, đa dạng các nội dung văn hóa đặc trưng của dân tộc Mường thông qua các môn Tiếng Việt, Giáo dục địa phương, Lịch sử và Địa lí, Toán học, hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp, hoạt động của câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ.

Mặt khác, nhà trường phối hợp với địa phương mời những bậc cao niên am hiểu về văn hóa Mường đến trao đổi, giao lưu tại các buổi sinh hoạt câu lạc bộ văn hóa, giúp lan tỏa bản sắc thông qua những bài thơ, bài hát, điệu múa Mường. Học sinh còn được trải nghiệm nấu những món ăn đặc trưng của dân tộc như: Xôi ngũ sắc, cơm lam, thịt gà nấu măng chua... thực hành đan lát một số sản phẩm đơn giản sử dụng nguyên liệu mây tre tại địa phương; học và tìm hiểu về chữ viết, tiếng nói của dân tộc Mường; chơi một số trò chơi dân gian của dân tộc như: Đánh mảng, ném còn, múa sạp, đi cà kheo...

Với các hoạt động của mô hình, học sinh nhà trường có cơ hội được tiếp cận, khám phá, tham gia trải nghiệm, vui chơi theo từng thời điểm và sở thích cá nhân với không gian học đa dạng như: Khu vực truyền thông, khu vực địa lý địa phương giúp các em hiểu rõ hơn các phong tục, tập quán, nét văn hóa truyền thống của dân tộc mình, từ đó nâng cao ý thức giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường, thúc đẩy nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục.

Học sinh Trường TH&THCS Ba Khan tiếp thu kiến thức văn hóa thông qua các môn học.

Chị Bùi Thị Hạnh, một phụ huynh học sinh có con đang theo học tại trường TH&THCS Ba Khan ghi nhận: Mô hình rất thiết thực, phù hợp với lứa tuổi học sinh, tạo sự tin tưởng cho phụ huynh và đông đảo người dân địa phương. Mong rằng mô hình sẽ tiếp tục tạo hiệu ứng tích cực và được nhân rộng để thế hệ trẻ nhận thức ngày càng đầy đủ, trách nhiệm, có thêm động lực phấn đấu học tập, rèn luyện và luôn tự tin, tự hào về bản sắc, truyền thống văn hóa của dân tộc mình.

Bùi Minh