Để nghị quyết tạo ra chuyển biến từ cơ sở

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện các nghị quyết của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV được tổ chức ngày 29/7/2026, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gửi đi một thông điệp rõ ràng: Nghị quyết chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển thành công việc cụ thể, kết quả đo đếm được và những thay đổi mà người dân trực tiếp cảm nhận. Đối với tỉnh Phú Thọ, tinh thần ấy cần được hiện thực hóa từ cơ sở, bằng trách nhiệm của người đứng đầu và chất lượng phục vụ Nhân dân.

Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng các đại biểu dự Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Từ một chủ trương đúng đến kết quả thực tế luôn có một khoảng cách. Khoảng cách ấy không thể được thu hẹp chỉ bằng những kế hoạch đầy đủ hay những hội nghị được tổ chức nghiêm túc, mà phải bằng năng lực thực thi, tinh thần trách nhiệm và kỷ luật hành động của từng cấp, từng ngành, từng cán bộ.

Bởi vậy, một trong những thông điệp nổi bật của bài phát biểu là yêu cầu triển khai phải “rõ việc, rõ người, rõ thời hạn, rõ hiệu quả, rõ trách nhiệm”. Chất lượng thực thi được xác định là thước đo năng lực lãnh đạo và hiệu quả vận hành của hệ thống chính trị; nhận thức phải được chuyển thành hành động, quyết tâm phải được chuyển thành kết quả.

Đây không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật quản lý, mà còn là sự thay đổi trong tư duy lãnh đạo và văn hóa công vụ. Trong thực tế, có nơi vẫn chú trọng ban hành văn bản, xây dựng kế hoạch, tổ chức hội nghị hơn là xác định sản phẩm cuối cùng. Có công việc được giao cho nhiều cơ quan nhưng không có một đầu mối chịu trách nhiệm đến cùng. Có những vướng mắc được chuyển lên cấp trên mà không kèm theo phương án xử lý, khiến trách nhiệm bị pha loãng.

Vì thế, việc thực hiện nghị quyết không thể bị hành chính hóa, không thể lấy số lượng văn bản, kế hoạch và hội nghị thay cho kết quả. Mỗi chương trình hành động phải xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, thẩm quyền, nguồn lực, tiến độ, sản phẩm và người chịu trách nhiệm. Quan trọng hơn, chương trình ấy phải mang hơi thở, nhịp sống, đặc thù của từng địa phương và cơ sở.

Đối với Phú Thọ, “hơi thở” ấy phải bắt đầu từ những vấn đề gần gũi với người dân: Tạo việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện dịch vụ công, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa vùng Đất Tổ, phát triển du lịch, bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới và đẩy mạnh chuyển đổi số. Mỗi nghị quyết khi được cụ thể hóa phải trả lời được những câu hỏi thiết thực: Người dân được hưởng lợi gì? Thủ tục nào được đơn giản hóa? Nguồn lực nào được khơi thông? Điểm nghẽn nào được tháo gỡ?

Tinh thần ấy đặc biệt cần thiết đối với Phú Thọ trong quá trình tìm kiếm những động lực phát triển mới. Đổi mới có thể bắt đầu từ việc kết nối di sản với du lịch và công nghiệp văn hóa; ứng dụng khoa học, công nghệ vào nông nghiệp; nâng cao giá trị sản phẩm địa phương; gắn chuyển đổi số với cải cách hành chính và chất lượng phục vụ người dân.

Tuy nhiên, đổi mới phải luôn đi cùng kỷ luật và trách nhiệm. Những cán bộ liêm chính, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung cần được khuyến khích, bảo vệ. Đồng thời, phải phân biệt đổi mới chân chính với hành vi lợi dụng cơ chế đặc thù để vụ lợi hoặc hợp thức hóa sai phạm.

Trong quá trình ấy, người đứng đầu giữ vai trò quyết định. Người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo việc lớn, việc khó, những điểm nghẽn kéo dài; thường xuyên kiểm tra tiến độ, lắng nghe cơ sở, doanh nghiệp và Nhân dân; quyết định theo thẩm quyền và chịu trách nhiệm đến cùng. Không thể chỉ giao việc rồi chờ báo cáo, nhận thành tích khi thuận lợi nhưng đẩy trách nhiệm khi công việc chậm trễ.

Một chính quyền thực sự vì dân phải biết lắng nghe, chia sẻ và giải quyết những vấn đề cụ thể. Vì vậy, yêu cầu chuyển từ quản lý sang phục vụ, kiến tạo; từ chờ hướng dẫn sang chủ động giải quyết và chịu trách nhiệm là sự chuyển đổi sâu sắc trong văn hóa công vụ.

Văn hóa phục vụ phải được thể hiện bằng những việc làm cụ thể: Hướng dẫn đầy đủ thay vì để người dân đi lại nhiều lần; chủ động phối hợp thay vì viện dẫn ranh giới thẩm quyền; tìm cách tháo gỡ khó khăn thay vì chỉ nêu lý do chưa thể giải quyết. Mỗi trải nghiệm của người dân với bộ máy công quyền đều góp phần tạo nên hình ảnh chính quyền và bồi đắp niềm tin xã hội.

Điều đó càng có ý nghĩa khi cấp xã được xác định là tuyến đầu của quản trị công, trực tiếp giải quyết nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Ở Phú Thọ, cấp xã là nơi gần dân nhất, hiểu rõ nhất những khó khăn và nguyện vọng của từng cộng đồng. Cơ sở mạnh thì chính sách mới gần dân; cán bộ cơ sở chủ động thì vấn đề mới được giải quyết sớm, ngay tại nơi phát sinh.

Phân cấp, phân quyền phải đi cùng nhân lực, tài chính, dữ liệu, công nghệ và kiểm soát quyền lực. Chuyển đổi số cũng phải được đánh giá bằng lợi ích thực tế: Người dân không phải cung cấp lại thông tin Nhà nước đã có; thời gian, chi phí và số lần đi lại phải được giảm bớt; hoạt động quản trị phải minh bạch, thuận tiện và hiệu quả hơn.

Cuối cùng, giá trị của nghị quyết phải được thể hiện ở chất lượng sống, cơ hội phát triển, sự an toàn, niềm tin và hạnh phúc của Nhân dân. Đối với Phú Thọ, tinh thần ấy cần được hiện thực hóa bằng những việc làm cụ thể: Một thủ tục thuận tiện hơn, một tuyến đường được cải thiện, một di sản được bảo vệ và phát huy tốt hơn, một sinh kế bền vững hơn, một cán bộ gần dân và trách nhiệm hơn...

Đó chính là cách để nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống và trở thành động lực phát triển vùng Đất Tổ.

PGS,TS Bùi Hoài Sơn