Chuyển động trên vùng dự án Kim Bôi, Dũng Tiến, Mường Vang - Kỳ 2: Đồng thuận để mở đường

Ở thôn Cóc Lẫm (xã Kim Bôi), tiếng máy lu vẫn đều đều vọng từ khu tái định cư đang dần thành hình. Trên nền đất đã được san gạt, những tuyến đường nội khu hiện rõ, hệ thống cống, rãnh thoát nước, điện, nước từng bước được hoàn thiện... Điều khiến chúng tôi ấn tượng hơn cả không phải là tốc độ thi công, mà là câu chuyện về những con người đã chấp nhận lùi một bước để quê hương có cơ hội tiến về phía trước.

Một người đi trước, trăm người cùng bước

Ông Bùi Văn Nhặt (năm nay ngoài 70 tuổi) cùng vợ đứng lặng nhìn về khoảng đất rộng - nơi từng là ngôi nhà của gia đình. Ánh mắt ông thoáng chút bâng khuâng rồi nhanh chóng trở lại bình thản. “Mất thì cũng tiếc chứ. Đó là đất ông cha để lại. Nhưng nếu Nhà nước đầu tư, địa phương phát triển thì mình phải nghĩ rộng hơn” - ông cười hiền rồi nhìn về phía người vợ cũng đang nở nụ cười.

Gia đình ông thuộc diện chịu ảnh hưởng lớn của dự án. Gần 800m2 đất ở và đất vườn, khoảng 8.000m2 đất lúa 2 vụ, gần 5.000m2 đất rừng sản xuất, cùng 2 ngôi mộ của ông bà tổ tiên phải di dời. Vậy mà ông lại là người đầu tiên ký hồ sơ, là người đầu tiên đưa con cháu đi làm các thủ tục, là người đầu tiên đồng ý di chuyển mộ phần. Điều đó khiến nhiều người nể phục, bởi không hề dễ dàng để đi đến những quyết định đó.

Ông bảo: “Mình là người có uy tín, người dân nghe mình nói, nhìn vào việc mình làm. Nếu mình còn chần chừ thì mình lấy gì để đi vận động bà con”...

Ông Bùi Văn Nhặt - người có uy tín ở thôn Cóc Lẫm chia sẻ về quá trình tuyên truyền, vận động người dân ủng hộ chủ trương thực hiện dự án.

Ông Bùi Văn Nhặt và gia đình là những người đầu tiên ký thủ tục nhận bồi thường hỗ trợ giải phóng mặt bằng ở thôn Cóc Lẫm.

Một câu nói giản dị nhưng lại có sức thuyết phục lớn. Ở thôn Cóc Lẫm, người dân quen nhìn nhau để làm. Một người làm. Hai người làm. Rồi cả dòng họ cùng làm. Hiệu ứng ấy lan rất nhanh. Gia đình ông Bùi Văn Nhặt đồng ý các thủ tục hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, di chuyển mộ phần cha ông thì ông Bùi Ngọc Tích cũng đồng ý nhận tiền bồi thường và di chuyển 27 ngôi mộ. Gia đình bà Bùi Thị Thi cũng làm theo, chấp thuận di dời 10 ngôi mộ. Gia đình ông Bùi Văn Bửu, ông Bùi Văn Chương cũng lần lượt bàn giao mặt bằng...

Từ sự đồng thuận của người dân thôn Cóc Lẫm, nhiều hạng mục dự án đã được đẩy nhanh tiến độ thi công.

Sau khi hoàn thành, khu tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án sẽ trở thành một khu dân cư hiện đại.

Theo ông Bùi Văn Phú - Phó Trưởng thôn Cóc Lẫm, điều khó nhất trong công tác giải phóng mặt bằng là làm sao để người dân thực sự hiểu và đồng thuận. Bởi đất đai, nhà cửa không chỉ là tài sản mà còn là nơi gắn bó với bao thế hệ, là kế sinh nhai, là ký ức và tình cảm của mỗi gia đình. Nếu chưa tháo gỡ được những băn khoăn ấy thì dù chính sách có đúng, việc triển khai cũng khó đạt được kết quả như mong muốn.

“Chúng tôi xác định không thể tuyên truyền theo kiểu đọc văn bản hay phổ biến chủ trương một chiều. Cán bộ phải đến từng nhà, ngồi lại với từng hộ, lắng nghe trước rồi giải thích sau. Quan trọng nhất là phải nói đúng, nói thật và làm đúng những gì đã cam kết” - ông Phú chia sẻ thêm.

Chính bởi cách làm ấy, những cuộc họp đông người dần được thay bằng những buổi gặp gỡ ngay tại nhà dân. Có hôm chỉ vài ba hộ cùng ngồi quanh ấm trà. Cũng có hôm cán bộ đến khi trời đã nhá nhem tối để chờ những người đi làm về. Câu chuyện không chỉ xoay quanh giá bồi thường hay thủ tục hành chính, mà còn là những băn khoăn nơi ở mới sẽ ra sao, cuộc sống sau tái định cư có gì thay đổi, mồ mả tổ tiên sẽ được di dời như thế nào... Mỗi băn khoăn được giải đáp cũng đồng nghĩa với việc niềm tin của người dân được bồi đắp thêm một phần.

Theo đồng chí Bùi Văn Hòa - Chủ tịch UBND xã Kim Bôi, điều đáng mừng nhất không phải là số hộ đã ký hồ sơ hay diện tích đất đã bàn giao, mà là sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Khi đã hiểu rõ mục tiêu, ý nghĩa của dự án và thấy được quyết tâm, trách nhiệm của chính quyền, nhiều hộ không chỉ tự nguyện chấp hành mà còn chủ động vận động người thân, hàng xóm cùng thực hiện. Chính sự đồng thuận đã tạo nên sức lan tỏa, giúp những phần việc rất khó từng bước được tháo gỡ.

Khi không còn những cánh cửa khép kín

“Muốn người dân đồng thuận thì trước hết cán bộ phải nói thật, làm thật. Người dân hỏi điều gì thì mình trả lời điều đó. Cái gì chưa rõ thì về hỏi cấp trên rồi quay lại giải thích tiếp. Mình không né tránh” - Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Mường Vang Bùi Văn Công chia sẻ kinh nghiệm trong công tác tuyên truyền, vận động người dân.

Nếu Kim Bôi là câu chuyện của những người tiên phong thì Mường Vang lại là câu chuyện của sự kiên trì. Thôn Đồi Thung vẫn được xem là “điểm khó” nhất trong vùng dự án. Không phải vì người dân phản đối chủ trương. Mà bởi phía sau mỗi căn nhà là mảnh đất đã gắn bó cả cuộc đời, là nơi chôn nhau cắt rốn, là cánh đồng nuôi sống cả gia đình, là những ngôi mộ tổ tiên... Không ai coi những tâm tư ấy là lực cản. Ngược lại, cán bộ xã Mường Vang xác định phải bắt đầu từ chính những điều ấy.

Vùng lõi Dự án khu du lịch, giải trí cao cấp tại thôn Đồi Thung (xã Mường Vang) do Tập đoàn Sun Group đầu tư.

Khu tái định cư Quý Hòa do Tập đoàn Sun Group đầu tư đã hoàn thành 80% các hạng mục.

Không còn những buổi tuyên truyền đông người như trước, thay vào đó là những cuộc gặp nhỏ. Có khi chỉ một gia đình. Có khi chỉ vài người cao tuổi. Có hôm cán bộ ngồi cả buổi chỉ để nghe bà con kể về những lo lắng của mình. Đồng chí Quách Tuấn Phong - Chủ tịch UBND xã Mường Vang chia sẻ: Muốn dân đồng thuận thì trước hết mình phải lắng nghe. Chỉ khi hiểu người dân đang lo điều gì thì mới có thể cùng họ tháo gỡ...

Các hạng mục hạ tầng hiện đại, đồng bộ của khu tái định cư đã cơ bản được xây dựng xong, dự kiến sẽ đón các hộ dân về ở vào dịp 2/9/2026.

Cũng bởi vậy mà không khí ở Đồi Thung hôm nay đã khác. Những cánh cửa từng khép lại mỗi khi cán bộ đến nay đã mở. Những cuộc trò chuyện từng kết thúc rất nhanh nay kéo dài hàng giờ. Có hộ chưa đồng ý ngay, nhưng cũng không còn né tránh. Đó là tín hiệu tích cực nhất. Sự thay đổi ấy không chỉ được chính quyền địa phương cảm nhận, mà còn được các đơn vị thi công nhìn thấy mỗi ngày.

Anh Nguyễn Tuân - cán bộ phụ trách thi công khu tái định cư Quý Hòa cho biết: Nếu không có sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương thì rất khó có được mặt bằng như hiện nay. Hơn 33ha đất đã được bàn giao để xây dựng khu tái định cư mới. Khối lượng thi công đạt khoảng 80%. Đơn vị đang huy động tối đa nhân lực, thiết bị để hoàn thiện toàn bộ hạ tầng kỹ thuật trước ngày 2/9/2026. Những con đường mới đang hiện ra. Những khu dân cư mới cũng đang dần thành hình. Nhưng có lẽ, điều quan trọng hơn cả là một nền móng khác cũng đang được xây dựng. Đó là nền móng của sự đồng thuận.

Các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ các hạng mục cấp nước sinh hoạt cho khu tái định cư.

Rời Đồi Thung khi nắng chiều đã nhạt dần, chúng tôi chợt nhớ lại lời của Chủ tịch UBND xã Mường Vang Quách Tuấn Phong: Giải phóng mặt bằng không chỉ là giải phóng đất. Phía sau từng mét đất được bàn giao cho dự án là biết bao cuộc gặp gỡ, biết bao lần gõ cửa từng nhà, biết bao đêm cán bộ thức cùng dân để hoàn thiện hồ sơ, tháo gỡ vướng mắc. Chỉ khi khoảng cách được thu hẹp, những băn khoăn được sẻ chia và niềm tin được vun đắp, mặt bằng mới thực sự được mở ra.

Có lẽ, đó mới chính là “chuyển động” lớn nhất đang diễn ra trên vùng dự án Kim Bôi, Dũng Tiến và Mường Vang.

Mạnh Hùng