Đổi mới tư duy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo

Chiều 23/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng - Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 (Đề án 06) chủ trì Phiên họp chuyên đề về thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Dự phiên họp có đồng chí Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo; các đồng chí Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo; lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Phạm Đại Dương dự và chủ trì tại điểm cầu tỉnh Phú Thọ.

Dự và chủ trì tại điểm cầu Phú Thọ có các đồng chí: Phạm Đại Dương - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; Trần Duy Đông - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy; đại diện lãnh đạo HĐND, UBND tỉnh; các đồng chí thành viên: Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tỉnh; Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 tỉnh; lãnh đạo một số sở, ban, ngành.

Phát biểu khai mạc phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu rõ nội dung trọng tâm phiên họp là thảo luận chuyên đề về đột phá phát triển công nghệ lõi, sản phẩm chiến lược, công nghệ chiến lược, từ đó hướng tới hoàn thiện khung kiến trúc tổng thể quốc gia số.

Theo Thủ tướng Chính phủ, khung kiến trúc tổng thể quốc gia số là nền tảng bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất từ trung ương đến địa phương, đồng thời hỗ trợ vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo điều hành của Chính phủ, các bộ ngành, địa phương và cung cấp hiệu quả dịch vụ công trực tuyến cho người dân, doanh nghiệp. Mặc dù đã có quyết định ban hành danh mục công nghệ, sản phẩm chiến lược nhưng việc triển khai vẫn cần thống nhất hơn để bảo đảm thực chất, hiệu quả, tránh chạy theo phong trào, chạy theo tiến độ.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Phú Thọ.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề nghị các đại biểu tập trung chỉ rõ những điểm nghẽn, khó khăn, thách thức chưa được tháo gỡ và đề xuất, kiến nghị cụ thể để tạo ra chuyển biến thực chất, góp phần thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng 2 con số ngay trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Qua 1,5 năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, các bộ, ngành, địa phương đã có nhiều chuyển biến trong nhận thức, tư duy và hành động. Nhiều bộ, ngành đã chủ động xây dựng định hướng phát triển khoa học, công nghệ gắn với lĩnh vực quản lý; từng bước hình thành các cơ chế thử nghiệm chính sách, thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao và làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược.

Theo Thông báo số 246/TB-VPCP ngày 12/5/2026 về kết luận Phiên họp lần thứ ba của Ban Chỉ đạo 57 Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương được giao 53 nhiệm vụ, gồm 16 nhiệm vụ thường xuyên và 37 nhiệm vụ có thời hạn cụ thể. Đến nay, đã hoàn thành 11 nhiệm vụ, 24 nhiệm vụ đang triển khai đúng tiến độ; còn 2 nhiệm vụ quá hạn.

Đối với các địa phương, nhiều nơi đã bước đầu xác định được các nhiệm vụ, sản phẩm khoa học, công nghệ phù hợp với lợi thế, tiềm năng phát triển. Đến nay có 29 địa phương đăng ký 124 sản phẩm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Trong đó, 33 sản phẩm thuộc nhóm công nghệ chiến lược; 70 sản phẩm thuộc nhóm công nghệ mới, công nghệ số, công nghệ cao; 54 sản phẩm thuộc lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghệ sinh học và chế biến nông sản.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận về các giải pháp thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn với lợi thế của từng ngành, địa phương. Các bộ, ngành đề xuất nhiều nhiệm vụ trọng tâm như phát triển công nghệ chiến lược, hoàn thiện cơ chế tài chính cho khoa học công nghệ, phát triển năng lượng tái tạo, vật liệu xây dựng xanh, dữ liệu số du lịch, nông nghiệp chính xác và nghiên cứu, sản xuất thuốc, vắc xin công nghệ cao.

Các địa phương chia sẻ kinh nghiệm, mô hình và định hướng phát triển trong các lĩnh vực như ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong quản trị và logistics; chế biến nông sản, phát triển năng lượng tái tạo, công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao; đồng thời đề xuất các cơ chế hỗ trợ phát triển doanh nghiệp công nghệ, hạ tầng nghiên cứu và chuyển đổi số quốc gia. Hội nghị cũng dành thời gian để các địa phương trao đổi, kiến nghị về các sản phẩm, lĩnh vực trọng tâm phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng ghi nhận, đánh giá cao kết quả triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của các bộ, ngành, địa phương trong thời gian qua. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải thay đổi căn bản tư duy trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; chấm dứt tình trạng đăng ký nhiệm vụ theo phong trào, xa rời thực tiễn.

Đặc biệt, việc xây dựng nhiệm vụ phải xuất phát từ bài toán thực tế, gắn với thế mạnh, nguồn lực và nhu cầu phát triển của từng ngành, từng địa phương; lấy hiệu quả ứng dụng, khả năng thương mại hóa và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế - xã hội làm thước đo đánh giá.

Quang cảnh hội nghị tại điểm cầu tỉnh Phú Thọ.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách để rút ngắn quá trình từ nghiên cứu đến ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm; phát huy vai trò dẫn dắt, định hướng, xây dựng chuỗi giá trị sản phẩm khoa học, công nghệ; rà soát, phân tầng nhiệm vụ theo cấp quốc gia, cấp vùng và cấp địa phương để tập trung nguồn lực thực hiện.

Bên cạnh đó, cần hoàn thiện cơ chế khai thác, chia sẻ hạ tầng nghiên cứu, khuyến khích doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư, vận hành và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ chiến lược, công nghệ cao.

Các địa phương rà soát lại toàn bộ danh mục sản phẩm đã đăng ký, kiên quyết loại bỏ những nội dung mang tính phong trào; lựa chọn đúng sản phẩm, đúng lợi thế, đúng doanh nghiệp và đúng thị trường để tạo động lực tăng trưởng thực chất từ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đức Anh